Brieven

Brieven 19/8/2019

Geschiedenis

Altijd een rommeltje

Het redactioneel commentaar Nederland op zoek naar de goede kant van de geschiedenis (15/8), over onze relatie tot ons soms foute verleden, geeft duidelijke voorbeelden waarin Nederland fout heeft gehandeld. Toch wil ik een kanttekening plaatsen bij de term ‘de goede kant van de geschiedenis’. Bij de meeste conflicten zijn er winnaars, verliezers en (veelal onschuldige) slachtoffers. De geschiedenisboekjes worden meestal door de winnaars geschreven omdat de verliezers de gelegenheid niet krijgen en de slachtoffers wel andere zorgen hebben. Napoleon heeft een slechte reputatie, maar heeft er wel voor gezorgd dat de ideeën van de Verlichting – in het bijzonder de trias politica – over West-Europa zijn verspreid, met de democratie zoals we die nu kennen als gevolg. En wie stond er in de Eerste Wereldoorlog eigenlijk aan de goede kant? Ik zou het niet weten!

Herdenkingen

De nostalgie blijft

Wat een prachtige, aangrijpende tekst van Ellen Deckwitz die op herkenbare wijze beschrijft hoe derde en vierde generaties Indische Nederlanders herdenkingen beleven (Ik heb heimwee naar een plek die ik niet ken, 15/8). Via allerlei wegen zijn de meeste leden van mijn familie, met dezelfde herkomst, tussen 1945 en 1956 ‘gerepatrieerd’. Sommigen zijn weer geëmigreerd, op zoek naar nieuwe grond om te aarden. De onrust en het verlangen, al dan niet uitgesproken, bleef. Ook ik heb twee jaar in Maling, op Java, gewerkt in een land dat ik dacht te moeten herkennen. In Jakarta lukte dat toen nog enigszins, elders op Java en Sumatra veel minder. Het is overigens opmerkelijk dat nostalgie kan worden aangewakkerd op basis van ervaringen van derden, die dierbaar zijn. De noodzaak van herdenken en doorgeven van waarden en herinneringen wordt in deze tijden, waarin tolerantie niet een automatisch gegeven lijkt, niet minder belangrijk. Eerder meer.

Medische missies

Focus op onderwijs

Schelto Kruijff zet inzichtelijke kanttekeningen bij kortdurende medische missies als ontwikkelingswerk (Medische missies naar Afrika moeten meer zijn dan een trucje, 13/8). Hij noemt vijf criteria waaraan deze missies zouden moeten voldoen, die alle zinvol zijn. Een aanvulling. Zodra een patiënt geopereerd is tijdens een missie en de specialist weg is, is ook de kennis weg en verbetert het zorgsysteem niet. Dit is geen ontwikkeling. Daarom moet de nadruk van elke missie liggen op onderwijs, en moet financiering van ontwikkelingssamenwerking hierop afgestemd zijn. Onderwijs is niet sexy en geeft niet altijd kortetermijnbevrediging, maar stap voor stap heeft kennisoverdracht een effect dat duurzaam genoemd mag worden. Zoals in Sierra Leone, waar lokaal personeel, geschoold door Noord-Europese specialisten in het uitvoeren van basale chirurgische handelingen, nu deelnemen aan bijna de helft van alle operaties in het land. Daarnaast heeft Nederland een troef in handen met zijn artsen internationale gezondheidszorg en tropengeneeskunde (voorheen de tropenarts), die na hun specialistenopleiding de mogelijkheid hebben om zich langere tijd te vestigen in landen waar veel kortdurende medische missies plaatsvinden. Zij kunnen zorgen voor continuïteit van onderwijs, zorgkwaliteit tussen missies en communicatie met lokale overheden. Zo levert Nederland een reële bijdrage aan ontwikkelingssamenwerking en het verkleinen van het wereldwijde tekort aan chirurgische zorg.

Woodstock

Platform voor narcisten

De bezongen ‘ flowerpower’ van Woodstock was één grote illusie (De grote utopische schoonheid van Woodstock 1969, datum). Vrije liefde is altijd enkel weggelegd voor wie jong en mooi is, of rijk en machtig. Rock-’n-roll spelen als Jimi Hendrix kunnen alleen de uitverkorenen, maar die muziek was toch gewoon bijzaak? Dat vermaarde popfestival is eerder te beschouwen als een enorme explosie van narcisme. Anno nu vergelijkbaar met een collectieve psychose als de Mokumse Queer Pride. Voor een liefdesboodschap kun je beter terecht bij jazzmusici als John Coltrane en Sun Ra.