Dreigende recessie kan Trump schaden

Amerikaanse economie Amerikanen maken zich zorgen over een mogelijke economische neergang. President Trump ruikt gevaar en zet centrale bankiers onder druk.

De Amerikaanse regering overweegt verschillende maatregelen om de consumentenbestedingen aan te jagen zei President Donald Trump onlangs.
De Amerikaanse regering overweegt verschillende maatregelen om de consumentenbestedingen aan te jagen zei President Donald Trump onlangs. Alex Brandon / AP Photo

Tot deze week sprak het Witte Huis de berichten nog tegen, maar dinsdag gaf de Amerikaanse president Trump het toe: zijn regering overweegt maatregelen om de consumentenbestedingen aan te jagen. Trump zei tegen verslaggevers dat hij denkt over een verlaging van de loon- en de vermogenswinstbelasting. Maar niet met het oog op een mogelijke recessie, verzekerde hij.

In dezelfde adem gaf Trump de Federal Reserve de schuld van de vertraging van de Amerikaanse economie: „Als die een substantiële renteverlaging doorvoerde, dan zou je een ongekende economische groei in dit land zien.” En woensdag keerde Trump alweer terug op zijn schreden. „We hebben helemaal geen belastingverlaging nodig”, zei hij. „De economie is sterk.”

Tekenen dat de Amerikaanse economie begint af te koelen zijn in de Verenigde Staten het thema van het moment. Ze staan hoog op de agenda bij de jaarlijkse bijeenkomst van centrale bankiers in Jackson Hole, die deze donderdag begint, want een mogelijke recessie in de VS heeft gevolgen voor de wereldeconomie. En ook aan het politieke front leiden voortekenen van een dreigende recessie tot beweging.

Voor Trump, die de sterke economie als een van zijn belangrijkste verdiensten beschouwt, is het vooruitzicht van een mogelijke neergang gevaarlijk. De ongekend lange periode van groei – in banen, lonen en bestedingen – fungeert tot nu toe als ondoordringbaar schild voor de president. Zijn tegenstanders hebben weinig politieke munt kunnen slaan uit omstreden uitspraken en ook het langverwachte Rusland-rapport van speciaal aanklager Robert Mueller heeft geen eenduidige negatieve uitkomst voor Trump opgeleverd. Maar een afname van de groei, laat staan een mogelijke recessie, zou de steun voor Trump wel degelijk kunnen aantasten.

Handelsoorlog met China

In het Democratische kamp hebben prominente presidentskandidaten naar het beleid van Trump gewezen als oorzaak voor de economische vertraging. Voormalig vicepresident Joe Biden, koploper in de peilingen, zei dat de handelsoorlog tussen de VS en China het Amerikaanse bedrijfsleven schaadt. Senator Elizabeth Warren, die als president een speciale belasting voor bezit van 50 miljoen dollar of meer wil instellen, zei dat Trump onverantwoordelijk beleid voert waarmee hij de VS een recessie in leidt.

Bij aanvang van zijn presidentschap in januari 2017 nam Trump twee maatregelen die de economie hebben gestimuleerd, en waarvan het effect langer voortduurt dan economen hadden voorspeld. Met een belastingverlaging ter waarde van 1.500 miljard dollar (bijna twee keer het bruto binnenlands product van Nederland) en een grootschalige eliminatie van regelgeving gaf Trump het bedrijfsleven ruim baan. Het heeft onder meer geleid tot snelle stijging van de overheidsschuld, die nu meer dan 22.000 miljard dollar bedraagt.

Zelfzuchtig

In de afgelopen weken zijn echter berichten verschenen over een afname van zakelijke investeringen. Beurskoersen gaan nerveus op en neer. Vorige week zakte de rente op langjarige obligaties onder die van kortlopende – volgens economen een voorteken van een mogelijke recessie.

Trump beschouwt intensieve berichtgeving over een afkoeling van de economie, dan wel een recessie, als het resultaat van leugenachtige journalistiek en politieke rivaliteit. „Democraten ‘wensen’ de economie omlaag met het oog op de verkiezingen van 2020. Erg zelfzuchtig”, twitterde de president maandag.

Lees ook: Centrale bankiers zijn gevangenen van beleggers geworden

Of het genoeg is om de grote steun van zijn achterban – in peilingen steunen negen van de tien Republikeinse kiezers het beleid van Trump – te behouden tot de verkiezingen in november 2020, valt te bezien. De laatste maanden zijn enkele barsten verschenen in het strak gesloten Republikeinse front. Conservatieve partijgenoten van de president hebben zich kritisch uitgelaten over de begroting voor twee jaar die het Congres heeft aangenomen en die Trump heeft getekend. Zij vinden dat daarin te veel geld wordt uitgegeven en dat de regering op de pof leeft. Woensdag kregen zij een nieuw argument in handen van het Congressional Budget Office, de begrotingswaakhond, dat voorrekent dat deze begroting zal leiden tot een extra stijging van de nationale schuld met 809 miljard dollar.

Jackson Hole pagina E4-5