Een Russisch feestje in Amsterdam

Hans Ree

De Rus Ilja Levitov is een succesvol zakenman die vroeger een belangrijke functie in de Russische schaakbond had, maar vooral bekend is als de auteur, samen met Jevgeni Barejev, van het boek From London to Elista. Dat gaat over drie WK-matches van Vladimir Kramnik en staat vol pakkende anekdotes en wijze inzichten.

Een van die anekdotes heb ik hier al eens eerder naverteld. Tijdens zijn match tegen Kasparov in Londen in 2000 werd Kramnik op een wandeling in het nauw gebracht door een groepje dronken mannen. Hij rende weg en ontsnapte.

Barejev, die toen secondant van Kramnik was, vertelt dat het team van Kramnik overtuigd was dat die hooligans door de mensen rond Kasparov waren gestuurd om te zorgen dat Kramnik de volgende dag bij de dertiende matchpartij met een blauw oog zou verschijnen. Kasparov, de dertiende wereldkampioen, beschouwde 13 altijd als zijn geluksgetal, en wat kon een mooier cadeautje op zijn geluksdag zijn dan een blauw oog van Kramnik? Misschien ben ik naïef, maar ik denk dat de extreme paranoia, zoals toen bij de secondanten van Kramnik, iets van het verleden is.

Alles was uiterst genoeglijk bij het rapidtoernooi dat Levitov de afgelopen week in Amsterdam organiseerde. Het was een verjaarscadeautje voor zichzelf, omdat hij 40 werd. Er waren acht spelers, waaronder de oud-wereldkampioenen Anand en Kramnik. Behalve Anand waren alle spelers, ook onze Anish Giri, geboren in Rusland of Wit-Rusland.

Alles kun je tegenwoordig live op het internet volgen, maar dit toernooi niet, omdat Levitov een hekel heeft aan nitwits die gesteund door hun schaakcomputer agressieve kreten op het net gooien als: „Blunder! Die man moet maar eens met schaken stoppen!”

Toeschouwers waren er alleen op uitnodiging. Ik zag Judit Polgar als partner van Levitov een potje ‘hand en brein’ spelen. Het brein zegt met welk soort stuk gespeeld moet worden en de hand doet de zet. Ik neem aan dat Judit het brein was.

Het rapidtoernooi werd gewonnen door Jan Nepomniatsjtsji, die gelijk eindigde met Alexander Grisjtsjoek, maar hun onderlinge partij had gewonnen. Het was erg gezellig in de kleine zaaltjes van het Amsterdamse Waldorf Astoria hotel. Toch speelt mijn ideale toernooi zich af in een groot theater, tot de nok gevuld met toeschouwers zonder smartphone.

Jan Nepomniatsjtsji - Jevgeni Barejev, Levitov Chess Week rapid, Amsterdam 2019

1. c4 e6 2. Pf3 d5 3. e3 Pf6 4. Pc3 a6 5. b3 c5 6. Lb2 Pc6 7. cxd5 exd5 8. d4 Ld6 9. Le2 0-0 10. 0-0 cxd4 11. Pxd4 Te8 12. Lf3 Nu zou het na 12...Pxd4 13. Dxd4 Le5 ongeveer gelijk staan. 12...Pe5 Interessant, maar Barejev ziet iets over het hoofd. 13. Lxd5 Peg4 14. Pf3

Zie diagram

14...Pxh2 Dit was de bedoeling. 15. Pxh2 Lxh2+ 16. Kxh2 Pg4+ 17. Kg3 Vaak is zoiets goed voor de aanvaller, maar nu ziet Barejev dat het hier anders ligt. 17...Dd6+ De bedoeling was 17...Dg5, maar dat faalt op 18. Lxf7+ Kxf7 (anders komt 19. f4 en zwart mist het veld g6 voor zijn dame) 19. Dd5+ en wit wint het eindspel. 18. Kf3 Dh6 Zwart hoopt nog op 19. Ke2 Txe3+ 20. fxe3 Dxe3 mat. 19. Dd4 Dh5 Nu wint 20. e4 het makkelijkst. 20. Th1 Maar dit was goed genoeg, want zwart gaf op. Met 20...Df5+ 21. Df4 Pe5+ 22. Kg3 Dg6+ 23. Kh2 Pd3 kon hij nog spartelen, maar wit blijft gewonnen staan.