Reportage illegaal vuurwerk levert journalist zelf straf op

Journalist Rob Mulder liet in een reportage zien hoe makkelijk het is om illegaal vuurwerk te kopen. Vandaag werd hij zelf veroordeeld voor vuurwerkbezit. RTV Noord distantieert zich van hem.

RTV Noord heeft de beelden offline gehaald, maar Geenstijl plaatste de reportage weer online.
RTV Noord heeft de beelden offline gehaald, maar Geenstijl plaatste de reportage weer online.

Terugkijkend vindt Rob Mulder zijn gewraakte reportage over illegaal vuurwerk zelf ook niet goed: „Geen kroonjuweel van de journalistiek. Ik had hier nooit mijn handen aan moeten branden.” Eind december 2017 wilde de Groningse verslaggever voor RTV Noord de verkoop van illegaal vuurwerk aan de kaak stellen. Hiervoor haalde hij twee zware knallers bij een handelaar in de provincie, een ‘mortier’ en een Cobra 6. Maandag, anderhalf jaar later, werd hij door de politierechter veroordeeld tot 300 euro boete voorwaardelijk wegens bezit van illegaal vuurwerk.

Wat niet helpt is dat Mulder de illegale vuurwerkaanschaf heeft nagespeeld in een geënsceneerd tv-item, zonder dit te vermelden. De rol van de onherkenbaar gemaakte handelaar in deze nep-reportage werd gespeeld door Daniël Westra, een bevriende legale vuurwerk- en scooterverkoper. Aansluitend kwam deze ook als zichzelf in beeld, om deskundig commentaar te geven. Westra was echter vergeten om zich te verkleden voor zijn dubbelrol, waardoor de Groningse bloggers van Sikkom hem herkenden aan zijn trui (met het logo van zijn winkel) en hem ontmaskerden. „Fake news” concludeerden zij. Toen zij verder onthulden dat Mulder na de opnames een vuurwerkpakket van Westra had gekregen, zegde RTV Noord de samenwerking met Mulder op. De politierechter veroordeelde maandag ook Daniël Westra tot 200 euro boete voorwaardelijk, omdat hij het illegale vuurwerk ook even had vastgehouden.

Mulders advocaat Niek Heidanus beriep zich in de rechtbank op de persvrijheid en de vrije meningsuiting. Volgens hem mag een journalist de wet overtreden als hij daarmee een belangrijke misstand kan aantonen: „Bij het maken van een dergelijk nieuwsitem over verboden vuurwerk, is het noodzakelijk en onvermijdelijk om de grenzen van de wet op te zoeken. Zou dit immers niet mogen, dan zou de reportage inhoudelijk geen relevante en overtuigende informatie bevatten.” De rechter vond dat niet steekhoudend omdat het een geënsceneerd item betrof. De rechter zei wel dat hij niet twijfelde aan Mulders goede intenties.

In overleg met redactie

Mulder zelf vindt het item geen nepnieuws, maar meer „een onhandige oplossing”. Het was immers een reconstructie van iets wat eerder daadwerkelijk had plaatsgevonden. Ook vindt hij het in scène zetten niet relevant voor de strafzaak. Nieuwsitems fingeren is immers niet strafbaar. „Ik zei tegen de rechter: u heeft toch ook wel eens een slechte dag? Daar wordt u toch ook niet voor veroordeeld?”

Het steekt Mulder het meest dat RTV Noord hem niet steunt, de zender waar hij vijf jaar voor werkte. Mulder vindt dat de regionale omroep boter op het hoofd heeft. „Deze reportage heb ik in de vergadering samen met de redactie bedacht. Ze waren er bij, ze wisten overal van. Nu laten ze me vallen.” Zijn nieuwe videobedrijf, Grandioos Groningen, zit in hetzelfde gebouw als RTV Noord. „Maar de helft van mijn ex-collega’s groet me niet meer.” Hij noemt de leiding van RTV Noord laf, onnozel en amateuristisch. Dat de omroep maandag in een nieuwsbericht abusievelijk meldde dat Mulder was veroordeeld voor het maken van een nep-reportage (in plaats van voor het bezit van illegaal vuurwerk) sterkt hem in die mening. Het bericht werd na aandringen van Mulder aangepast.

Gijs Lensink, directeur van RTV Noord reageert: „Wij waren geen gedaagden in deze partij. Het lijkt me niet verstandig om er op terug te komen. Wat Rob allemaal zegt, is voor zijn eigen rekening.”

Mulder zegt dat hij zelf bang is voor vuurwerk: „In ons huis komt geen vuurwerk voor. Het illegale vuurwerk heb ik opgeborgen in een brandvrije archiefkast in de kelder. Op nieuwjaarsdag heb ik zelf de politie opgebeld om het op te halen. Het vuurwerk dat ik van Daniël Westra heb gekregen, heeft mijn buurman afgestoken. Het was heel mooi.”