Voetbalshirts op festivals: fashion? Of een hooligan?

Voetbalshirts Op veel festivals mag je niet in een voetbalshirt komen. „Het lokte wel echt wat uit.”

Foto Eric Brinkhorst, bewerking NRC

‘Ik dacht dat die beveiliger een geintje maakte. Ik zei: jij bent zeker voor Ajax. Maar hij was serieus, ik moest echt een ander shirt aantrekken.” Sven Engelsman (30) was zich van geen kwaad bewust toen hem op festival Best Kept Secret werd verteld dat zijn Feyenoord-shirt niet was toegestaan. „Het was niet eens een opvallend rood-wit shirt, maar zo’n mooi klassiek uit-shirt uit 1998, donkergroen. De beveiligers zeiden dat andere bezoekers er aanstoot aan zouden kunnen nemen. Ik vond het belachelijk, maar ik wilde ook niet van het terrein worden gestuurd en ben maar een ander shirt gaan halen.”

Je mag zoveel niet op popfestivals: drugs, wapens, wandelstokken, huisdieren, bellenblaas, onbemande luchtvaartuigen…Lees er de huisregels maar eens op na. Bij de meeste grote festivals staat in de reglementen dat ook voetbalshirts niet zijn toegestaan. Pinkpop, Lowlands, Down the Rabbit Hole, Mysteryland, Bevrijdingspop, Zwarte Cross en zelfs North Sea Jazz hebben het in de regels staan, tussen de lachgaspatronen en spandoeken: „voetbalshirts en clubgerelateerde uitingen” zijn verboden.

Sven Engelsman wordt op Best Kept Secret door beveiligers aangesproken op zijn donkergroene shirt, op de rug gezien

„Het geldt niet alleen voor voetbalshirts, ook voor bijvoorbeeld motorclubkleding”, zegt Sjoerd Huismans, woordvoerder van Friendly Fire, dat Best Kept Secret organiseert. „Dat is vrij standaard op festivals, omdat het meestal wordt meegenomen in de vergunning. Het verschilt per gemeente, maar in het kader van de openbare orde willen ze dat vaak. En daar wordt bij ons inderdaad op gehandhaafd.”

Tijdens het WK

Dus ook in het geval van Engelsman die z’n shirt moest uitdoen. Huismans: „Zo’n klassiek Feyenoord-shirt is lastig: is het een fashionstatement of een hooligan? Zeer waarschijnlijk het eerste. Maar omdat het van het grootste belang is dat alle beveiligers altijd dezelfde beslissing nemen en ze niet zelf het modebeeld hoeven te interpreteren, is de regel bij ons simpel: geen enkel voetbalshirt is toegestaan.”

Zo streng zijn ze op de meeste festivals niet. Zo zag je op Down the Rabbit Hole dit jaar veel oranje voetbalshirts, omdat het WK voetbal voor vrouwen bezig was en de finale op schermen op het hoofdpodium werd getoond. En toch heeft ook dat festival, net als grote zus Lowlands, in de regels staan dat die shirts niet het terrein op mogen. Bente Bollmann, woordvoerder van die twee festivals, zegt dat de regel er puur is als stok achter de deur: „Dat het, mochten er rivaliserende groepen supporters zijn die aangepakt moeten worden, dan kan dat op die grond. Maar dat is in de twaalf jaar dat ik hier werk nooit gebeurd hoor. Sterker nog, we verkochten in 2017 zelf Lowlands-voetbalshirts.” Wie dit weekend in een voetbalshirt naar Lowlands komt, hoeft zich dus geen zorgen te maken.

Kinderen hoeven op ons festival echt hun Messi-shirtje niet uit te doen hoor

Pieter Holkenborg, Zwarte Cross

Ook Zwarte Cross, in juli bij Lichtenvoorde, hanteert de regel op die manier. „Het ligt helemaal aan de persoon of personen”, zegt woordvoerder Pieter Holkenborg. „Stel, er komt een man of twintig richting het terrein, helemaal gehuld in hun voetbalclub. Dat heeft al snel een harde-kern-achtige uitstraling, dan kun je onheil verwachten en dan hebben we die regel om ze te kunnen weigeren. Maar er komen ook veel kinderen op ons festival, die hoeven echt hun Messi-shirtje niet uit te doen hoor.”

Nog relaxter zijn ze bij hiphopfestival Woo Hah!, onlangs in Hilvarenbeek. Daar hebben ze de regel helemaal niet, zegt festivaldirecteur Ruud Lemmen. „Voetbalshirts maken deel uit van de mode van die lui. Ik zou het raar vinden om dat te verbieden. Ik zeg ook niet tegen jou dat je geen oranje zwembroek aan mag. Kijk, als er dertig man harde kern voor de deur staat die duidelijk iets anders willen dan een leuk festival, dat is wat anders. Maar pro-actief voetbalshirts verbieden vinden we niet nodig.”

Op het Engelse festival Glastonbury komt fan Alex op het podium in zijn PSG-shirt

Opvallend is dat de regel net over de grenzen überhaupt niet lijkt te bestaan. Belgische festivals als Dour, Rock Werchter en Tomorrowland kennen de regel niet. En ook grote Duitse festivals als Rock am Ring, Hurricane, Melt, Wacken Open Air en Lollapalooza Berlin verbieden geen voetbalshirts (wel weer kleding met radicaal-rechtse kenmerken). Mike de Vries van FootballCulture, een kledingmerk en platform voor voetbalsupporters, denkt dat die regels hier ooit gekomen zijn door incidenten uit het verleden: het hooliganisme dat in de jaren 90 en 2000 onrust veroorzaakte in Nederland. De Vries: „De ervaring leert dat Nederlandse supporters onderling vaak niet lekker met elkaar om kunnen gaan. In Duitsland lopen supporters van verschillende clubs wel vaak door elkaar heen. Misschien heeft het met de mentaliteit te maken. Zonde, want voetbaljerseys zijn gewoon fashion. Zo’n regel is dus jammer, maar begrijpelijk.” Hij heeft wel een suggestie: „Misschien zou het beter zijn om alleen Nederlandse clubshirts te verbieden.”

Uitlokken

Rotterdammer Engelsman begrijpt het wel. „Ik vind het voor Best Kept Secret vergezocht, daar kom je weinig mensen tegen die ruzie zoeken. Maar ik had wel veel aanspraak, vooral naarmate mensen wat meer gedronken hadden. Mensen riepen ‘Feyenoord!’ of maakten een lullige opmerking over dat NAC gewonnen had. Eigenlijk gewoon basic voetbalgrappen, helemaal niks dreigends. Maar als ik een gewoon zwart shirt aan had gehad was er niets gebeurd, het lokte wel echt wat uit. Volgende keer neem ik ’m gewoon niet mee. Ik doe ’m alleen nog aan naar De Kuip.”