In de komende jaren verandert in de auto- en leasebranche echt alles

Nieuwe systemen LeasePlan moet afschrijven op IT-systemen. Nieuwe systemen zijn nodig omdat de leasemarkt verandert, zegt topman Gunning.

Autoleasebedrijf LeasePlan kondigde aan over te stappen op een compleet nieuw IT-systeem. Een flinke afschrijving op het oude systeem is noodzakelijk.
Autoleasebedrijf LeasePlan kondigde aan over te stappen op een compleet nieuw IT-systeem. Een flinke afschrijving op het oude systeem is noodzakelijk. Foto Jasper Juinen/Bloomberg

Bij zijn aantreden als bestuursvoorzitter van autoleasebedrijf LeasePlan, nu drie jaar geleden, stond voor Tex Gunning één ding vast: dat het bedrijf waar hij aan de slag ging „over tien jaar niet meer zou bestaan”. Althans, niet in de vorm waarin het al meer dan vijftig jaar bestaat. In de komende jaren verandert in de auto- en leasebranche „echt alles”, voorspelde Gunning (69) onlangs in een interview met vakblad Fleet & Mobility. „Nergens is de digitale revolutie zo voelbaar.”

Om te beginnen verandert het voertuig, voorziet Gunning. Auto’s aangedreven door fossiele brandstoffen gaan plaatsmaken voor elektrische varianten, die via chips voortdurend in verbinding staan met het internet. Niet iedereen zal in de toekomst nog zelf willen sturen, bovendien. Tegelijkertijd verandert ook het leasen, omdat consumenten steeds meer flexibiliteit willen. Ze willen niet altijd, maar af en toe een auto lenen, of die delen met de buurman.

LeasePlan (9,5 miljard euro omzet, 7.800 werknemers) is hard bezig zich op die veranderingen voor te bereiden. Dat betekent: nu geld uitgeven, zonder dat die bestedingen meteen iets opleveren. In de halfjaarcijfers kondigde het bedrijf uit Almere woensdag aan over te stappen op een compleet nieuw IT-systeem. Het autoleasebedrijf moet daarom meer dan 90 miljoen euro afschrijven op het oude systeem, dat nu overbodig is. Het is de derde tegenvaller in amper een jaar tijd, na een grote afschrijving in Turkije in november en het afblazen van de beursgang in oktober.

De tegenvaller van woensdag heeft tot gevolg dat van de winst van LeasePlan van vorig kwartaal weinig over is. Netto hield het bedrijf tussen april en juni 31,8 miljoen euro over, bijna 80 procent minder dan in dezelfde maanden van vorig jaar. Maar door de miljoenenuitgave kan LeasePlan op de lange termijn groeien, legt Gunning in een telefonische toelichting op de cijfers uit. Want het oude systeem begon langzaamaan tegen zijn grenzen aan te lopen.

Van bezit naar abonnement

Het leasen van een auto gaat al jaren op min of meer dezelfde manier: bedrijven of consumenten schaffen niet zelf auto’s aan, maar huren ze bij een organisatie zoals LeasePlan. Die verhuurder neemt ook het onderhoud, belastingen en de reparatie van schade voor zijn rekening. Vaak zijn dat langlopende afspraken: voor een vast bedrag per maand is de klant minimaal een jaar lang verzekerd van een auto op de oprit.

Volgens Gunning neemt de vraag naar zulke diensten, zowel privé als zakelijk, de komende jaren verder toe. Consumenten stappen over van „eigendom naar abonnement”, ziet hij. Muziek- en videodiensten zoals Spotify en Netflix zijn daar bekende voorbeelden van, maar ook meubelgigant Ikea verhuurt tegenwoordig meubilair. „En gisteren zag je het nog bij Nike, dat een abonnement voor kinderschoenen aankondigde.”

Als particulier een auto leasen is in opkomst. Lees meer over de lusten en lasten

De overstap naar elektrisch rijden draagt daar alleen maar aan bij, verwacht Gunning. Consumenten willen misschien wel zo’n auto, maar schaffen die liever niet zelf aan, omdat ze niet weten hoe lang de accu het volhoudt en of een auto zijn waarde behoudt. „Ze zijn bang dat de technologie van nu over vijf jaar al weer verouderd is. Waarom zou je daar je duur verdiende centjes in steken? Dat risico besteden ze liever uit aan ons.”

Tegelijkertijd groeit volgens de topman de vraag naar andere leasevormen dan die traditionele, langlopende contracten. Soms willen ze slechts voor een vakantie of een weekend een auto hebben. Daarom is het nu ook mogelijk voor een maand, of zelfs één dag een auto te leasen. En sinds kort test LeasePlan een app waarmee gebruikers tijdelijk van auto kunnen ruilen met een andere klant. „Ik heb collega’s met een elektrische auto, die daarmee liever niet op vakantie gaan”, aldus Gunning. „Een collega van me is nu bijvoorbeeld met mijn benzine-hybride naar Oostenrijk en ik heb zijn elektrische auto.”

Zich met LeasePlan richten op nog korter gebruik, zoals één rit, ziet Gunning echter niet zitten. Dat is „mobility-as-a-service”, zegt hij: mobiliteit als dienst – het terrein van bedrijven zoals autodeelsite Snappcar en taxidienst Uber. LeasePlan richt zich op „car-as-a-service”, de auto en alles daaromheen. Zijn bedrijf is eerder de partij áchter Uber, die het concern van een wagenpark voorziet.

Geen beursgang

Door de opkomst van 5G-internet wordt die service in de toekomst alleen maar uitgebreider, stelt Gunning. Via microchips kan eenvoudig informatie worden gedeeld tussen de beheerder van het wagenpark, de leasemaatschappij of de fabrikant. Bijvoorbeeld over het onderhoud van de auto of het brandstofverbruik. En wat er mis is wanneer een auto met pech aan de kant van de weg staat.

Daarvoor is alleen wel een eenvoudig en vliegensvlug systeem nodig, stelt de topman. Een systeem dat „miljoenen” handelingen in „nanoseconden” moet kunnen verwerken en ook kan meegroeien als het aantal klanten toeneemt. „Dat kunnen de oude systemen niet”, aldus Gunning. „Daarvoor zijn ze veel te traag.”

Of in het LeasePlan van de toekomst ook nog een plek is voor CarNext, een platform voor de verkoop van betrouwbare ex-leaseauto’s, kon Gunning woensdag niet zeggen. Dit voorjaar werd bekend dat het bedrijf de „strategische opties” voor dat onderdeel bekijkt en zolang dat loopt zegt de topman daar niets over.

Wel stelt Gunning dat de beursgang van LeasePlan als geheel voorlopig van de baan is. Vorig jaar oktober kondigde het bedrijf aan dat het een notering in Amsterdam en Brussel wilde. Amper een week later kwam LeasePlan op dat besluit terug omdat de „marktomstandigheden slecht” waren. „De beurs ging onderuit: het had geen enkele zin die beursgang door te zetten”, zegt Gunning daar nu over. „Als management en commissarissen ga je dan met je aandeelhouders zitten en zeg je: we moeten nu bezig met de toekomst van het bedrijf.”