Opinie

Het recht is nog niet uitgepraat als het om verdachte Epstein gaat

Seksueel misbruik

Commentaar

Waarom is Jeffrey Epstein eigenlijk belangrijk? Gisteren opende NRC met de prangende vragen die zijn dood, kennelijk door zelfmoord, in een New Yorkse cel hebben opgeroepen. Die vragen worden ook hier gevoeld, als pijnlijk en bitter. Een publieke verantwoording, met beschuldiging, verweer en een uitgebreid feitenrelaas, gevolgd door een vonnis had juist het evenwicht moeten herstellen, voor compensatie kunnen zorgen, voor gerechtigheid. Een strafproces zorgt voor vergelding en preventie. Het scherpt de norm aan en markeert het begin van herstel. Dat dit nu niet lijkt te gebeuren, althans niet met Epstein in het verdachtenbankje, is een zware teleurstelling. En niet alleen voor de Amerikaanse samenleving.

Epstein staat immers voor een bepaalde categorie verdachten van seksueel misbruik waar de samenleving geen genoegen (meer) mee neemt. Nu was hun gedrag altijd al in principe strafbaar, maar deze internationaal opererende en goed beschermde mannen met financiële of politieke macht slaagden er doorgaans in om hun slachtoffers af te kopen of te intimideren en de vervolgers te overbieden of weg te bluffen. Althans de officier van justitie die met Epstein in 2007een tamelijk lichte strafrechtelijke schikking trof, klaagde achteraf over de grote druk van diens advocaten en de vele machtige contacten waar Epstein mee dreigde. Epstein past dus in het rijtje Strauss-Kahn, Weinstein, Cosby en R. Kelly. Dat hij nu ontkomt aan vervolging is dan ook een kolossale misser.

In de chronologie van het nieuws zit echter een aanwijzing dat het verhaal nog niet uit is. En dat de slachtoffers nog uitzicht op gerechtigheid hebben. Een dag voor zijn dood publiceerde de rechtbank in Florida een dossier online van een eerder proces wegens laster dat eindigde in een schikking met een van zijn slachtoffers. Dat zit boordevol belastend materiaal over het leven van Epstein. En het maakt duidelijk dat hij zijn seksuele verlangens nooit zo kon najagen als hij daarvoor niet kon vertrouwen op medeplichtigen. Zijn schikkingsovereenkomst met de staat Florida bevatte bijvoorbeeld ook een immuniteitsclausule voor maar liefst vier medeplegers die de misbruikte vrouwen recruteerden en afkochten.

Epstein werd in New York niet alleen vervolgd wegens vrouwenhandel, maar ook wegens witwassen en het leiden van een criminele organisatie, zo heeft de New Yorkse aanklager al laten weten. Die onderzoeken gaan door en kunnen dus voor de rechter eindigen. Daarbij richt de aandacht zich nu al op Epsteins ex-vriendin, de Britse Ghislaine Maxwell, die hem na hun relatie nog jaren behulpzaam was bij het organiseren van zijn privéleven. En dan niet alleen het beheer van het onroerend goed, maar ook het organiseren van seks. Maxwell schikte inmiddels al met twee slachtoffers die haar persoonlijk aansprakelijk stelden. Zij staat nu vol in de aandacht van Justitie.

Justitie heeft in de VS verder ook de mogelijkheid om financiële schade van slachtoffers te verhalen door delen van de boedel van de schatrijke Epstein verbeurd te laten verklaren. Dat is in het verleden onder meer toegepast om door nazi’s gestolen kunst in beslag te nemen en ten goede te laten komen aan slachtoffers van de Holocaust.

Zonder de verdachte Epstein gaat het vanaf nu dus vooral over de medeplegers, de mogelijkmakers, de profiteurs, de wegkijkers, de even amorele dienstverleners. Ook zij zijn verantwoordelijk voor het leed dat de slachtoffers is aangedaan. Het recht is gelukkig nog niet uitgepraat.