Hoe hiphopbeats uit Purmerend basis werden voor een wereldhit

YoungKio De Purmerendse producer YoungKio (19) leverde via een online marktplaats de muziek voor ‘Old Town Road’ van rapper Lil Nas X, de langst regerende nummer 1 in de Amerikaanse hitlijsten. Een ronkend succes voor een alternatief hiphopverdienmodel.

De Nederlandse producer YoungKio (m) brak door met het verkopen van hiphopbeats op internet. Links countryzanger Billy Ray Cyrus, rechts rapper Lil Nas X.
De Nederlandse producer YoungKio (m) brak door met het verkopen van hiphopbeats op internet. Links countryzanger Billy Ray Cyrus, rechts rapper Lil Nas X. Foto Giovanni Xavier du Bose

De 19-jarige hiphopproducer Kiowa ‘YoungKio’ Roukema uit Purmerend heeft in juni getekend bij muzieklabel Universal. Vlak daarvoor werkte hij nog vanuit zijn slaapkamer. Daar maakte hij in 2018 een instrumentaal hiphopnummer, een bewerking van een liedfragment van de rockband Nine Inch Nails. Het was slechts een van zijn vele beats.

Hij versnelde het fragment, zette er een digitaal drumritme onder en bood het onder de titel ‘Ninety’ te koop aan via zijn eigen muziekcatalogus op de Amerikaanse website Beatstars. Een bijverdienste naast zijn hbo-studie, vertelde hij in een eerder interview.

Het bijbaantje leidde onverwacht tot wereldfaam, toen de op dat moment nog onbekende Amerikaanse rapper Lil Nas X (20) ‘Ninety’ voor 30 dollar aanschafte en als basis gebruikte voor zijn hit ‘Old Town Road’. Roukema had daar geen weet van: hij krijgt een bericht wanneer iemand een beat least, maar weet niet meteen wat er daarna mee gebeurt.

Lil Nas X schreef later op Instagram dat hij de beat op YouTube voorbij hoorde komen en hem, mogelijk doordat er een banjo in voorkomt, vond klinken als een combinatie van countrymuziek en het hiphopgenre trap, gekenmerkt door snelle bekkenritmes.

Lil Nas X gaf invulling aan het countryaspect door te rappen over westernclichés als paardrijden en cowboyhoeden. Een heruitvoering van ‘Old Town Road’, in samenwerking met countryzanger Billy Ray Cyrus, groeide deze zomer uit tot de langste nummer-1-notering aller tijden in Amerika. Nooit eerder leidde een aankoop via Beatstars tot zo’n groot commercieel succes.

Hiphopbeats leasen

Artiesten die via de site Beatstars een hiphopbeat aanschaffen, mogen daar zelf overheen rappen en het eindproduct publiceren. Gebruikers van Beatstars zijn meestal beginnende rappers die nog geen toegang hebben tot een hiphopstudio, zegt Abe Batshon, directeur van het Amerikaanse bedrijf. Een artiest kan de rechten van een beat in zijn geheel overkopen, maar een goedkoper alternatief is het kopen van een beat op leasebasis. Dan mag een artiest de beat na betaling gebruiken, maar kan de producer van die beat hem ook aan andere artiesten verkopen.

Lil Nas X koos voor de goedkoopste optie en leaste ‘Ninety’ via Beatstars voor 30 dollar. Hij bracht ‘Old Town Road’ in december 2018 uit op muziekplatform Soundcloud. De maanden daarna won het lied aan populariteit via de app Tik Tok, waarmee gebruikers korte filmpjes van zichzelf kunnen opnemen en delen met anderen. Amerikaanse gebruikers maakten massaal filmpjes waarin zij dansen op ‘Old Town Road’, verkleed als cowboy of -girl.

Maar de Purmerendse beatmaker maakte pas kennis met Lil Nas X toen ‘Old Town Road’ al een cultstatus op Tik Tok had. Hij kreeg een tip van een bekende die het lied herkende als een YoungKio-beat, zei hij in de talkshow Jinek.

‘Geen echte country’

Rapper en producer kregen in maart internationale media-aandacht toen muziekblad Billboard ‘Old Town Road’ verwijderde uit de countryhitlijst. Het lied klonk volgens het blad te weinig als ‘echte countrymuziek’, waarna Lil Nas X een nieuwe versie uitbracht met een bijdrage van countryzanger Cyrus. Die heruitvoering begon aan een weken durende nummer-1-notering.

‘Ninety’, de basis voor ‘Old Town Road’, is een van de ruim vijfhonderd beats die Roukema op Beatstars heeft geplaatst. Net als andere gebruikers van de webshop, vergelijkt hij zijn beats met die van bekende rappers. Zo beschreef hij ‘Ninety’ als een „Future type beat”, een beat in de stijl van Future, een populaire artiest binnen het hiphopgenre trap. Trap kenmerkt zich door de combinatie van zware drumbeats met orckestrale synthesizerklanken.

Het succes van ‘Old Town Road’ heeft te maken met het meezingbare refrein dat meteen naar voren komt, denkt de Nederlandse producer Gianni van den Brom (19), alias Niaggi. Net als Roukema is hij als producer actief binnen het Amerikaanse trapcircuit. Daarnaast maakt de songtekst zonder scheldwoorden het lied ook geschikt voor een jonger publiek, zegt hij. Daar heeft YoungKio als producer niets mee te maken gehad.

‘Kio houdt het simpel’

Het muzikale inzicht van zijn collega YoungKio heeft wel degelijk meegespeeld bij het succes, denkt Van den Brom: „De beat van ‘Old Town Road’ is toegankelijk doordat Kio het simpel houdt. Naast de percussie gebruikt hij alleen dat stukje uit dat liedje van Nine Inch Nails. Hij voegt er verder niets aan toe.” De producer legt uit dat andere producers hun beats vaak volproppen met geluiden, met als gevolg dat de vocalen verdwijnen in de mix. Roukema doet dat niet. Daardoor blijft het refrein van Lil Nas X beter hangen bij luisteraars, denkt hij.

Roukema denkt zelf dat zijn wereldwijde doorbraak een kwestie van geluk is geweest, zei hij in mei tegen The New York Times. Batshon van Beatstars vindt die bescheidenheid onterecht. Batshon: „YoungKio heeft zichzelf ontegenzeggelijk zichtbaar gemaakt doordat hij al drie jaar continu muziek van goede geluidskwaliteit uitbrengt.”

De Purmerender heeft sinds ‘Old Town Road’ nog geen andere hit gehad. Lil Nas X heeft inmiddels wel een EP uitgebracht, met nieuwe nummers – niet geproduceerd door YoungKio.

Nieuw contract na succes

Door het enorme succes van ‘Old Town Road’ overschreed Lil Nas X het maximum aantal streams dat hij onder zijn leasecontract mocht genereren, zegt de Beatstars-directeur. Volgens Batshon hebben Lil Nas X en Roukema buiten Beatstars om een nieuwe overeenkomst gesloten.

Als producer van ‘Old Town Road’ heeft Roukema recht op 50 procent van de opbrengsten. Genoeg om te kunnen stoppen met werken, zegt hij in de talkshow CONVO. Desondanks zet hij zijn online beatshandeltje voort. Wekelijks plaatst hij meerdere producties op Beatstars. Aan zijn verdienmodel is alleen de leaseprijs veranderd: van 30 naar 39,99 dollar.