In weldadige hoeveelheden stort Maxim Februari schoonheid over de kijker uit

Onder het motto ‘schoonheid is een mensenrecht’ werd er door filosoof en NRC-columnist Maxim Februari een onvergetelijke aflevering van Zomergasten neergezet.

Maxim Februari in Zomergasten: "Ik kijk echt héél veel tv”.
Maxim Februari in Zomergasten: "Ik kijk echt héél veel tv”.

Als Maxim Februari iets beweert wat hem aan het hart gaat, balt hij zijn vuisten, maar hij knijpt ze niet helemaal dicht. De filosoof en schrijver deed het voor het eerst na een kwartier in Zomergasten, toen hij het had over hoe tekst in de samenleving wordt verdrongen door data – daarmee komt ook het gesprek in de verdrukking.

Het was de inleiding van een televisieavond waarin Februari onder het motto ‘schoonheid is een mensenrecht’ die schoonheid in weldadige hoeveelheden over de kijker liet uitstorten en die besprak met de terloopse geestigheid en kalme intelligentie die zijn columns in NRC ook kenmerken. „Ik kijk echt héél veel tv”, was Februari begonnen, waarna hij in een paar zinnen de teloorgang van tv-psychiater Dr. Phil betreurde, zij het niet zonder diens wijze vraag „Hoe leuk is het eigenlijk om met mij samen te leven?” aan te halen.

Drie uur feest

Hoe leuk het is om met Maxim Februari (1963) samen te leven weet ik niet, maar de drie uur televisie waren een feest. Over een fragment van Fred Astaire zei hij eerst: „Dit zijn voor mij kattenfilmpjes. Het is kijken naar wezens met een beter lichaam dan ik.” Al snel verbond hij de dans met zijn eigen werk: schrijven – en met het verlangen om niet efficiënt te schrijven, maar zo dat er een huppeltje in zijn zinnen zit, een vorm van gewichtloosheid. Hij probeert „vrolijke boeken voor ingewikkelde mensen” te maken.

Tot de mooiste huppeltjes van de avond behoorden het geweldige videokunstwerk Big Bang Big Boom, een moderne stervende zwaan danser Charles ‘Lil Buck’ Riley en een adembenemende Sinead O’Connor. Tussendoor zigzagden de observaties, over hoe ethiek niet gaat om wat we ergens van vinden, maar om wat we zullen doen. Of over hoe we door datagebruik en algoritmes „de turbo hebben gezet” op de onnauwkeurigheden in onze waarneming. Dat laatste was naar aanleiding van de documentaire National Bird over de bloedige werkelijkheid achter de ‘schone’ oorlog met drones.

Twitter avatar zomergasten VPRO Zomergasten Maxim Februari over de wijk Overvecht en schoonheid: ‘Schoonheid is een mensenrecht.’ #Zomergasten https://t.co/2FeQ7MaYPz

De ideale man

„Oh jee, het is al zo ver”, merkte Februari op toen Janine Abbring hem na een halfuur vroeg het fragment van de transseksuele pianiste Sara Buechner in te leiden. Heel graag praat Februari niet over zijn transitie zeven jaar geleden, maar hij is zich bewust van zijn positie als „vertegenwoordiger van een groep” (Abbrings term ‘rolmodel’ ontweek hij). Dus legde hij niet voor het eerst uit hoe met name weldenkende mannen graag het onderwerp ‘penis’ bij hem ter sprake brengen – en dat hij door testosterongebruik niet meer huilde.

Lees ook: De vrouwenmarge: niet te bloot en niet te bedekt

Toen het onderwerp bijna afgesloten was, volgde een hoogtepunt. Abbring wilde nog iets zeggen, aarzelde, benoemde haar twijfels, waarop Februari haar aanspoorde: „Vraag maar. Daarna gaat het kastje weer dicht.” Abbring hield hem voor dat hij als man die óók vrouwen werkelijk begreep, eigenlijk de ideale man was. „Zie je dat zelf ook?” Waarbij het mooie was dat ze het zei met een blik alsof ze deze ideale man terstond mee naar huis wilde nemen.

Twitter avatar zomergasten VPRO Zomergasten Maxim Februari over de periode na het verlies van zijn geliefde: ‘Je maakt zelf kennis met de dood dus je kan daarna nog moeilijk begrijpen wat je nog doet onder de levenden.’ #Zomergasten https://t.co/E8efz8L3q7

Dat deed ze gelukkig niet, want we hadden toen nog twee uur voor de boeg waarin de gast weliswaar wat vermoeid raakte („Ik moet toch wat zeggen”), maar ook tot een prachtig beeld kwam met betrekking tot de dood van zijn partner Gerda Meijerink in 2015. „Je gaat zo lang met iemand mee het rijk van de dood in. Je bent heel ver weg en moet langzaam terugwandelen.”

Zo werd de vierde Zomergastenavond van 2019 een klassieke uitzending over wat de mens probeert om boven zichzelf uit te stijgen. Waarbij je je steeds harder ging afvragen waarom ze Maxim Februari niet al veel eerder hebben uitgenodigd.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.