De balans in de tuin tussen genodigden en partycrashers

Groene Vingers In 9 stappen naar een duurzame tuin. Vandaag: (On?)kruid.

Illustratie Astrid van Rooij

Onkruid wieden hoeft in een duurzame tuin niet al te serieus genomen te worden. Iedereen mag natuurlijk uit de grond trekken wat hem niet zint, maar het is jammer grote groepen planten zonder meer als ‘onkruid’ te bestempelen. Als we die term nu eens los zouden laten, zouden we dan nog steeds zo veel planten uittrekken? Is een paardenbloem dan wel zo lelijk?

Veel planten die we als onkruid bestempelen zijn in feite (inheemse) soorten die goed zijn voor de biodiversiteit. Op bijvoorbeeld paardenbloemen worden veel verschillende soorten vlinders en bijen aangetroffen. In plaats van ze te bestrijden, zouden we ze lekker moeten laten staan. Een truc om ze niet de hele tuin over te laten nemen, is ze te plukken op het moment dat de bloei voorbij is, net voordat die leuke, ronde zaadhoofdjes zich door de hele tuin verspreiden.

Brandnetels hebben een nog slechtere reputatie dan paardenbloemen. Maar het is een belangrijke plant voor vlinders. De brandnetel is een zogenoemde waardplant, die dient als voedsel voor onder meer rupsen – die later vlinder worden.

Je hebt ook drachtplanten, die dienen als voedsel voor de vlinder (en bijen en hommels) zelf. Drachtplanten zien we vaak liever in de tuin dan waardplanten. De eerste bloeien namelijk heel rijk. Maar zonder waardplanten geen rups en dus geen vlinders. Daarom is het goed te weten dat judaspenning, damastbloem (beide ook nog mooie bloeiers) en look-zonder-look – een plantje dat wit bloeit, dat je vaak in de schaduw vindt en sterk naar knoflook ruikt – waardplanten zijn die veel toevoegen voor de vlinder. Lekker laten staan dus, of nog beter: zaaien.

Dan zijn er nog de grasjes, mosjes en wat zich dan ook tussen de tegels weet te wurmen. Hier leven de kleinere insectjes tussen, en die zijn ook een belangrijke schakel in de natuur. Een mentaliteitsomslag in ons nette landje zou veel schelen. Mocht je er toch last van hebben zie het dan als een uitstekende work out en ga ouderwets aan het handwieden en -krabben. Laat azijn, vaak genoemd als goed alternatief voor gif, ook liever staan. Onze bodem is echt wel zuur genoeg. Een (elektrische) onkruidbrander kan als laatste (extreem) redmiddel ingezet worden.

De balans in de tuin tussen de genodigden en partycrashers behoud je door hier en daar plekken uit te kiezen waar je een oogje toe knijpt.