Recensie

Recensie Muziek

Ontdekkingen doe je via een strijkkwartet

Klassiek Het Belcea Quartet verklankt Mozarts licht en Bartóks schaduwen bij de opening van de Zeister Muziekdagen.

Belcea Quartet & Novus String Quartet tijdens de Zeister Muziekdagen.
Belcea Quartet & Novus String Quartet tijdens de Zeister Muziekdagen. Foto Mel Boas

Aan de wieg van hoeveel strijkkwartetten zouden de Zeister Muziekdagen in de afgelopen drie decennia hebben gestaan? Deze week begroet het festival zijn 750ste masterclass-student. De leerlingen bevolkten het balkon in de Kerkzaal van de Evangelische Broedergemeente. Op die plek verzamelde ook artistiek leider Alexander Pavlovsky – nu eerste violist van het Jerusalem Quartet – als tiener kennis en inspiratie. „Het gaat hier om het nut van de zoektocht en de vreugde van de ontdekking”, drukte hij vooral die jongeren op hun hart in zijn openingswoord.

En dat het strijkkwartet daarvoor een ideaal voertuig is, bewees het Belcea Quartet daarna in Mozart en Bartók. Het viertal ondernam twee volkomen verschillende reizen: de eerste naar het licht, de tweede naar een wereld vol dreigende schaduwen.

Mozarts Dissonantenkwartet kreeg in handen van het Belcea het karakter van een miniopera. Bij het ‘Andante cantabile’ bekroop je het vermoeden dat het kwartet zich had laten bezielen door de roerende afscheidsscène ‘Soave sia il vento’ uit zedenkomedie Cosi fan tutte. Mozart speelt met de vorm van het strijkkwartet, die nog jonge en rekbare vinding van zijn oudere vakgenoot Haydn. Het Belcea bracht juist die vreugde van de ontdekking prachtig voor het voetlicht.

Belcea Quartet speelt de Langsamer Satz van Anton Webern

Hoe anders van aard is het Zesde Strijkkwartet van Bartók. Waar Mozart een uitwendig ‘verhaal’ vertelt, kiest de Hongaar voor de tegengestelde richting: afdalen in de spelonken van zijn eigen angst. Bartók was koud begonnen aan zijn laatste kwartet, toen de inval van nazi-Duitsland in Polen de Tweede Wereldoorlog inluidde. Het Belcea gaf alle angst, dreiging en wanhoop een onderscheidende stem. De vier gaven zich over aan muzikaal zielzoeken van de indringendste soort.

Na de pauze zuiverde Mendelssohn het gemoed met zijn Octet, dat het Belcea vertolkte met hun jonge beschermelingen van het Zuid-Koreaanse Novus String Quartet.