Ups en downs in Grenzeloos Talent: vluchtelingen op zoek naar werk

Zap Nabil is één brok sprankelend optimisme in Grenzeloos Talent, het programma waarin Filemon Wesselink vluchtelingen volgt in hun zoektocht naar werk. Rashad, daarentegen, wordt verteerd door heimwee.

Statushouder Nabil geeft les in Grenzeloos Talent.
Statushouder Nabil geeft les in Grenzeloos Talent. Beeld BNNVARA

Vooraf wist ik niet helemaal wat ik moest verwachten van Grenzeloos Talent, het nieuwe programma waarin BNNVARA twaalf vluchtelingen volgt bij het zoeken naar werk. Zouden de evident goede bedoelingen van de makers (vluchtelingen niet alleen als slachtoffer laten zien) niet tot een al te zoetsappig resultaat leiden? En werden de statushouders alleen gevolgd, of is ze ook de helpende hand toegestoken?

In de eerste aflevering was donderdag te zien hoe de in 2015 uit Syrië gevluchte grafisch ontwerper Rashad wordt afgepoeierd als hij telefonisch informeert naar een stageplaats – en niet voor het eerst, verklaart hij moedeloos. Plotseling zit hij toch bij een bureau aan tafel en mag hij daar een dag per week meelopen. Is uiteindelijk BNNVARA voor hem gaan bellen? Het wordt niet helemaal duidelijk.

Belangrijker: Grenzeloos Talent levert met toewijding gemaakte portretten op van mensen in een bestaan vol kleine stapjes en grote onzekerheden. Behalve om Rashad, draaide de eerste aflevering ook om de 39-jarige natuurkundeleraar Nabil. Ook hij is in 2015 uit Syrië gekomen en spreekt al behoorlijk Nederlands, mede dankzij een schrift dat hij trots aan presentator Filemon Wesselink laat zien. Vanaf zijn eerste dag in Nederland schreef hij de woorden op die hij hoorde: het begon met ‘alstublieft’, daarna volgden er nog 7.000.

Deze Nabil is één brok sprankelend optimisme. Als hij een Amsterdamse leraar spreekt, vuurt hij de ene na de andere voorbereide vraag af – steeds zegt hij er ‘volgende vraag’ bij. Hij is gevlucht om zijn jonge kinderen, vertelt hij. Die zijn inmiddels overgekomen, maar zijn huwelijk is gestrand. Zijn negenendertigste verjaardag viert hij met zijn kinderen en een oudere Nederlandse buurman. En een feesthoedje.

In de klas blijkt orde houden nog wel een dingetje. Eindeloos zien we Nabil proberen een roedel veertienjarigen met „Kijk naar mij” en „Een, twee, drie, stilte” in het gareel te krijgen – zonder zijn geduld te verliezen. Dat zijn daadkracht en leergierigheid Nabil ook in Nederland ver zullen brengen, staat wel vast. Zijn afkomst en opleiding geven hem hoe dan ook een voorsprong op veel andere vluchtelingen.

Dat laatste zegt niet alles, blijkt uit het portret van Rashad. Ook de 34-jarige grafisch ontwerper doet zijn best, maar ondanks een wand vol post-itbriefjes met Nederlandse woorden in zijn huis, wordt hij verteerd door heimwee. Hij voelt zich nutteloos. „Ik mis alles. Mijn werk, mijn bedrijf, mijn zus, mijn ouders, de zonen van mijn broers, mijn zusters, mijn broers, mijn huis” – het is of hem steeds iets nieuws te binnen schiet dat hij óók mist. „Nederland is een fijn land, maar ik kan mezelf niet vinden.”

Grenzeloos Talent

Vanavond komt de eerste aflevering van de nieuwe BNNVARA serie 'Grenzeloos Talent' op tv. De Refugee Talent Hub heeft meegewerkt aan de totstandkoming van dit programma. Kijk vanaf vandaag elke donderdag om 21:45 naar Grenzeloos Talent op NPO3.Natuurkundeleraar Nabil wilde een ander leven voor zijn kinderen en vluchtte vanuit Syrië naar Nederland. Rashad had een eigen ontwerpstudio in Damascus. Hij vluchtte zonder zijn portfolio en laptop.#RTHub #statushouders #newcomers #nieuwkomers #integratie

Geplaatst door Refugee Talent Hub op Donderdag 22 augustus 2019

.

Twee jongere broers van Rashad wonen nu in Groningen. Ze ontmoeten elkaar in Volendam, waar ze in klederdracht op de foto gaan – wat mij een ernstig integratiebedreigend idee lijkt van de programmamakers. Later in het café (bitterballen!) blijkt dat de Groningse broers zich beter op hun gemak voelen in Nederland. „Jullie moeten je broer advies geven”, probeert Wesselink. Dat blijkt een miskleun; de twee zijn immers jongere broers. Gekrenkt neemt Rashad de benen.

Later probeert Wesselink nogmaals Rashad te verleiden tot een Hollandse aanpak van zijn somberheid. „Wij zouden naar een psycholoog gaan.” Dat kan niet, zegt Rashad mismoedig. „Dit zijn privéproblemen.”

Uiteindelijk trekt Rashad zich enigszins op aan het succes dat hij heeft op zijn stage; men is onder de indruk van zijn talent en hij krijgt een traineeplaats aangeboden. En daarna? Of Grenzeloos Talent daadwerkelijk succesverhalen vastlegt, zal de toekomst moeten uitwijzen.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.