Oeigoeren in Nederland doen aangifte tegen Beijing

Tientallen Nederlandse Oeigoeren klagen de Chinese staat aan vanwege intimidatie. Zij vrezen voor een slechte behandeling van hun achtergebleven familie.

Oeigoeren vroegen begin dit jaar tijdens een demonstratie aandacht voor de situatie in hun land en voor de gevluchte landgenoten.
Oeigoeren vroegen begin dit jaar tijdens een demonstratie aandacht voor de situatie in hun land en voor de gevluchte landgenoten. Foto Ingrid de Groot/Hollandse Hoogte

Tientallen Nederlandse Oeigoeren, die eerder China ontvluchtten en hier statushouder zijn, doen aangifte tegen de Chinese staat. In het programma Nieuwsuur vertelde een aantal van de betrokkenen woensdagavond dat zij dat doen omdat zij door de Chinese overheid worden bedreigd en geïntimideerd.

Lees meer over de intimidatie van Oeigoeren buiten China

„Ik wil bij justitie aangifte doen omdat ik Nederlander ben”, zegt Abdulaziz Abulqasim in Nieuwsuur. Hij is vice-voorzitter van de stichting Europa Oost-Turkestan Educatiecentrum, een organisatie die in Zeist is gevestigd. In de uitzending toont hij de documenten van de aangifte. „De wereld moet horen hoe onmenselijk de Chinese regering is.”

De Oeigoeren namen volgens Abulqasim eerder contact op met de politie, maar die liet toen weten geen aangifte te kunnen opnemen omdat het zaken in het buitenland betreft. Begin dit jaar maakte de politie de aangifte alsnog mogelijk, omdat de zaak ook de bedreiging van Nederlandse burgers in Nederland zelf betreft. Mogelijk is ook de Chinese ambassade betrokken bij het volgen van de Oeigoeren in Nederland.

Intimidatie in Nederland

In juli werd bekend dat Oeigoeren in het buitenland druk ondervinden van Beijing. Ook in Nederland worden asielzoekers en statushouders door overheidsfunctionarissen bestookt met intimiderende telefoontjes. Aan NRC vertelden enkele Nederlandse Oeigoeren dat zij ook vermoeden dat hun sociale media in de gaten worden gehouden. Of ze worden gebeld door familieleden die nog wel in China wonen en die duidelijk maken dat hun daden mogelijk negatieve gevolgen hebben voor achtergebleven verwanten.

Een door Nieuwsuur opgevoerde specialist internationaal recht noemt de aangifte „goed, omdat het actie in gang zet”. Volgens het Nederlands strafrecht kan geen buitenlandse mogendheid in het beklaagdenbankje komen, maar de aangifte en het daaruitvolgende onderzoek zorgen mogelijk voor meer aandacht en bewijs.

Schending rechten etnische minderheid

In China vormen de Oeigoeren een etnische minderheid, bijna allen zijn woonachtig in de autonome regio Xinjiang. Daar wordt door China de religieuze vrijheid (Oeigoeren zijn moslims) beknot en de bevolking wordt in de gaten gehouden. Ook worden veel Oeigoeren - ongeveer één miljoen, volgens onderzoekers - door China in ‘heropvoedingskampen’ gezet.

De aanklacht van de burgers volgt op een oproep door internationale overheden, waaronder Nederland, aan China om de schending van de mensenrechten van de Oeigoerse minderheid te stoppen.

Bij de Belgische ambassade nam de Chinese politie het gezin van de Oeigoerse Tursun mee. Hij is bang dat ze in kampen verdwijnen