Van oude groenten naar duurzame compost

Groene vingers In 9 stappen naar een duurzame tuin. Vandaag: Compost maken in het klein.

Illustratie Lars Zuidweg

Hoe we ook ons best doen zo min mogelijk te verspillen, iedereen vindt weleens een verlepte krop sla achterin de koelkast. Zonde, maar door te composteren maak je er goede voeding voor planten van. Vooral potplanten, zowel binnen als op het balkon of het terras, kunnen wel een extraatje gebruiken. Die kunnen immers niet de volle grond in op zoek naar voedingsstoffen en moeten het doen met wat er in die pot zit. De meesten van ons zullen geen riante lap grond hebben waar een conventionele composthoop op past. Wormenmest (klinkt smerig, is het niet) biedt uitkomst.

In de grond is een wisselwerking nodig: het bodemleven verteert mineralen, geeft die mineralen terug aan planten via de wortels en de planten geven in ruil daarvoor de helft van hun suikers terug in de bodem, wat het bodemleven weer nodig heeft.

Dit cirkeltje houd je in stand en stimuleer je door geen gif en kunstmest te gebruiken en organisch materiaal, van bijvoorbeeld wormen, toe te voegen. Het speciale aan wormenmest is dat dit heel rijk is aan microleven, veel voedsel voor planten. Je ‘maakt’ het in een wormentoren.

In de wormentoren, een reeks gestapelde bakken met gaatjes in de bodem doe je – naast wormen – keuken- en tuinafval. Ze produceren in 24 uur de helft van hun eigen gewicht aan compost, zonder te gaan stinken.

Op balkons zijn ze ideaal, net als in de tuin of schuur, mits ze niet vol in de zon staan en mits ze in de winter niet kunnen bevriezen. Er zijn zelfs wormentorens voor in de keuken. Niet elke worm is geschikt. De rode compostworm en de tijgerworm zijn de beste kandidaten. Je vindt ze in compost- of mesthopen. Mocht je geen zin hebben zelf te gaan wroeten: ze zijn ook online te koop, net als de wormentorens.

Lees ook: Maak de tuin nu klimaatklaar

Vrijwel alle keukenrestjes worden snel opgegeten en omgezet in mest. Een paar uitzonderingen zijn de meer heftige smaken: pepers, citrusschillen en knoflook stellen ze niet op prijs. Hoe kleiner je alles snijdt, hoe sneller de wormenmest ‘af’ is. Na een paar maanden is de eerste bak al te gebruiken, wat veel sneller is dan bij de traditionele composthoop in de tuin. De wormen gaan dan in de volgende bak van de toren zitten. Het resultaat is fantastisch.