Nieuw bewijs voor betrokkenheid Russisch leger bij Slag om Ilovajsk

Onderzoeksgroep Forensic Architecture vond bewijs voor betrokkenheid van het Russische leger bij de Slag om Ilovajsk in augustus 2014.

Een lokale man loopt langs een huis dat is ingestort tijdens de Slag om Ilovaisk.
Een lokale man loopt langs een huis dat is ingestort tijdens de Slag om Ilovaisk. Foto Alexander Ermochenko/EPA

Er is nieuw bewijs voor de aanwezigheid van het Russische leger bij het conflict in het oosten van Oekraïne. Onderzoeksgroep Forensic Architecture, verbonden aan de Goldsmiths University of Londen, heeft zondag een rapport gepubliceerd waaruit blijkt dat het Russische leger betrokken was bij de Slag om Ilovajsk in augustus 2014. Daarbij kwamen ruim honderd burgers en honderden militairen aan beide zijden om het leven.

Hoewel Rusland alle betrokkenheid ontkent, bestond er al veel bewijs dat Rusland militair aanwezig was in de Donbas-regio ten tijde van het gewapende conflict tussen de pro-Russische separatisten en Oekraïne. Nieuw bewijs laat zien dat er bijna 300 Russische militaire voertuigen aanwezig waren in de regio rond de steden Ilovajsk en Luhansk. Het nieuwe bewijs wordt toegevoegd aan een zaak die tegen Rusland loopt bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM).

Lees ook: Met dronebeelden en satellietfoto’s wordt de oorlogspuzzel compleet

Het bewijs is grotendeels gebaseerd op onderzoek van open source-materiaal. Het omvat talloze satellietbeelden van Russische gewapende konvooien in Oekraïne en meerdere waarnemingen van de T-72B3-tank, een model dat destijds alleen door de Russische strijdkrachten werd gebruikt. Op een interactieve kaart zijn de bewegingen van verschillende Russische legereenheden en voertuigen te zien.

Forensic Architecture deed het onderzoek in opdracht van het European Human Rights Advocacy Centre (EHRAC), een ngo die zich richt op het bestrijden van mensenrechtenschendingen in landen uit de voormalige Sovjet-Unie. Onderzoekscollectief Bellingcat becijferde in 2016 al op basis van het toegenomen aantal medailles dat werd uitgereikt aan Russische militairen, dat er in 2014 meer dan tienduizend Russische militairen betrokken waren bij gevechten in Oost-Oekraïne.

Slag om Ilovajsk

Het onderzoek van Forensic Architecture richt zich vooral op de Slag om Ilovajsk, die eind augustus 2014 tot een hoogtepunt kwam. Bij de slag probeerde het Oekraïense leger de stad Ilovajsk in te nemen op de separatisten die in mei de Volksrepubliek Donetsk hadden uitgeroepen. Na hevige gevechten slaagde het Oekraïense leger erin de stad in te nemen. De Oekraïeners werden daarna echter omsingeld door separatisten gesteund door Russische militairen, zo blijkt onder meer uit het onderzoek. Bij de gevechten vielen aan beide zijden honderden slachtoffers.

Veel Oekraïense militairen kwamen om toen ze zich probeerden terug te trekken nadat er een staakt-het-vuren was overeengekomen, dat vervolgens niet werd nageleefd. Tot de overlevenden behoorden 25 Oekraïense vrijwilligers van het Donbasbataljon, die in 2014 samen met het reguliere leger vochten. Zij zouden net als veel Oekraïense soldaten gevangengenomen zijn door het Russische leger en hebben daarna een zaak aangespannen bij het EHRM, dat onderdeel is van de Raad van Europa. Rusland is lid van de raad en wordt regelmatig op de vingers getikt vanwege mensenrechtenschendingen. Door middel van een wet die sinds twee jaar van kracht is in Rusland kan Moskou uitspraken van de raad naast zich neerleggen.