China arresteert medewerker van Brits consulaat Hongkong

Hongkong Een vermiste medewerker van het Britse consulaat in Hongkong blijkt door China opgepakt te zijn, om onduidelijke redenen. Het leidt tot meer frictie tussen China en het Verenigd Koninkrijk.

Activisten protesteerden woensdag bij het Britse consulaat-generaal in Hongkong tegen de arrestatie van Simon Cheng.
Activisten protesteerden woensdag bij het Britse consulaat-generaal in Hongkong tegen de arrestatie van Simon Cheng. Anthony Wallace/AFP

De toch al grote spanningen tussen China en het Verenigd Koninkrijk lopen verder op nu China bekendmaakt dat het een medewerker van het Britse consulaat-generaal in Hongkong heeft aangehouden. De 28-jarige Simon Cheng wordt vastgehouden op verdenking van „het overtreden van plaatselijke Chinese wetten.” De Chinese autoriteiten hebben dat woensdag bekendgemaakt.

Cheng is geen diplomaat. Hij is als commercieel medewerker verantwoordelijk voor de handelspromotie van Schotland. Hij werd al vermist sinds 8 augustus. Over de precieze reden van zijn aanhouding is weinig bekendgemaakt. Hij was op die dag in de Chinese stad Shenzhen vlak over de grens met Hongkong, in zijn functie van medewerker van het consulaat.

Zijn vriendin Annie Li zegt dat ze een bericht van Cheng ontving vlak voordat hij de grens terug naar Hongkong zou oversteken: „Ik sta op het punt om de grens te passeren…bid voor me”, schreef hij. Daarna verloren ze het contact.

Cheng wordt vastgehouden omdat hij een wet zou hebben overtreden die betrekking heeft op de veiligheid. Onder die wet vallen vooral overtredingen die niet ernstig genoeg zijn om als misdaad te worden aangemerkt. De wet wordt vaak gebruikt als tijdelijke maatregel, terwijl wordt vastgesteld of iemand vervolgd moet worden voor een zwaarder misdrijf. Is dat niet het geval, dan komt de arrestant na maximaal vijftien dagen vrij.

Britse nationaliteit

Cheng heeft net als veel andere Hongkongers geen Chinees paspoort, maar een speciaal Brits paspoort, een gevolg van de vroegere Britse kolonisatie van Hongkong. Daardoor heeft hij wel de Britse nationaliteit, maar mag hij zich niet in het Verenigd Koninkrijk vestigen. China erkent dergelijke paspoorten niet.

„Deze persoon is geen Brits staatsburger. Hij is een burger van Hongkong. Daarom is hij een Chinees staatsburger, en is dit een puur Chinese interne aangelegenheid”, zei een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. De Britse overheid heeft gezegd „extreem bezorgd” te zijn over de situatie.

De spanningen tussen China en het Verenigd Koninkrijk liepen toch al op. Als de Britten een opmerking maken over het optreden van de politie tegen de demonstranten in Hongkong, stelt China dat het Verenigd Koninkrijk domweg moet accepteren dat Hongkong niet langer een Britse kolonie is. Het beschuldigt ook andere landen van inmenging in interne aangelegenheden zodra die zich uitspreken over Hongkong. Volgens de Chinese media zijn de demonstraties in Hongkong, die al enkele maanden duren, veroorzaakt door Westerse landen die de boel willen opstoken.

Amerikaanse diplomate

Hoe China op kritiek reageert, merkte eerder deze maand ook de Amerikaanse diplomaat Julie Eadeh. Een foto waarop zij te zien is tijdens een ontmoeting met activisten in Hongkong werd door Chinese media gepresenteerd als bewijs dat de VS de protesten aanwakkeren.

Bij de foto werden ook de namen van haar man en kinderen vermeld. Zo leek China op te roepen tot burgeracties tegen de diplomate en haar gezin. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo is dit gedrag „gangsterachtig”.

De kwestie rond Cheng doet denken aan de arrestaties van de Canadezen Michael Kovrig en Michael Spavor. Die leken een Chinese vergelding voor de arrestatie van Meng Wanzhou, dochter van de topman van het omstreden technologiebedrijf Huawei. Meng werd afgelopen december in Vancouver gearresteerd op verzoek van de Verenigde Staten, die haar verdenken van het schenden van handelssancties. De Canadezen zitten nog steeds gevangen, en anders dan Meng hebben ze geen contact met advocaten of familieleden.

Lees ook over de beeldtaal die de betogers en de politie gebruiken