Israël weert Congresleden na tweet president Trump

Omar en Tlaib Trump adviseerde Israël om twee Amerikaanse Congresleden geen toegang tot het land te verlenen. „Ze haten alle joden.”

De Congresleden Ilhan Omar (links) en Rashida Tlaib, in februari van dit jaar.
De Congresleden Ilhan Omar (links) en Rashida Tlaib, in februari van dit jaar. Foto J. Scott Applewhite/AP

Israël ontzegt twee Amerikaanse Congresleden van de Democratische Partij de toegang tot het land, kort na een oproep hiertoe van de Amerikaanse president Donald Trump. Het gaat om twee vrouwen over wie Trump zich eerder racistisch heeft uitgelaten, Ilhan Omar uit Minnesota en Rashida Tlaib uit Michigan.

Er gingen al langer geruchten dat de twee geweerd zouden worden, omdat ze onverbloemd hun steun uitspreken voor de Palestijnse zaak en de BDS-beweging; die roept op tot het boycotten en instellen van sancties tegen de staat Israël. Sinds 2017 is in Israël een wet van kracht op grond waarvan BDS-aanhangers geweerd kunnen worden.

Trump adviseerde Israël donderdag per tweet om de twee Amerikaanse staatsburgers niet toe te laten tot het land. Volgens hem zou toelating van „grote zwakheid” getuigen. „Ze haten Israël en alle Joden en er is niets dat hen op andere gedachten kan brengen. […] Ze zijn een schande.”

Trump verzond zijn tweet terwijl de Israëlische premier Netanyahu overleg voerde over de kwestie. Het Israëlische besluit kwam een half uur nadien naar buiten. Vorige maand zei de Israëlische ambassadeur in de Verenigde Staten, Ron Dermer, nog dat Israël geen Congresleden zou weigeren.

Dat een Amerikaanse president erop aandringt dat een ander land Congresleden toegang weigert, is voor zover bekend niet eerder gebeurd. Volgens Democratische Congresleden getuigde Trumps handelwijze van „een gebrek aan respect” voor het Congres. Ook de Republikeinse Senator Marco Rubio noemde het „een fout” om Tlaib en Omar de toegang tot Israël te ontzeggen. Dat is „wat ze vanaf het begin hebben gehoopt”, aldus Rubio.

Omar noemde het besluit van Israël „een belediging” voor de democratie. „Israël implementeert hiermee Trumps inreisverbod voor moslims”, schrijft Omar. Rashida Tlaib, wier ouders Palestijnse immigranten zijn, wilde de reis naar Israël ook gebruiken voor een privébezoek aan haar oma, die in een dorpje op de Westelijke Jordaanoever woont. „Het besluit om mij niet toe te laten schept een gevaarlijk precedent”, aldus Tlaib.

Kritiek op steun aan Israël

De twee vrouwen horen bij een progressief viertal vrouwen van kleur binnen de Democratische Partij. Vorige maand zei Trump dat de vier beter terug naar hun „eigen kapotte landen” konden gaan. Deze racistische tweet kwam hem op veel kritiek te staan. Omar verhuisde als kind van Somalië naar de VS en is het eerste Congreslid met een hoofddoek. Tlaib is geboren in Detroit. Het bracht het Democratische Congreslid Tom Malinowksi donderdag tot de opmerking op Twitter dat de president eerst zegt dat Tlaib beter kan terugkeren naar haar eigen land en vervolgens dat land vraagt haar niet binnen te laten.

Sinds hun aantreden in januari hebben Omar en Tlaib harde kritiek geuit op de behandeling van Palestijnen door Israël, en op de onvoorwaardelijke steun van de VS aan Israël. Het maakte hen tot mikpunt van Trump en de Republikeinen. Omar is door hen én door Democratische partijgenoten beschuldigd van antisemitisme. Dit voorjaar bood zij excuses aan na een tweet die op het stereotype van de geldbeluste Jood leek te zinspelen.

Trumps felle kritiek op Omar en Tlaib is een manier om verdeeldheid bij de Democraten te benadrukken in de aanloop naar de verkiezingen van 2020. Jongere, linkse Democraten zijn aanzienlijk kritischer over Israël dan oudere partijgenoten.

Voor Netanyahu is de relatie met de VS van groot belang. Het lukte hem eerder niet een meerderheidscoalitie te vormen, waardoor nieuwe verkiezingen nodig zijn.

Omar en Tlaib waren uitgenodigd door Miftah, een organisatie van de Palestijnse politica en vredesonderhandelaar Hannan Ashrawi. „Waar is Israël bang voor”, vroeg zij zich af na het inreisverbod. „Dat ze dingen ontdekken?”

Update: Dit stuk is op 16 augustus 2019 geactualiseerd met de reacties van de twee vrouwen.