Meer problemen vastgesteld bij mortieren die ongeluk Mali veroorzaakten

Verschillende onderdelen van de mortiergranaten hebben de verkeerde maat. Dit heeft mogelijk bijgedragen aan de vroegtijdige ontploffing van een granaat in Mali in 2016.

Een militair bij de rampceremonie voor zijn omgekomen collega's.
Een militair bij de rampceremonie voor zijn omgekomen collega's. Foto ANP

Defensie heeft opnieuw gebreken aangetroffen in 60mm-mortiergranaten. Dat meldt het ministerie donderdag. Verschillende onderdelen van de granaten hebben niet de juiste maat. Dit heeft mogelijk bijgedragen aan de dodelijke ontploffing van een dergelijke mortiergranaat in Mali in juli 2016. Daarbij kwamen twee Nederlandse militairen om het leven.

Volgens een woordvoerder van Defensie is het niet met zekerheid te zeggen dat het ongeluk in Mali veroorzaakt is door de ontdekte gebreken. Het is niet duidelijk of de terugslagkap en de slagpin van de granaat die destijds ontplofte ook de verkeerde maat hadden.

Niet meer in gebruik

De 60mm-mortiergranaten worden sinds het ongeluk in Mali niet meer gebruikt door het Nederlandse leger. Wel gebruiken andere landen de wapens nog. Defensie heeft een melding gemaakt bij de fabrikant van de granaten. Ook is het zogenoemde Munitions Safety Information Analysis Center van de NAVO op de hoogte gebracht.

Nederland bezit nog elfduizend 60mm-mortiergranaten. Deze liggen opgeslagen in Nederland, Aruba en Duitsland. Volgens Defensie duurt het nog zo’n dertig maanden tot al deze granaten onschadelijk zijn gemaakt. De wapens moeten één voor één en met de hand vernietigd worden.

Lees ook: OVV: Defensie schoot “ernstig tekort” bij incident Mali

De nieuwe gebreken kwamen aan het licht dankzij het Kenniscentrum Wapens en Munitie (KCW&M), dat onderzocht hoe de granaten op een veilige manier vernietigd kunnen worden. Volgens het KCW&M zijn er „ontoelaatbare afwijkingen” te vinden in de maten van de zogenoemde terugslagkappen en de slagpinnen van de ontsteker van de granaten. Door het gebrek kunnen de wapens zich onbedoeld en te vroeg op scherp stellen en dus ontploffen.

Defensie schoot tekort

Minister van Defensie Ank Bijleveld (CDA) benadrukt donderdag dat de conclusies van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) overeind blijven. De raad concludeerde in 2017 onder meer dat de granaat zwakke plekken had waardoor vocht kon binnendringen en het ontstekingsmechanisme werd aangetast, waardoor de granaat vroegtijdig ontplofte. Ook concludeerde de OVV dat Defensie „ernstig is tekortgeschoten” wat betreft de veiligheid van de granaten en de zorg voor de militairen.

Het ongeluk, waarbij een derde militair zwaargewond raakte, had verstrekkende politieke gevolgen. De toenmalige minister van Defensie Jeanine Hennis (VVD) stapte kort na de publicatie van het OVV-rapport op. Ook de toenmalige commandant der strijdkrachten Tom Middendorp trad terug.