E-sport professionaliseert op alle fronten

Professioneel gamen Voetballen vanachter een computer is professioneler geworden. De e-sporter kan ook vaker leven van het professioneel gamen.

In een aparte omgebouwde skybox in het PSV-stadion kan e-sporter Ali Riza Aggün professioneel gamen.
In een aparte omgebouwde skybox in het PSV-stadion kan e-sporter Ali Riza Aggün professioneel gamen. Foto Olivier Middendorp

Ali Riza Aygün (23) en Paskie Rokus (27) stonden afgelopen seizoen als fulltime profs onder contract bij respectievelijk PSV en Vitesse. Ze kwamen tientallen keren uit voor hun club. Ze trainen zo’n twintig uur per week, gaan naar de sportschool om in vorm te blijven en tieners met voetbalshirts met hun naam erop, willen graag met de twee op de foto.

Toch is de kans groot dat voetballiefhebbers nog nooit van Aygün of Rokus hebben gehoord. De twintigers speelden namelijk nooit een officiële wedstrijd op het grasveld van het Philips-stadion of de Gelredome. Ze geven de voorkeur aan een ander soort gras, het virtuele. Ze verdienen hun geld met de voetbalgame FIFA en kwamen vorig seizoen uit in de eDivisie, de digitale variant van de eredivisie.

Waar banen als porder, schillenboer en de scharensliep verdwenen, creëerde de digitalisering de afgelopen tijd nieuwe beroepen. Zoals de e-sporter: iemand die geld verdient met het spelen van games als League of Legends, Fortnite of FIFA op de computer, Xbox of Playstation.

Exacte cijfers over het aantal fulltime e-sporters in Nederland zijn er nog niet. Veelal doen jongeren het naast hun baan of studie. Wel meldde marktonderzoeker Nielsen vorig jaar dat 65 procent van de Nederlanders tussen de 11 en 45 jaar weleens met e-sports in aanraking komt: door zelf te gamen of een e-sporter te volgen.

Paskie Rokus neemt het op tegen Ali Riza Aygün in de play-offs van de eDivisie

De toegenomen belangstelling leidde op diverse vlakken tot professionalisering van de e-sport. Net als andere professionele sporters moeten e-sporters zorgen voor ‘mentale fitheid’. Zo fitnessen Rokus en Aygün meerdere keren per week. Aygün: „Het mentale aspect speelt een steeds grotere rol. Hoe zorg ik ervoor dat ik niet teveel baal als ik op achterstand kom of gemotiveerd blijf als ik op een toernooi de eerste wedstrijd verlies?”

Ook op voeding wordt gelet, vertelt Aygüns coach Romal Abdi: „Juist omdat we dit professioneel aanpakken, leggen we nadruk op een gezonde levensstijl. We kijken nu ook naar het voedingsschema. Hoe kunnen we ’m op een toernooidag ook in de avond nog scherp houden?”

De professionalisering van de e-sport leidde ook tot meer prijzengeld. Zo won de wereldkampioen Fortnite twee weken terug 2,7 miljoen euro, de wereldkampioen FIFA kreeg vorig weekend 225.000 euro. Ter vergelijking: voor de winnaar van de Tour de France lag 500.000 euro klaar.

Rokus kan zich nog herinneren hoe de eerste echte sponsoren zich pas meldden nadat hij in 2012 Nederlands kampioen FIFA was geworden. „De eerste keren kreeg je nog een onkostenvergoeding. Daarna betaalden ze vluchten naar internationale toernooien. Daar pakte ik 500 euro. Dat was best veel voor een achttienjarige.”

Toen de virtuele FIFA-competitie een jaar of vijf geleden steeds populairder werd, hielden voetbalclubs de boot aanvankelijk af. Er was wel een toernooitje op de open dag, maar dat was het dan. Toen er plannen waren voor een virtuele eredivisie moesten de clubs wel. Rokus: „Vitesse had geen idee wat ze ermee moesten. Ik heb ze ervan moeten overtuigen dat ze een e-sporter moesten aannemen.”

Bij PSV stroomde Aygün in toen er al één seizoen was gespeeld. Hij kon zo beginnen in zijn eigen ‘trainingsruimte’: een tot e-sportsroom omgebouwde skybox. Samen met coach Abdi bereidt hij er zijn wedstrijden voor. „Dan analyseren we tegenstanders. Met welke tactiek spelen ze en met welke formatie kan ik ze bestrijden. Vervolgens speelt Romal de tegenstander.”

Veertigurige werkweek

Net als andere beroepen komen de gamers zo tot een veertigurige werkweek. Aygün: „In wedstrijdvoorbereiding alleen al gaat zo’n twintig uur per week zitten.” De rest van de tijd vullen de e-sporters met onder meer het streamen en becommentariëren van wedstrijden op platforms als YouTube en Twitch. Ze spelen online tegen andere FIFA-spelers. Vooral jongeren kijken daarnaar als ware het een echte voetbalwedstrijd. Rokus: „Sommigen doneren dan enkele euro’s omdat ze het leuk vinden als ik hun naam noem.”

De e-sporters bereiken zo onder tieners langzaamaan de status die ook vloggers als Enzo Knol en Dylan Haegens hebben. Dat bleek toen Rokus (bijna 55.000 volgers op YouTube) onlangs een FIFA-tour langs bioscopen maakte „Het verbaasde mij hoe groot de fandrang is. Je kunt geen tien seconden rustig lopen of je wordt besprongen voor een foto of handtekening.”

Lees ook het interview met Dave Jong (21) die ruim 2 miljoen dollar won op het WK Fortnite

Het maakt dat de twintigers kunnen leven van hun bestaan als gamer. Wat Aygün precies verdient, wil hij niet zeggen maar het is „genoeg om rond te komen”. Rokus verdient „in goede maanden zo’n 4.000 tot 5.000 euro”, onder meer door advertentie-inkomsten en donaties bij streams op bijvoorbeeld YouTube (goed voor tussen de 2.000 en 3.000 euro).

De Arnhemmer zegde enkele maanden geleden zijn contract bij Vitesse op om ook meer (beter betaalde) klussen aan te kunnen pakken. Rokus heeft al bewust nagedacht over een leven na het gamen. „Juist daarom ben ik begonnen met mijn eigen bedrijfje [het drukken van vlaggen op handdoeken]. Om als ondernemer iets te hebben om op terug te vallen.” Aygün gaat het liefst gewoon door zolang het kan. „Kijk naar mijn coach. Die was eerst e-sporter voor PSV en begeleidt mij nu. Juist omdat deze sport zich zo ontwikkelt, verwacht ik dat er de komende jaren veel nieuwe functies gaan bijkomen.”