Lowlands 2019: ‘Doe je schoen in de lucht als je schijt hebt aan materialisme’

Festivalverslag Er werd op verzoek van artiesten hard geschreeuwd en meebewogen tijdens Lowlands dit jaar. Het luidste gejuich was voor de prille wereldster Billie Eilish.

A$AP Rocky.
A$AP Rocky. Foto Andreas Terlaak

Zijn verschijning op het podium van de Alpha-tent afgelopen zondag werd onthaald als een heldendaad: A$AP Rocky, de Newyorkse rapper die dreigde te worden veroordeeld tot straf in een Zweedse cel en daardoor Lowlands zou missen. Dat zijn optreden tijdens het festival een triomf zou worden, stond tevoren vast. Zijn aanhang vergaf hem op voorhand de mishandeling die hem ten laste gelegd was - terecht of niet.

De driftig springende Eilish doet niet lieflijk of behaagzuchtig.

A$AP Rocky refereerde niet rechtstreeks aan het Zweedse incident, behalve toen hij opmerkte dat hij blij was er te zijn. Vooral omdat hij, zei hij onder veel bijval, „een groot deel van de zomer had doorgebracht op een plek waar hij niet wilde zijn.” Hij concentreerde zich hier liever op zijn status als sekssymbool en pronkte met de drie beha’s die hij kreeg toegegooid. Al was het een bijna leeg podium - A$AP in zijn eentje zonder zelfs een dj - het werd een uitgelaten en opwindende show, met al als derde nummer publieksfavoriet ‘Praise The Lord’.

Billie Eilish trok ongeveer 35.000 bezoekers naar haar optreden.
Foto Andreas Terlaak
Billie Eilish trok ongeveer 35.000 bezoekers naar haar optreden.
Foto Andreas Terlaak
De zeventienjarige zangeres Billie Eilish bleek de eigenlijke hoofdact van Lowlands 2019.
Foto’s Andreas Terlaak

Meerdere artiesten vroegen het Lowlands-publiek dit weekend om hard te schreeuwen: Amerikaanse rapper Juice WRLD en de Nederlandse Joost, maar het hardst werd er gejuicht tijdens het optreden van de prille wereldster Billie Eilish, toen zij daar om vroeg. Om half vier ’s middags in de grote Alpha-tent was Eilish, uit Los Angeles, de echte hoofdact van de Lowlands-zaterdag - of eigenlijk van het hele festival. Met slechts twee muzikanten en een knalgele outfit, gaf Eilish het optreden waar zo’n 35.000 mensen voor uitliepen. De stromende regen werd vergeten dankzij de mysterieuze aantrekkingskracht van de zeventienjarige zangeres. De driftig springende Eilish doet niet lieflijk of behaagzuchtig. Afgezien van haar fluorescerend groene haar is ze onopgesmukt en onderstreept ze haar zang met brede handgebaren. Eilish’ muziek is afwisselend dansbaar met slimme beats of traag op een bijna verdovende manier. Ondertussen geeft ze, op hese toon, stem aan de underdog en tienerleed in een ruime selectie eigen liedjes als ‘Belly Ache’ en ‘My Strange Addiction’. In haar zelfgecreëerde wereld is Billie Eilish zowel geschikt als tieneridool, als idool voor oudere liefhebbers.

De volle Alpha-tent tijdens het concert van Billie Eilish
Foto Andreas Terlaak
Lowlanders in hun natuurlijke leefomgeving.
Foto Andreas Terlaak
Festivalbezoekers tijdens Lowlands.
Foto’s Andreas Terlaak

Eigen logica

Het publiek was die dag wakker geschud door de razende show van Joost. De rapper die vorig jaar nog optrad in de kleine X-Ray, vermaakte nu even makkelijk het publiek in een veel grotere tent. Joosts rapstijl is naïef, maar stijl en presentatie zijn vermakelijk door zijn eigen logica. Zijn opmerking „Doe je schoen in de lucht als je schijt hebt aan materialisme” werd door een groot deel van het publiek nagevolgd.

In de kleine X Ray-tent waren ook dit jaar de sterren van morgen te zien. De Nederlandse dj/producer/zanger Jarreau Vandal bijvoorbeeld bedenkt zijn eigen soulvolle nummers. Vandal zingt, drumt en dirigeert ondertussen zijn band. Niets ontgaat hem. Van de Belgisch-Caribische Charlotte Adigéry moesten we ons vroeg in de middag voorstellen dat het drie uur ’s nachts was. Vaardig veranderde ze de kale tent in een zogenaamde zweterige nachtclub met haar schurende soulsongs, getoonzet op simpele electro.

Lowlanders in hun natuurlijke leefomgeving.
Foto Andreas Terlaak
Otoboke Beaver.
Foto Andreas Terlaak
De Japanse punkband Otoboke Beaver.
Foto’s Andreas Terlaak

De avond ervoor had het Amerikaanse trio Channel Tres de tent letterlijk in het zweet gezet. Drie mannen in stoere kleding dansten op de eigen zwoele disco en besproeiden de voorste rijen, terwijl iedereen in het publiek hun virtuoze bewegingen probeerde bij te houden. Zaterdagmiddag werd de X-Ray opnieuw onder vuur genomen, nu door de vier Japanse vrouwen van Otoboke Beaver (‘seniele vagina’) die in bedrieglijk brave jurken, sneller, vuiger en harder speelden dan menig punkband voor elkaar krijgt. Zangeres Kahokiss was soms slecht te horen, gitariste Accorinrin bleek niet alleen gitaarsalvo’s te leveren maar ook te kunnen ‘grunten’ of grommen.

Dat chaotische muziek nauwkeurig moet worden uitgevoerd, viel ook op bij de Britse band Idles. Zanger Joe Talbot, solidair met het publiek in een roze regenponcho, en zijn vier muzikanten spelen hun schorgeschreeuwde punkrock met uitwaaierende intermezzo’s voor roffeldrums en gitaardroedels, heel gedisciplineerd.

Nederland, Biddinghuizen, 18–08-2019. Concert van Franz Ferdinand op Lowlands 2019. Foto: Andreas Terlaak
Conny Janssen danst danst ook op Lowlands.
Foto Andreas Terlaak
Franz Ferdinand heeft sinds dit weekend al twaalf keer op Lowlands opgetreden. Het Rotterdamse gezelschap Conny Janssen Danst gaf ook een voorstelling.
Foto’s Andreas Terlaak

Publieksparticipatie

Trends komen en gaan. Zo bleek de toeterende sirene, die de afgelopen jaren bij veel rappers en dance-acts de muziek doorsneed, inmiddels afgeschaft. Nog wel populair is publieksparticipatie, in de vorm van gehurkt zitten en opspringen, wat zowel Joost als Billie Eilish vroegen, maar wat in de regenplassen niet van harte ging.

Onderaards diepe bastonen zijn nog altijd effectief om het publiek mee door elkaar te schudden. De lage dreun was onder andere te horen bij Eilish, bij de beminnelijke Londense zangeres Nao, en bij Two Feet, uit New York. Het was mooi dat de dreunende klank, die doorgaans elektronisch wordt opgewekt, bij het Nigeriaanse Yelé werd voortgebracht door een didgeridoo-achtig instrument, maar niet minder onderaards trilde.

Nederland, Biddinghuizen, 18–08-2019. Minister-president Mark Rutte op Lowlands 2019. Foto: Andreas Terlaak
Nederland, Biddinghuizen, 18–08-2019. Sfeer op Lowlands 2019. Foto: Andreas Terlaak
Het programma van Lowlands behelst veel meer dan alleen concerten, zoals een interview met minister-president Mark Rutte.
Foto’s Andreas Terlaak

Het New Yorkse Two Feet bestaat uit slechts twee mannen, zanger Bill Dess speelt sprankelende bluessolo’s die op een moderne manier tegenspel krijgen van elektronica. Die combinatie van ‘ouderwetse’ blues en dramatische bastonen had een transparant maar dreigend effect en kreeg veel bijval. Two Feet was een van de ontdekkingen van dit festival.

In de programmering waren de verschillende genres evenwichtig vertegenwoordigd. Zo werd de elektronische dance van het Nederlandse Weval uitgevoerd met een lange opbouw in de nummers, ondersteund door live-muzikanten, die uitmondde in klaterende uitbarstingen, waardoor de tent in vervoering raakte. Anderson Paak, in strandtenue, gaf een stralend optreden met gelijke delen soul en hiphop.

De afsluiter van zondagavond, rockgroep Tame Impala, was een opvallende keuze, omdat de groep al vier jaar geen nieuw album heeft gemaakt. Nu speelde ze goeddeels dezelfde set als vier jaar geleden op Lowlands. Maar de uitvoering, op het hoofdpodium, was groots. Zowel in presentatie - hallucinerende woestijnbeelden - als de muziek: ruimtelijk en suizend. A$AP Rocky dook weer op, nu voor een gezamenlijke uitvoering van ‘Why Won’t You Make Up Your Mind’ en zijn psychedelische ‘LSD’.

NAO.
Foto Andreas Terlaak
Anderson .Paak.
Foto Andreas Terlaak
Nao en Anderson .Paak.
Foto’s Andreas Terlaak

Huiveringwekkende zelfkastijding

Opvallend veel muziek op deze Lowlands-editie bleek te zijn ontstaan uit een zwaarmoedig levensgevoel. Bill Dess, van Two Feet, heeft het over zijn eigen depressie als hij op gekwelde toon zingt: ‘I feel like I’m drowning’. De vrouwen van Otoboke Beaver sloten een van hun nummers af met een welgemeend ‘Go to hell’. Rapper Zwangere Guy, uit Brussel, bezingt een verleden met een kwaadwillende stiefvader en peurt daar mooie zinnen uit als: ‘Ben de knikker en gij hangt eraan, stukske stront.’

Willem, voormalige helft van hiphopduo The Opposites, componeerde een heel optreden rond een persoonlijke crisis. De enorme Bravo-tent kon hij vullen met nummers als ‘Wilde Paarden’ en ‘Houten Pak’ waarin hij traag zingend zijn eigen tekortschieten uitmeet (‘Sorry kleine jongen/ je vader is een klootzak’), gekleed in een wit gewaad, ondersteund door sobere instrumentaties en prachtig uitgelicht in ‘clair-obscur’. Zijn zelfkastijding was een uur lang huiveringwekkend.

Dat uitsmijter Twenty One Pilots op zaterdag een nogal botte show gaf, en De Staat na vele festivaloptredens geen verrassende hoofdact meer is, was verder te verwaarlozen. Het sombere gemoed van veel artiesten bleek een rijke voedingsbodem. Uit lood werd edelmetaal geslagen.