Recensie

Recensie Boeken

Vrouwen delen de lakens uit in zwart New Orleans

Margaret Wilkerson Sexton schetst in de roman Een zekere vrijheid drie generaties van dezelfde zwarte familie in New Orleans, vanaf de Tweede Wereldoorlog tot aan de orkaan Katrina en haar verwoestende gevolgen voor de stad. Het zijn de vrouwelijke personages die leidend zijn. Allereerst is daar in de jaren veertig de ambitieuze Evelyn die verliefd wordt op de, in de ogen van haar binnen de grenzen van de segregatie maatschappelijk geslaagde vader, sociaal nauwelijks acceptabele Renard.

De verwikkelingen binnen de familie, zeker in die dagen nog doordrongen van het streven naar acceptatie binnen de dominante blanke samenleving, zijn een rode draad binnen het verhaal, niet alleen in de verhoudingen tussen de partners en hun kinderen, maar ook tussen de zussen van de dikwijls manloze gezinnen. Dat komt ook naar voren in de episodes uit de latere decennia, rondom Evelyns dochter Jackie en, weer later, haar zoon T.C. die aan dezelfde drugsverslaving dreigt te bezwijken als zijn vader.

De drie verhaallijnen lopen chronologisch op in de tijd, maar omdat ze een startpunt hebben dat decennia uit elkaar ligt gaat het verhaal toch verrassend heen en weer in die tijd. Dat lijkt in veel boeken op een verkrampte poging om de aandacht vast te houden, maar de auteur hanteert de methode goed en consequent.

Het maar al te ware cliché dat het de vrouwen zijn die in dit deel van de samenleving de stabiele factor vormen van de gezinnen en de mannen op hun verantwoordelijkheden blijven wijzen, wordt in dit boek niet omzeild. Sentimentaliteit ligt daarbij weliswaar op de loer, maar Sexton weet er bijna steeds knap omheen te laveren, zelfs in de scènes waarin de mannen beterschap beloven – met voorspelbaar teleurstellende gevolgen.

Dit is Sextons debuut. Ze toont zich zeer bekwaam in het neerzetten van de verwikkelingen in de uiteenlopende tijdvakken, en zo in fictievorm iets van een sociale geschiedenis van zwart New Orleans te schetsen. Het institutionele racisme, de verwoestende gevolgen van de drugs – voor elke periode heeft ze de juiste toonzetting gevonden in taalgebruik (de straattaal in het heden overigens overtuigend vertaald!) en de keuze van locatie en andere details. Haar karakterisering van de personages is hier en daar wel wat te schetsmatig, wat haar bij een boek dat zoveel decennia en zoveel personages omvat misschien niet heel erg te verwijten valt.