Recensie

Recensie Film

Trefzekere zinnen over een matige oorlogsfilm

Boek Een van de beste boeken over de Amerikaanse filmindustrie is opnieuw uitgegeven. Journalist Lillian Ross beschrijft met scherp getekende personages en trefzekere details in ‘Picture’ hoe een matige oorlogsfilm flopte.

John Huston tijdens de opnames van ‘The Red Badge of Courage’.
John Huston tijdens de opnames van ‘The Red Badge of Courage’. Foto Ralph Crane/Getty Images

John Hustons The Red Badge of Courage is een matige oorlogsfilm. De film uit 1951, naar een roman van Stephen Crane, zou al lang zijn vergeten als Lillian Ross er niet zo’n briljante reportage-in-boekvorm over had geschreven. Picture, dat onlangs opnieuw is uitgebracht, is een van de beste boeken over de Amerikaanse filmindustrie die er zijn.

Ross (1918-2017) schreef meer dan een halve eeuw voor het weekblad The New Yorker. Ze was een voorloper van wat later ‘New Journalism’ ging heten en nog later ‘storytelling’. Ze schreef non-fictie met literaire technieken. Ze was een meester in het vertellen van verhalen met scherp getekende personages, treffende details, zorgvuldig opgebouwde scènes en vooral veelzeggende dialogen.

Voor Picture verbleef ze bijna twee jaar in Hollywood. Zo kon ze het hele productieproces van een min of meer gemiddelde Hollywoodfilm beschrijven: van het ‘groene licht’ van de studiobazen, de scenario-vergaderingen, de draaiperiode op Hustons eigen ranch, de montage, de toegevoegde muziek en de eerste proefvertoningen voor publiek. Die pakten bij The Red Badge of Courage rampzalig uit. Met zware ingrepen zoals de toevoeging van een voice-over moest de studio vervolgens zien te redden wat er te redden viel. John Huston hield zich intussen alweer bezig met zijn volgende film. Dat zou een van zijn grootste hits blijken te zijn: The African Queen met Humphrey Bogart en Katharine Hepburn.

Ross had volledige toegang tot een kleurrijke cast van personages, die larger than life was. Huston was een charmeur en een stoeremannenman. Hij had zich voorgenomen om The Red Badge of Courage zoveel mogelijk te regisseren vanaf de rug van een paard. Studiobaas Dore Schary stond nog niet lang aan het hoofd van studio MGM. Hij was erop gebrand de wereld te laten zien dat hij ook artistiek hoogwaardige films kon afleveren. Op de achtergrond spookte nog een andere studiobaas rond. Veteraan Louis B. Mayer was wars van artistieke pretenties. „Je wilt een kunstenaar zijn?”, placht hij tegen regisseurs met hoogdravende plannen te zeggen. „Wil je honger lijden voor de kunst? Nee. Je wilt andere mensen honger laten lijden voor de kunst.” De producent van de film, Gottfried Reinhardt, moest ondertussen langs al die gecompliceerde ego’s zien te laveren.

Echte held

De echte held van Picture is Reinhardt. Niet de regisseur, die onverschrokken vecht voor zijn artistieke integriteit binnen het commerciële systeem; dat doet Huston namelijk maar mondjesmaat. Mayer is een uitgesproken cynicus. Schary heeft goede bedoelingen, maar hij is ijdel en veelal met zichzelf bezig. Alleen Reinhardt ziet scherp wat de sterke en zwakke kanten zijn van de film; geen sinecure in een wereld die zichzelf voortdurend van alles probeert wijs te maken. Hij ziet wat de studio moet doen om de film een eerlijke kans te geven in de bioscoop en vooral ook wat de studio zou moeten laten. Helaas werd er niet echt naar Reinhardt geluisterd, terwijl The Red Badge of Courage steeds verder wegzonk in het bureaucratische moeras van MGM. Maar Lillian Ross heeft het allemaal opgemerkt.

Lillian Ross: Picture. Foreword by Anjelica Huston. New York Review Books, 219 blz. 15,99 euro.