Bramen plukken

Wat eten we? Bramen plukken is een uiterst bevredigende vorm van tijdsbesteding op een verveelde vakantiedag.

Langs bosranden, weilanden en in de duinen, in stadsparken, bij begraafplaatsen en langs het spoor; Nederland staat vol met bramenstruiken. En guess what? Die bramen worden in de loop van augustus allemaal rijp. Ineens zijn de vruchtjes niet meer rood, zuur en hard, maar diep donkerblauw, zalig zoet en sappig. Rijp om geplukt te worden. Gratis fruit!

Bramen plukken is een uiterst bevredigende vorm van tijdsbesteding op een verveelde vakantiedag. Emmertje mee, en naar buiten met een doel. (Wat veel leuker is dan zomaar naar buiten, toch?) Gáán, zou je zeggen. Die paden op en lanen in. Maar wacht even. Was bramen plukken nu wel of niet legaal? En hoe zat het ook alweer met die gevaarlijke vossenlintworm?

„Bramen plukken is niet wettelijk verboden”, zegt Ellen Mookhoek, „maar je kunt er wel een boete voor krijgen.” Mookhoek is jager/verzamelaar van beroep. Ze organiseert wildplukwandelingen, wildworkshops en schreef mee aan een gids over eten uit de natuur. „Voor wildplukken, of dat nu om paddenstoelen, vlierbloesem of bramen gaat, heb je officieel toestemming nodig van de grondeigenaar”, verduidelijkt ze. „Zonder die toestemming ben je feitelijk aan het stelen.”

Oké, dus als ik zomaar met m’n emmertje het bos in loop, riskeer ik op de bon te worden geslingerd door de boswachter? „Het ligt er maar aan hoe groot en vol dat emmertje is”, zegt Bob Verweij. Hij is woordvoerder van Staatsbosbeheer. „Wij hanteren de regel dat je niet meer mag plukken dan je voor eigen gebruik nodig hebt. In de praktijk betekent dat: alles wat in een champignonbakje past mag je meenemen.” En als je toch met een volle emmer wordt betrapt? „Dan wordt er proces-verbaal opgemaakt en kan de officier van justitie je een boete opleggen.”

Mookhoek vindt dit volkomen terecht: „Het gaat allemaal om verantwoordelijkheid. Zo staat het ook in de nieuwe natuurwet: gedraag je verantwoordelijk. Natuurlijk is het niet de bedoeling dat je met de hele familie het Vondelpark intrekt en alle bramenstruiken van het park leegrooft. Dan benadeel je anderen. Maar als je gewoon een klein bakje vult, heeft niemand daar last van en is er niks aan de hand.”

En die vossenlintworm? Het gaat om de zogenaamde blaasworm, een parasiet die leeft in de ontlasting van besmette dieren. Volgens de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu komt de vossenlintworm alleen voor bij vossen in Limburg en Oost-Groningen en is de kans dat mensen erdoor besmet raken heel klein. Verweij: „Maar de gevolgen kunnen heel ernstig zijn, je kunt er zelfs aan dood gaan. Bij Staatsbosbeheer adviseren we daarom geen bramen te plukken die lager dan een halve meter hoog hangen.”

Ellen Mookhoek vindt dat het gevaar overdreven wordt. Tenzij je poep op de bramen ziet zitten, is er volgens haar niets aan de hand. „Maar”, voegt ze eraan toe, „als je echt nul risico wilt lopen, moet je bramen kopen bij de supermarkt.” Hè nee, dat was nu juist niet de bedoeling.