Een publiek schouwspel op gympen

Heidag Ieder jaar trapt het kabinet af in spijkerbroek. Het beeld dat Rutte III wil neerzetten: het gaat goed.

Ministers en staatssecretarissen in hotel Bos en Ven in Oisterwijk tijdens de traditionele heidag van het kabinet.
Ministers en staatssecretarissen in hotel Bos en Ven in Oisterwijk tijdens de traditionele heidag van het kabinet. Foto’s Robin van Lonkhuijsen/ANP

Eric Wiebes stond deze zomer op een berg in de Georgische Kaukasus. Het was halverwege een uitputtende wandeltocht en hij verbaasde zich. „Je denkt halverwege dat je er bent, maar dan moet je toch nog een heel eind”, zegt de minister van Economische Zaken en Klimaat (VVD) in de tuin van het lommerrijke Oisterwijkse hotel Bos en Ven. „Net het klimaatakkoord, eigenlijk.”

Klimaat, pensioenen, de arbeidsmarkt: het kabinet heeft na twee jaar regeren een begin gemaakt, maar de komende twee jaar valt nog genoeg te doen. Plannen moeten in praktijk worden gebracht, burgers overtuigd.

Toch overheerst op de jaarlijkse heisessie bij de bewindslieden van Rutte III een vederlicht optimisme. Dit keer geen onrust over de dividendbelasting (2018) of dreigende vluchtelingencrisis (2015) om het gezamenlijke zomeruitje te bederven. Het overheersende gevoel: het duurde even, maar de vaart zit erin.

De heidag moet dat gevoel bevestigen, en het liefst aandikken. De ministers en staatssecretarissen komen in een informele omgeving bijeen, maken een praatje met de pers en zetten zichzelf op de foto met het handjevol toegestroomde buurtbewoners.

Is er dan niets aan de hand? Toch wel.

Lees ook: Akkoorden leiden tot extra uitgaven

Achter de schermen werken ambtenaren op meerdere ministeries hard aan noodoplossingen voor woningbouw, wegen, bedrijven en boeren nu de Raad van State een streep heeft gezet door het soepele stikstofprogramma van de overheid. Het kabinet tobt over een missie naar de Straat van Hormuz. Het klimaatakkoord moet nu daadwerkelijk uitgevoerd worden, „een hele reis” in de woorden van Wiebes. En al groeit de economie verder, de lasten dalen voor veel Nederlanders nauwelijks tot niet.

Het zijn heikele dossiers, maar geen onderwerpen waarop de oppositie het kabinet gemakkelijk kan uitdagen.

Een groot deel van de oppositie heeft het drukker met zichzelf. Bij de Partij voor de Dieren vertrok Kamerlid Femke Merel van Kooten-Arissen uit onvrede over de partijkoers. De SGP worstelt met een opstand van mondige jongeren tegen het vergrijsde bestuur. GroenLinks is de kater van het vertrek van Zihni Özdil nog niet te boven.

Dat de heibel bij Forum voor Democratie nóg groter is – afsplitsende senatoren, vertrekkende Statenleden – geeft hen hooguit wat ademruimte. Van een hechte oppositie, zoals die zich eerder vormde rond de dividendbelasting en het klimaatakkoord, is geen sprake.

Het kabinet, daarentegen, ging beter de zomer in. De meerderheid in de Eerste Kamer ging in juni verloren, maar de ontvangst van het pensioenakkoord en het klimaatakkoord lieten zien dat met de oppositie best te werken valt.

Meester in zijn eigen genre

De relatieve rust betaalt zich uit. Al voor de zomer namen de leiders van de kabinetspartijen een voorschot op de komende twee jaar. Ze willen nieuwe plannen maken, mogelijk het regeerakkoord openbreken (rekeningrijden, expliciet afgewezen in het regeerakkoord, staat weer ter discussie). Na de zomer moet dat overleg een vervolg krijgen, maar in Oisterwijk zijn die vergezichten ver weg – net zo ver als de op handen zijnde strijd om het leiderschap bij zowel CDA als D66.

In Oisterwijk geen pakken maar poloshirts, geen beleidsdocumenten maar grapjes, schouderklopjes en gemijmer over de voorbije vakanties. „Ben jij eigenlijk nog weggeweest?” vraagt staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) aan Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA).

De mooiweershow draagt de handtekening van de premier, die van het traditionele kabinetsuitje als eerste een publiek schouwspel maakte en de meester blijft in zijn eigen genre. Hij is het die als laatste met een drafje komt aanrennen bij het fotomoment op de trappen van het hotel. En als de ministers na afloop treuzelen voor de entree, is het Rutte – in Asics-shirt, spijkerbroek en Converse-schoenen – die hen weer naar binnen drijft door de deuren van hotel Bos en Ven.

De foto’s zijn genomen, met het beeld zit het goed.