Overheidsdocumenten No Deal-Brexit gelekt: gevolgen in detail beschreven

De Britse regering verwacht een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland. Voedsel-, medicijnen- en brandstoftekorten dreigen.

De Britse premier Boris Johnson loopt 10 Downing Street uit.
De Britse premier Boris Johnson loopt 10 Downing Street uit. Foto Tolga Akmen/AFP

Op het moment dat de Britse premier Boris Johnson zich opmaakt voor gesprekken met de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Angela Merkel, zijn gedetailleerde overheidsdocumenten over een No Deal-Brexit gelekt. The Sunday Times publiceert gelekte documenten met daarin de door de regering verwachte gevolgen als het Verenigd Koninkrijk zonder akkoord uit de Europese Unie treedt.

Het als officieel gevoelig aangemerkte overheidsdocument beschrijft de waarschijnlijke gevolgen van een No Deal-Brexit. Volgens Michael Gove, die als kabinetslid zonder portefeuille de gevolgen van de Brexit overziet, zou het document juist het worst case scenario bevatten en zijn de plannen de afgelopen drie weken in stroomversnelling geraakt.

Wie heeft gelekt, is niet bekend. Het lek van deze documenten is volgens een bron van The Sunday Times tekenend voor de frustratie over het gebrek aan transparantie rondom de Brexitvoorbereidingen.

Onder de codenaam ‘Operatie Yellowhammer’ blijken allerlei zaken tot in detail te zijn beschreven: er wordt een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland verwacht. Die kwestie lag altijd erg gevoelig tijdens de Brexitonderhandelingen. De huidige plannen om grootschalige controles te voorkomen zijn „onhoudbaar” aangezien het kan leiden tot protesten, wegblokkades en „directe acties”. De overheid denkt ook dat er na de Brexit protesten ontstaan in de VK waar mogelijk een „aanzienlijke hoeveelheid politie” voor nodig is.

Lees ook Wat is dat nou eigenlijk, die backstop? (en 11 andere veelgebruikte Brexit-termen)

Franse grenscontroles en vertraging

Een ander punt dat de Britse overheid heeft laten uitzoeken, zijn de problemen die zullen ontstaan bij de grenzen. Naar verwachting is tot 85 procent van de vrachtwagens niet klaar voor de Franse grenscontroles. Dat kan zorgen voor vertragingen tot tweeënhalve dag.

Voor reizigers die per Eurostar op treinstation St. Pancras aankomen, of via luchthavens of de haven van Dover het VK betreden, wordt ook vertraging verwacht. De toevoer van medicijnen, die voor driekwart via het Kanaal het land binnenkomen, ondervindt „ernstige langdurige vertragingen”. Met een harde Brexit zal er minder vers voedsel beschikbaar zijn en zullen de prijzen stijgen. In de sociale zorg zullen de kosten ook stijgen, kleinere aanbieders hebben daar naar verwachting sneller last van dan grotere bedrijven.

De importtarieven op benzine zullen „onbedoeld” leiden tot het sluiten van twee olieraffinaderijen. Tweeduizend mensen zouden hierbij hun baan verliezen. De regering houdt rekening met stakingen en mogelijk brandstoftekorten. De voorspelling is dat op de dag van de uittrede, 31 oktober, 282 schepen illegaal in Britse wateren zullen varen.

Deze week G7-top

Gibraltar, buurland van Spanje dat sinds 1713 in Britse handen is, zal vermoedelijk een paar maanden lang vertragingen aan de grens met Spanje hebben. De economie wordt hier waarschijnlijk „negatief door beïnvloed”. Volgens Gibraltar kloppen de documenten niet en zijn ze verouderd, meldt persbureau Reuters. „We hebben alle kwesties met betrekking tot het personen- en goederenvervoer, levensmiddelen, afval, medicijnen over de grens behandeld”, aldus minister-president Fabian Picardo in een verklaring.

Lees ook Johnson wervelt richting No Deal-Brexit

De G7, met daarin het VK, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, de Verenigde Staten en Canada, komt deze week bijeen in Biarritz. Minister-president Mark Rutte zei vrijdag geen plannen te hebben Johnson te ontmoeten. Het Verenigd Koninkrijk lijkt aan te sturen op een aanpassing van het al gesloten akkoord. De Britten hebben hiervoor zelf de rode lijnen getrokken. „Als die rode lijnen niet wijzigen zie ik niet hoe wij in de politieke verklaring beweging kunnen maken”, aldus Rutte.

Begin april werd het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uitgesteld tot 31 oktober. Boris Johnson wil koste wat kost op die dag de EU verlaten, desnoods met een No Deal. Er circuleert zelfs een scenario dat de premier het Lagerhuis buiten spel zet, bijvoorbeeld door het uitschrijven van nieuwe verkiezingen die net na de Brexitdatum moeten plaatsvinden.

Correctie (19 augustus 2019): In een eerdere versie van dit bericht stond dat Michael Gove minister van Milieu is. Dat klopt niet: hij vervult die taak sinds afgelopen juli niet meer. Hierboven is dat aangepast.