Smoking guns op de heide

Natuur

Foto Eric Brinckhorst

Hoe paars het land kan zijn! Overal in Nederland staat de heide in bloei. Op de Regte Heide bij het Brabantse Goirle, wandel je tussen purperen heideplanten en oeroude grafheuvels. Grafheuvels en heide horen bij elkaar. Heide is niet ‘puur natuur’, maar cultuur, door mensen gemaakt. Als heide niet begraasd wordt, groeit het dicht. „In de bronstijd, tussen 5.000 en 4.000 jaar geleden, kwam de heide overal in Noord-Europa op”, zegt Quentin Bourgeois, archeoloog en bronstijdkenner van de Universiteit Leiden. „De precieze reden weten we niet. Maar het ligt voor de hand dat de heide uitbreidde doordat mensen er hun geiten, schapen en runderen lieten grazen. De grafheuvels zijn de smoking gun.”

De grafheuvels bij Goirle zijn in de jaren 30 opgegraven en in de jaren 80 gereconstrueerd. Onder de lokale bevolking zijn ze al veel langer bekend. Bartholomeus van Oerle, schoolmeester van het naburige Riel, schreef in 1837 dat er omtrent 1780 „urnen of lijkbussen [zijn] gevonden, waarschijnlijk met de asch van vroegere krijgshelden.”