Assad boekt overwinning in Syrië

Syrië Khan Sheikhoun, een van de meest betwiste steden in de Syrische burgeroorlog, was de afgelopen vijf jaar in handen van de oppositie.

Een tank van het Syrische regime rijdt langs een gebouw nabij de stad Khan Sheikhoun in het zuiden van Idlib, de laatste provincie die in handen is van de oppositie.
Een tank van het Syrische regime rijdt langs een gebouw nabij de stad Khan Sheikhoun in het zuiden van Idlib, de laatste provincie die in handen is van de oppositie. Foto AFP

Syrische rebellen hebben zich dinsdag teruggetrokken uit de strategisch belangrijke stad Khan Sheikhoun in het zuiden van Idlib, de laatste provincie die in handen is van de oppositie. Troepen van het regime waren de stad van drie kanten genaderd na weken van zware Russische luchtaanvallen. Om te voorkomen dat ze zouden worden omsingeld, bliezen de rebellen de aftocht.

Daarmee heeft president Assad een belangrijke overwinning geboekt. Khan Sheikhoun is een van de meest betwiste steden in de Syrische burgeroorlog. In 2017 vond er een aanval plaats met chemische wapens, die door experts van de Verenigde Naties werd toegeschreven aan Damascus. Bij wijze van vergelding bestookten de Verenigde Staten daarop enkele doelen van het regime.

Khan Sheikhoun ligt op de snelweg tussen Damascus en Aleppo, die de twee grootste steden van Syrië met elkaar verbindt, dwars door rebellengebied. De stad was de afgelopen vijf jaar in handen van de oppositie, dat nu geen enkel deel van de weg meer controleert. Daarmee zijn de rebellen een cruciale bevoorradingsroute kwijt.

De val van Khan Sheikoun leidt tot spanningen tussen Rusland en Turkije, dat in de buurt een observatiepost heeft, die nu praktisch is omsingeld. De gevechten vormen een bedreiging voor Turkse militairen daar. Maandag kwamen drie burgers om toen een Turks konvooi werd bestookt door gevechtsvliegtuigen van de Syrische luchtmacht.

Ankara beweert dat het konvooi op weg was naar de observatiepost. Maar volgens het regime bracht het versterkingen naar „terroristische groepen” in Khan Sheikoun. Turkije heeft geen details gegeven over de identiteit van de drie doden. Maar lokale bronnen suggereren dat het ging om rebellen die door Turkije wordt gesteund.

Studio NRC

Ankara houdt Rusland medeverantwoordelijk voor het incident. „Ondanks onze herhaalde waarschuwingen aan Rusland gaan de militaire operaties van het regime in Idlib door, in schending van akkoorden met Rusland, wat onschuldige burgers ernstige schade berokkent en geleidelijk uitmondt in een humanitair drama.”

Het Turkse leger heeft twaalf observatieposten in Idlib als onderdeel van het Sochi-akkoord dat Ankara en Moskou in 2018 sloten. Beide landen zouden toezien op het staken van de gevechten, onder meer door de vestiging van een bufferzone. En Turkije moest ervoor zorgen dat de rebellen zich terugtrokken, waaronder Hayat Tahrir al-Sham (HTS, het voormalige filiaal van Al-Qaeda in Syrië).

Maar in plaats daarvan heeft HTS van de deal gebruikgemaakt om zijn positie in Idlib te versterken. Daarom heeft Damascus een nieuw offensief gelanceerd. „Er waren tal van pogingen om onze luchtmachtbasis in Khmeimim aan te vallen vanuit de bufferzone in Idlib, dus we steunen de operaties van het Syrische regime om deze terreurdreiging te neutraliseren”, zei president Poetin.

Volgens analisten speelt Turkije een dubbelspel in Idlib. Hoewel de observatieposten bedoeld zijn om toe te zien op de uitvoering van het Sochi-akkoord, zou Ankara ze eveneens gebruiken om zijn positie in Idlib te versterken. Deze week sloot HTS een deal met door Turkije gesteunde rebellen om Idlib binnen te gaan. Dit zou de weg vrijmaken voor het sturen van versterkingen om de opmars van het regime te stuiten en een nieuwe vluchtelingenstroom naar de Turkse zuidgrens te voorkomen.

„Sinds de ineenstorting van het kortstondige staakt-het-vuren in Idlib twee weken geleden, heeft het regime meer gebied veroverd dan in de eerste drie maanden van het offensief”, twitterde Elizabeth Tsurkov, onderzoekster van Forum for Regional Thinking, die sprak met burgers en rebellen in Idlib. „De snelle verliezen waren de aanleiding voor Turkije om extra konvooien naar Idlib te sturen, waarmee het de levens van zijn soldaten en een confrontatie met het regime en Rusland riskeert.”