Opinie

Het boerkaverbod brengt nog meer problemen de klas in

Onderwijsblog Het is een schande dat het boerkaverbod is ingevoerd zonder de effecten op de klas mee te wegen, schrijft Karim Amghar. Studenten raken verdeeld, docenten weten niet wat ze ermee aan moeten.

Foto Niels Wenstedt/ANP

Het gesprek over het boerkaverbod voeren we al jaren, sinds 2005 voor zover ik mij kan herinneren. Maar de discussie is nog nooit zo verwarrend, moeilijk en pijnlijk geweest als nu. Dat is ook voelbaar in het klaslokaal en bij docenten en studenten die nu - als het goed is - vakantie aan het vieren zijn.

Ik hoor veel geluiden over het verbod. De docenten die mij benaderen, voelen een zekere behoefte om ermee aan de slag te gaan maar weten niet hoe. Studenten raken verdeeld. Iemand schrijft me: ‘Meneer, wat de f*ck is dit man? Gaan ze straks echt vrouwen op de grond smijten als ze een boerka dragen?! Dit ga ik niet pikken hé!’. Terwijl deze student zich normaal nooit bezig heeft gehouden met de boerka. Een docent schrijft me: ‘Karim… wat moet ik hier nou mee na de zomervakantie? Laten waaien omdat het nooit een probleem was? Of moet ik er aandacht aan besteden? En hoe doe ik dat dan?’

Ik zou nu vooral vakantiekiekjes willen zien van collega’s, geen zware vragen. We denken bij dit verbod aan degene die de boerka dragen en degenen die het moeten gaan handhaven; helaas niet aan hoe moeilijk het voor het onderwijs na de zomervakantie gaat worden, als we hiermee aan de slag moeten. Nóg meer zware thema’s. Dat geldt met name in de grote steden. Het is een zeer kwalijke zaak dat deze wet er komt zonder dat is gekeken naar het effect ervan in de klas.

Eerder schreef ik al hoe deze wet onder andere moslimstudenten in de verdediging dwingt en dus zorgt voor polarisatie. Een wet als deze werkt averechts en dat is zichtbaar in mijn klassen door een groot deel van Nederland. Studenten die normaal prima met elkaar konden omgaan, hebben daar nu moeite mee omdat er verdeeldheid is over de boerka. Bij mensen die daarvoor gevoelig zijn, werkt dat radicalisering in de hand.

Er is angst, dat kunnen we en moeten we niet onder stoelen of banken steken. Maar door de boerka te verwijderen uit het straatbeeld bestrijd je het probleem niet. Je doet juist wat de mensen van IS of Al-Qaida willen: verdeeldheid creëren. De vraag is of we straks dan alles wat angst creëert moeten gaan verwijderen uit de samenleving? Zijn we bang voor mensen die meer dan de helft van hun lichaam hebben getatoeëerd, gaan we die dan weren uit de klas? Zijn we bang voor rechts-extremisme, gaan we dan kale koppen, kisten en bomberjacks verbieden in de klas? Of pakken we daar het probleem niet mee aan?

Zo kun je in de klas over het verbod praten

In de klassen waar ik kom, werk ik aan veiligheid om jezelf te kunnen zijn, ongeacht geaardheid, gender, religie, afkomst of sociaal-economische achtergrond. Je mag ‘zijn’. Daarvoor dien je vooral openheid en veiligheid te creëren om alles bespreekbaar te maken - waaronder de boerka. Bespreek met mensen die een boerka beangstigend vinden waar dit gevoel vandaan komt.

Leer studenten en collega-docenten dat er meerdere manieren van verbinden zijn. Dialoog werkt erg goed. Ga niet meteen met elkaar de diepte in, maar verbind eerst op de dingen die je belangrijk vindt als mens. Denk hierbij aan familie, kinderen en veiligheid voor je dierbaren. Als je dit in de klas hebt gedaan, dan kun je verbinden al ben je het met elkaar oneens.

Ga vooral niet met feiten smijten, dit werkt averechts. Als je feiten gebruikt als de absolute waarheid, dan heb je jouw punt prima kunnen maken maar kom je niet in verbinding met de ander. Gebruik een feit dus als iets wat niet los van jou staat, maar presenteer het als een product van jouw manier van kijken naar de wereld. In plaats van ‘de feiten spreken voor zich’ toon je vooral de aannames waarop jij oordeelt. Leer studenten en collega-docenten dus vooral vanuit eigen ‘ik’ te spreken en feiten niet te presenteren als zaken die los staan van henzelf.

Als iemand zich onveilig voelt, is dat zeer vervelend en gaan we er SAMEN voor zorgen dat dit verandert. In mijn klas mag je zijn wie jij wilt zijn.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.