De hoop is gevestigd op één man: Kompany, de teruggekeerde, verloren zoon

Anderlecht De komst van Vincent Kompany als speler-trainer schept hoge verwachtingen bij het weggezakte Anderlecht. Als kind van de club is hij geliefd, maar er is kritiek op zijn duo-rol.

Vincent Kompany bij de fans na de wedstrijd van Anderlecht egen Mechelen, afgelopen vrijdag.
Vincent Kompany bij de fans na de wedstrijd van Anderlecht egen Mechelen, afgelopen vrijdag. Foto VIRGINIE LEFOUR/Belga

Vincent Kompany? „Ah, God!” Pieter-Jan Calcoen, Anderlecht-watcher van de Belgische krant Het Laatste Nieuws bedoelt het niet cynisch, maar licht spottend, in die zin dat de nieuwe speler-trainer niets fout kan doen. Hij duidt simpelweg een breed gedragen Brussels gevoel: Royal Sporting Club Anderlecht heeft zijn ‘Verlosser’ binnengehaald.

Kompany’s komst schept nieuwe verwachtingen bij een voetbalinstituut dat dreigt weg te zakken. Supporters vonden na jaren van sportief wanbeleid en elftallen van de middelmaat hun Anderlecht vorig seizoen terug op de zesde plaats in de Belgische competitie, een positie ver beneden de statuur van de koninklijke club. Anderlecht speelt sinds 56 jaar geen Europees voetbal, hoe pijnlijk is dat.

En dan tovert miljardair-eigenaar Marc Coucke voor het nieuwe seizoen Kompany uit de hoge hoed. In België een monument als speler, maar niet als trainer. Sterker, de 82-voudige international en aanvoerder van het Belgische elftal heeft op dat terrein nul ervaring; hij beschikt niet eens over een trainersdiploma.

Maar Kompany is Kompany, kind van de club en een dijk van een persoonlijkheid met veel aanzien in België. Zo’n man wordt met tromgeroffel binnengehaald. Geen papieren? Hij is slim, intelligent, charismatisch en heeft praktijkkennis op hoog niveau opgedaan. Omringd door specialisten moet het goed komen, is de heersende opvatting binnen Anderlecht.

Zo veel knowhow

Een man met zo veel knowhow laat je niet glippen, redeneert Coucke. Het duurde even voor er financiële afstemming was, maar eenmaal binnen is de eigenaar bijna lyrisch. Coucke: „Vincent heeft zoveel kennis, dat is ongelooflijk. Als hij geen voetballer was geworden, zou hij premier zijn geweest. Aanvankelijk leek zijn hoge salaris een struikelblok. Maar nadat ik erover had nagedacht en met een voorstel kwam, appte hij onmiddellijk: ‘Ik teken’. Financieel onverantwoord? Laat ik zeggen dat er evenwicht is tussen zijn salaris en wat de club zich kan permitteren.”

Bij die loftuitingen sluit David Steegen zich aan. De directeur public affairs van Anderlecht, daarvoor tien jaar perschef, behoort tot de believers in Kompany. Zonder zijn komst zou het aantal abonnees (Vlaams voor seizoenkaarthouders) zeker met de helft zijn afgenomen en de sponsoring flink zijn ingekrompen, meent hij zeker te weten. Steegen: „De komst van Kompany is zowel commercieel als communicatief een voltreffer, de grootste transfer in vijftien jaar.”

Daarmee verwoordt Steegen het gevoel van de fans, die zich nu al in groten getale in het shirt met nummer vier hullen. Zo ook vrijdag bij de derde competitiewedstrijd tegen KV Mechelen.

Terwijl de tribunes van voorheen het Constant Vanden Stockstadion volstromen, vult het tegenwoordige Lotto Park zich met hoop. Hoop op eindelijk een goed resultaat van Anderlecht – na een nederlaag en een gelijkspel – hoop op betere tijden en vooral hoop op een terugkeer naar de Belgische en Europese top. Hoop die is gevestigd op één man: Kompany, de teruggekeerde, verloren zoon.

De uitslag (0-0) noch het vertoonde spel beantwoordt vooralsnog aan al die hoge verwachtingen. Het jonge, talentvolle, maar speelse elftal – met de Nederlanders Michel Vlap en Philippe Sandler – mist gogme en gif om de Mechelse muur te slopen, zelfs niet als het één helft tegenover tien man komt te staan.

Ook sterspeler Kompany kan de smachtende supporters voor de derde keer op rij geen overwinning schenken. Maar een publieke afstraffing blijft uit, in tegenstelling tot eind vorig seizoen, toen wanhopige fans vuurwerk op het veld gooiden vanwege uitblijvend succes. Vrijdag rolde er slechts een beschaafd, waarderend applausje van de tribune.

Vader Pierre Kompany begrijpt dat. Zijn zoon wordt volgens hem ook gewaardeerd vanwege zijn sociale inslag. „Vincent gaat niet uitbollen in bijvoorbeeld China, maar koos na elf jaar Manchester City bewust voor België, Anderlecht en zijn familie”, zegt Kompany senior, in het dagelijks leven burgemeester van de Brusselse deelgemeente Ganshoren.

Daarnaast wil Kompany volgens zijn vader meer aandacht besteden aan zijn taak als ambassadeur van SOS Kinderdorpen en zijn sociale voetbalproject BX Brussels, de club waarvan hij eigenaar is. Dat er vraagtekens worden gezet bij zijn dubbelfunctie als speler-trainer doet Pierre Kompany af als irrelevant. „Die rol vervulde Ruud Gullit ooit met succes bij Chelsea. Dus waarom niet?”

Faam doet de kritiek verstommen

De faam van Kompany in België doet de kritiek verstommen. Bijvoorbeeld dat hij zich laat betalen als speler, fiscaal veelvoordeliger dan als trainer. Of dat hij van Anderlecht een satellietclub van Manchester City wil maken, een bewering die Kompany publiekelijk heeft tegengesproken. De praktijk is evenwel, dat hij City’s hoofd jeugdopleidingen, Simon Davies, als bevoegd trainer en zijn stroman heeft binnengehaald, evenals data-, video- en scoutingsexperts van zijn oude club.

Dagblad De Morgen plaatste in een groot artikel Kompany’s komst bij Anderlecht in een minder jubelend perspectief. Daarin wordt gewezen op zijn nauwe banden met de City Football Group, de holding uit Abu Dhabi en eigenaar van Manchester City.

Om hoge verwachtingen te temperen wijst De Morgen erop dat lang niet alles wat Kompany aanraakt in goud verandert: ‘Zijn sportbars Good Kompany in Brussel en Antwerpen sloten binnen een jaar de deuren. De laatste beschikbare cijfers van zijn limousinebedrijf laten een neerwaartse trend zien. En zijn sociale voetbalcub BX Brussel kent een hobbelig bestaan in de ‘eerste provinciale’.

Lees ook het verhaal over de aankoop door Vincent Kompany van BX Brussel, in 2013

De aanstelling van trainer Davies leidt tot een verwrongen relatie met de Belgische pers, voor wie de Brit de woordvoerder is. Kompany mag dan wel het technisch beleid, de opstellingen en de wissels bepalen, hij is er door journalisten niet op aanspreekbaar. Bij hoge uitzondering laat hij zich interviewen.

De perspraatjes rond wedstrijden verzorgt Davies, met als gevolg dat de media amper komen opdagen; zij nemen de Brit niet serieus. Voorafgaand aan het duel met KV Mechelen meldde zich zegge en schrijve één journalist, terwijl voorheen een tiental gebruikelijk was.

Meer manager dan trainer

Maar Kompany moet je niet zien als trainer, zegt Coucke, die zondag Belgisch international en oud-speler van FC Twente, Nacer Chadli, op huurbasis bij AS Monaco wegplukte. „Vincent vervult vooral de rol van manager, de man die intensief over het technisch beleid meedenkt. Het zou toch onverstandig zijn niet naar hem te luisteren?”

Op Kompany’s voorspraak zet Anderlecht alle kaarten op de jeugd. Dat uitgangspunt is heilig verklaard. „Daarin zijn we compromisloos, ook als de resultaten blijven tegenvallen”, zegt Coucke. „We willen de jeugd alle kansen geven; elke speelminuut is goed voor hun ontwikkeling. Binnen afzienbare tijd hopen we vier, vijf, zes Rode Duivels af te leveren.”