Proef OM: strafzaak op basis van onderzoek verzekeraar

OM, politie en de verzekeraars hopen meer fraudeurs voor de rechter te krijgen door strafzaken minder afhankelijk te maken van de politie.

Door de rol van de politie in strafzaken rond verzekeringsfraude te verkleinen, moeten meer fraudezaken voor de rechter gebracht kunnen worden.
Door de rol van de politie in strafzaken rond verzekeringsfraude te verkleinen, moeten meer fraudezaken voor de rechter gebracht kunnen worden. Foto Lex van Lieshout/ANP

Het Openbaar Ministerie bekijkt of strafzaken over verzekeringsfraude gevoerd kunnen worden op basis van onderzoeken van de verzekeraars zelf in plaats van de politie. Donderdag waren de eerste twee zittingen waarbij deze werkwijze als proef gehanteerd is, meldt het OM vrijdag. Politie, justitie en verzekeraars hopen zo meer fraudeurs te kunnen vervolgen.

De proef is een samenwerking van het Verbond van Verzekeraars, de politie en het OM, die in 2017 samen met Zorgverzekeraars Nederland een convenant afsloten. Afgesproken is dat de verzekeraars een dossier samenstellen dat vervolgens aan justitie wordt overgedragen. De politie doet alleen aanvullend onderzoek als dat nodig is. Het OM wijst erop dat het bij verzekeringsfraude soms gaat om kleine zaken als een aangezette claim, maar ook vormen van georganiseerde misdaad kan betreffen.

Meer onderzoeken

De verzekeraars, politie en justitie hopen met deze vorm van onderzoek meer verzekeringsfraudezaken voor de rechter te kunnen brengen. Ook moet de „publiek-private samenwerking” gespecialiseerde financieel rechercheurs vrijmaken voor zaken rond „andere vormen fraude, bijvoorbeeld gerelateerd aan georganiseerde criminaliteit, die nu blijven liggen”, schrijft justitie.

Beide zaken die donderdag voor de rechter kwamen zijn aangehouden. Volgens het AD, dat vrijdag als eerste over de werkwijze berichtte, wilde de rechter eerst van justitie weten of het echt niet mogelijk was om de politie onderzoek te laten doen.

Kritiek

Deskundigen vragen zich in het AD af of het onderzoek van de verzekeraars wel standhoudt voor de rechter. Niet alleen hebben zij minder onderzoeksmogelijkheden dan de politie, er zijn ook vraagtekens te zetten bij de objectiviteit van hun werk. „We proberen bij de politieverhoren al tunnelvisie te voorkomen. Maar tunnelvisie kun je nóg eerder verwachten van een verzekeringsmaatschappij, die belang heeft bij de opsporing en het terugkrijgen van zijn geld”, zegt emeritus hoogleraar strafrecht Anton van Kalmthout.

Jeroen Soeteman, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten, zegt in het AD te verwachten dat de rechter weinig gewicht zal toekennen aan een onderzoek van verzekeraars. Volgens hem wegen dergelijke bevindingen minder zwaar dan die van de politie. Hij denkt dat het moeilijk zal blijken om fraudeverdachten die ontkennen veroordeeld te krijgen.