SP: leer kinderen zwemmen in open water

Zwemveiligheid Een fraaie schoolslag betekent nog niet dat je de gevaren van het open water kent. Daar moet aandacht voor komen, vindt de SP.

Jongens springen in het water in de haven van Scheveningen in 2016.
Jongens springen in het water in de haven van Scheveningen in 2016. Foto Remko de Waal/ANP

Kinderen moeten niet alleen zwemdiploma’s halen, ze moeten ook leren wat de gevaren zijn van zwemmen in open water. Dat staat in een actieplan van Tweede Kamerlid Michiel van Nispen van de SP, dat ondersteund wordt door de Reddingsbrigade Nederland en de Nationale Raad Zwemveiligheid.

„Ook als kinderen technisch goed kunnen zwemmen in een zwembad, zijn ze daarmee nog niet voorbereid op de risico’s van zwemmen in zee of in binnenwateren”, zegt Van Nispen. „Je hebt stroming en muien, het water kan onverwacht koud of diep zijn, en er zijn planten en kwallen. Zwemmers kunnen daarvan in paniek raken.” Hij wil dat er aandacht komt voor zwemveiligheid bij de reguliere zwemlessen en op school. „Bijvoorbeeld door met een klas te gaan zwemmen in het buitenwater, zodat het onderwerp gaat leven.”

Lees ook: Zwemmen is ‘gewoon niet waarvoor de rivier is ingericht’

7.900 reddingsacties

Vorig jaar verdronken 112 inwoners van Nederland, 27 meer dan het jaar daarvoor. De stijging zit bij mensen boven de twintig, en vooral bij mannen. De reddingsbrigade moest vorig jaar 7.900 keer optreden, 2.400 keer meer dan het jaar daarvoor. En de hulpvraag bij de reddingsbrigades zal alleen maar toenemen, verwacht Koen Breedveld, directeur Reddingsbrigade Nederland. „Het is vaker en langer warm, waardoor mensen meer het water in gaan. En er wonen hier ook steeds meer mensen uit andere culturen, die minder gewend zijn aan zwemmen, en zich daardoor mogelijk minder bewust van de gevaren. Maar ook iedereen die ten oosten van de A4 en de A9 woont is niet vertrouwd met zwemmen in zee.” Daarnaast zijn kinderen steeds minder motorisch vaardig, zegt Breedveld. „Hun zelfredzaamheid in het water neemt af.”

Lees ook: Je ligt plots met fiets en al in het water, wat nu?

SP-Kamerlid Van Nispen meent dat zwemles te duur is. In veel gemeenten is er financiële steun, maar lang niet overal en niet altijd makkelijk toegankelijk. Het garanderen van zwemles – en dus van veiligheid – voor iedereen, is voor Van Nispen een belangrijke reden dit voorstel in te dienen.

Er zijn al wel initiatieven die kinderen vertrouwd moeten maken met de gevaren van buitenwater, bijvoorbeeld door lokale reddingsbrigades op campings en aan de kust. „Daar bereiken we maar een fractie van de kinderen mee, misschien een paar duizend per jaar”, zegt directeur Breedveld. De activiteiten worden bovendien grotendeels gefinancierd door de leden van de reddingsbrigade zelf. „Dat is niet meer van deze tijd”, vindt Breedveld. De reddingsbrigades – 30 aan de kust, en 130 in de binnenwateren – draaien vrijwel volledig op vrijwilligers die hun opleidingen zelf betalen.

Lees ook het interview met een expert op het gebied van verdrinkingen

Een probleem voor het aanpakken van de zwemveiligheid is dat de verantwoordelijkheid daarvoor versnipperd is, zegt Breedveld. „In de eerste plaats moeten de ouders zorgen dat hun kinderen zwemles krijgen en veilig buiten leren zwemmen.” De gemeente is verantwoordelijk voor de zwembaden en geeft vaak steun aan ouders die geen zwemlessen kunnen betalen. De zwemplekken buiten vallen onder de gemeente en de provincie, en het rijk is verantwoordelijk dat dit systeem werkt.