Opinie

Jaap Stam

Hugo Camps

Eindelijk kon er nog een goed woordje af voor Feyenoord en Jaap Stam. Na de 3-0 tegen Hapoel Beer Sheva waardoor Feyenoord nagenoeg zeker is van de groepsfase van de Europa League, keerde het chagrijn. Nog is in de Kuip niet alle kou uit de lucht, maar de afbrandingsretoriek van eigen volk is gemilderd. Sinds de start van de nieuwe competitie wordt Feyenoord door de achterban gevolgd met scepsis en verwensingen. Coach Jaap Stam moet het ontgelden, evenals het bestuur dat het financiële plaatje heeft laten roesten.

Daarbij komt dat Feyenoord in de competitie geen wedstrijd kon winnen. Er was geen noemenswaardige spits en de jonkies liepen hopeloos verloren tussen de lijnen. Alleen de piepjonge Orkun Kökçü vond nog iets van genade. Feyenoord werd vergeleken met de hockeyers: oud en der dagen zat. Maar tegen Hapoel Beer Sheva domineerde de oude Leroy Fer de wedstrijd met twee doelpunten. Hij gaf het stoeltje van Jaap Stam weer grond onder de poten, haalde het luchtledige weg.

Het lamento van Feyenoord is sinds jaar en dag: geen geld. Anders dan Ajax en PSV moeten de Rotterdammers zich bedruipen met reserve-vedetten, zeg maar tweedehandsspul. De eigen kweek wordt systematisch uitgedund door transfers. Coach Jaap Stam klaagt niet, maar er komt een dag dat hij met de deuren slaat.

Rood-wit zou de rijkste club van Nederland moeten zijn. De Kuip zit tweewekelijks barstensvol. Het salaris van de spelers blijft binnen de menselijke maat en de historiciteit van de club is op zich al een garantie voor de toekomst. Edoch, Feyenoord lijkt wel ondervoed. In ieder geval is de selectie verre van fit en bij de minste tegenslag gaan de kopjes hangen. Het geloof in de toekomst is zwaar aangetast. Je mag zeggen dat Jaap Stam vaak in de woestijn predikt. En als er iets is waar de legendarische stopper zeeziek van wordt, dan wel van misplaatste zelfvoldaanheid. Jaap bijt zichzelf de hele tijd op de ziel.

Dat mooie Hollandse licht van de zee is uit zijn ogen weggeslagen, Stam leeft op de tast van een schemering. Dan dreigt ontploffingsgevaar. Feyenoord mag zich niet verkijken op de uiterlijke rust van de coach. Op een dag komt Jaap thuis, flikkert zijn sporttas in de hoek van de woonkamer en zegt tegen Ellis: „Darmen zijn het.” Het zullen zijn laatste woorden over Feyenoord zijn.

De man uit Kampen is een protestant met principes. Op een genomen beslissing komt hij niet terug. Nadat bondscoach Dick Advocaat op het WK van Portugal verbaal gestenigd werd, trok Stam een streep onder zijn interlandcarrière. Oranje hoefde hem niet meer te bellen. Hij is stug nee blijven zeggen tegen lokroepen voor een comeback.

Misschien vindt Feyenoord iets van de oude schwungterug door plaatsing voor de groepsfase van de Europa League. Maar dan nog heeft de club van ijzervreters nood aan mentale herbewapening. Dat kan je aan Jaap Stam overlaten. Hij is gerijpt in de Premier League en de Serie A, om zijn mooie carrière af te sluiten bij Ajax.

Daarnaast is er zijn karakter: een Colosseum van rechtlijnigheid. In de kromme wereld van het voetbal ben je dan een exoot. In het gezicht van Jaap ligt geen sprankeltje ballet. Maar warmbloediger en betrouwbaarder dan deze stopper worden ze in Rotterdam niet meer geboren.

Hugo Camps is journalist, columnist en schrijver.