De niet ingeloste belofte van Kasper Dolberg, een ondoorgrondelijk talent

Kasper Dolberg De onbevangenheid en de klasse spatten ervan af, drie jaar terug. Nu zit spits Kasper Dolberg op een dood spoor bij Ajax en lijkt een vertrek onvermijdelijk. Hoe een supertalent in verval raakte.

Kasper Dolberg in actie tijdens de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal tegen PSV, eind vorige maand in Amsterdam.
Kasper Dolberg in actie tijdens de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal tegen PSV, eind vorige maand in Amsterdam. Foto ANP/VI IMAGES

Het Cruyff Court moest in Voel komen, besloot Kasper Dolberg. Daar, in het Deense dorp in Midden-Jutland, voetbalde hij in zijn jeugd altijd op een veldje dat er al lag. Daar droomde hij voorzichtig van een carrière als profspeler. Van de Johan Cruyff Foundation mocht hij een nieuw trapveldje laten aanleggen op een locatie die hij wilde, na zijn uitverkiezing tot talent van het jaar in de eredivisie in 2017.

Hij koos voor zijn geboortegrond. Kinderen rennen rond in Ajax-shirt met zijn naam erop tijdens de opening van het veldje, een kleine twee maanden terug. De basisschool ligt ernaast, de jeugd moet zo gestimuleerd worden te gaan sporten. Zus Kristina Dolberg vertelt tegen Ajax TV dat veel neefjes en nichtjes uit het dorp hier zullen gaan voetballen.

„Kasper is wie hij altijd is geweest, een stil persoon die zich opent als je hem leert kennen”, zegt jeugdvriend Emil Sørensen. „Ik ben heel blij met alles”, zegt Dolberg in het filmpje, gevraagd naar de opening.

Het vormt een blijvende herinnering aan zijn debuutseizoen 2016-2017, dat met terugwerkende kracht bijna onwerkelijk aanvoelt. Dolberg (21) zit nu op een dood spoor bij Ajax. Zaterdag op bezoek bij VVV-Venlo (4-1 zege) werd hij voor het tweede duel op rij niet opgenomen in de selectie.

Een vertrek lijkt onvermijdelijk. TSG Hoffenheim, de Bundesliga-club waar Alfred Schreuder coach is, wilde Dolberg huren. Maar het Franse OGC Nice zou volgens De Telegraaf een akkoord hebben met Ajax over een transfersom van 20 miljoen euro. Dolberg begon dit seizoen nog als eerste spits, maar moet inmiddels in de pikorde – behalve Dusan Tadic – ook Klaas-Jan Huntelaar voor zich dulden.

Wat er in zijn hoofd omgaat, weet bijna niemand. Het zou boeiende materie zijn, een kijk in zijn ziel: waar en hoe zijn opmars spaak is gelopen, ware het niet dat hij dat inzicht zelden biedt. Zijn entree onder Peter Bosz, in juli 2016, was fabelachtig. Uit het niets brak hij door: Ajax zocht een nieuwe spits na het vertrek van Arek Milik, maar kon niemand vinden, waarna het aankwam op de toen nog 18-jarige Dolberg.

Onbevangenheid en klasse

De onbevangenheid en de klasse spatten ervan af. De fijngevoeligheid, de slimmigheidjes, de explosiviteit, het gevoel voor tijd en ruimte, spelend met jagende verdedigers in zijn rug. Fysiek was hij, voor zijn leeftijd, ook al goed ontwikkeld.

Zijn goals hadden altijd een extra dimensie, een hoge spektakelwaarde. De hattrick binnen 37 minuten tegen NEC, de sublieme passeeractie tegen Celta de Vigo, het verstilde stiftje tegen Feyenoord.

Zo jong, zo goed. Ondoorgrondelijk karakter, ongrijpbaar talent. Het was die periode, op de piek van de Dolberg-hype, waarin journalisten naar Voel trokken om de opkomst van het fenomeen, zoon van twee voormalige tophandballers, te verklaren. In 2015 kocht Ajax hem voor 350.000 euro van Silkeborg. Scandinavië-scout John Steen Olsen ontdekte hem.

Ajax prodigy Kasper Dolberg: coached by Bergkamp, finishes like Van Basten’, kopte The Guardian voor de Europa League-finale tegen Manchester United, mei 2017. Dennis Bergkamp, destijds nog werkzaam bij Ajax, was zijn individuele trainer. De vergelijking met Marco van Basten kwam van de vader van Dolberg. „Ze zijn even lang, zijn even snel en hebben beiden een erg goed schot.”

Terugval

Zo snel als hij kwam, zo geruisloos verliep zijn terugval in de jaren die volgden. Terwijl Ajax in alle geledingen vooruit is gegaan, is hij blijven steken. Ná het seizoen 2016-2017 wist Dolberg in geen van de Europese clubtoernooien te scoren. In de sensationele Champions League-campagne vorig seizoen bleef hij qua niveau achter, en koos coach Erik ten Hag veelal voor de variant met Tadic als diepste spits. In grote delen van wedstrijden oogde Dolberg afwezig en passief.

De oorzaak voor zijn verval kan in een mix van factoren gezocht worden. Meerdere, langdurige blessures zaten hem de afgelopen jaren in de weg. En het vertrek van zijn mentor Bosz, die onvoorwaardelijk vertrouwen in hem had, moet hij gevoeld hebben.

Kasper Dolberg in actie voor Ajax tegen PSV, eind juli.

Foto ANP/VI IMAGES

Hij is een speler die soms extra geprikkeld, extra gepusht dient te worden. Bosz wist hem daarin te raken, vertelde de coach eerder tegen NRC. Bosz keek verbaasd toen Dolberg achteraan liep in een bosloop in aanloop naar het seizoen, in 2016. „Een pikkie van achttien. Mag bij Ajax 1 trainen, ik zou zorgen dat ik vooraan loop. Een paar dagen later op trainingskamp in Oostenrijk krijg ik zijn data te zien. Stond-ie ook bij de ondersten.”

Hij riep Dolberg bij zich. „Wil je niet? Kun je niet? Is het te zwaar? Hij zegt: nee, nee, nee. Ik zeg: Zo heb ik niks aan je, dan stuur ik je gewoon naar huis. Jij mag met Ajax 1 meetrainen, dan moet je toch de ballen uit je broek rennen, man?” Bosz liet hem zien: dit wordt gevraagd bij Ajax. „Hij schrok. Hij had dat zetje nodig, denk ik. En vervolgens zat hij iedere dag bij de besten.”

Die wat teruggetrokken houding lijkt karakteristiek voor Dolberg. Het is ook waar Ten Hag indirect op leek te wijzen in zijn persconferentie, vrijdag. „Hij heeft exceptionele kwaliteiten, maar moet meer gaan spelen. Dat kan bij ons, maar dan moet hij de strijd aangaan.” De impliciete boodschap: die strijd is hij tot nu toe niet voldoende aangegaan.

De factor-Huntelaar

Lees ook het interview met Kasper Dolberg uit 2016: ‘Er gaat best veel om in mijn hoofd, hoor’

Dolberg heeft, naast Tadic, te maken met een op drift geraakte Huntelaar, de sluwe 36-jarige spits, die momenteel bij bijna iedere invalbeurt scoort. Het lijkt onmiskenbaar een factor. Huntelaar kwam in 2017 expliciet als reservespits – „Kasper Dolberg is onze eerste spits”, zei directeur spelersbeleid Marc Overmars. Maar in dat complexe krachtenveld, met Huntelaar die in zijn nek zit, heeft Dolberg gaandeweg de concurrentie verloren.

Bij Fox Sports suggereerde interviewer Hans Kraay Jr. zaterdag dat Huntelaar Dolberg heeft „weggejaagd”. Huntelaar sprak van een „aparte vraag” en zei: „Je wil jezelf laten zien, maar we hebben niemand weggejaagd.”

Dolberg is nooit een pure spits geweest. Hij kwam als linksbuiten binnen bij Ajax en werd vervolgens omgeschoold tot centrumspits. Goals vormen niet per se zijn levensader. Een periode zonder doelpunten knaagt niet aan hem, zei hij in 2016 in een interview met NRC. „Belangrijker vind ik dat ik het gevoel heb goed in een wedstrijd te zitten, dat ik me prettig voel op het veld. Goals zijn maar een onderdeel daarvan.”

Het is die laisser faire-houding die zijn vertrek bij Ajax nu mede inleidt. Het is een ongelukkig einde van een van de meest veelbelovende Ajax-spitsen deze eeuw, voor wie in 2017 nog 50 miljoen zou zijn geboden door AS Monaco.