Voor de actie komt de nikab uit de kast

Boerkaverbod Op Twitter verschijnen selfies van moslima’s die het boerkaverbod tarten. Verslag van een eenpersoonsactie tegen de wet in Den Haag. „Oké, nu naar het ziekenhuis”.

Je moet het zien als een daad van verzet, tegen een „belachelijke” wet, zegt Liesbeth Hofman.
Je moet het zien als een daad van verzet, tegen een „belachelijke” wet, zegt Liesbeth Hofman. Foto David van Dam

Liesbeth Hofman geeft haar dochtertje een hand. „Stap maar in, Aicha.” Het is druk in lijn 6 vanaf het Spui in Den Haag. In een bruine jurk met daarboven een zwarte nikab wringt Hofman zich naar een zitplaats. De vrouw naast haar kijkt geschrokken op en blijft haar de hele rit aanstaren, totdat Hofman en haar kinderen uitstappen. Iedereen kijkt, niemand zegt iets.

Een nikab in de tram dragen, zoals Hofman speciaal voor deze actie doet, mag sinds een week niet meer in Nederland. Het ‘boerkaverbod’ verbiedt gezichtsbedekkende kleding in openbaar vervoer, overheidsgebouwen, ziekenhuizen en scholen. Sinds de invoering is er discussie over de vraag in hoeverre de wet moet worden gehandhaafd.

OV-bedrijven hebben laten weten dat zij nikabdragers niet hun voertuigen uit zetten. Wel kan personeel de vrouwen wijzen op het verbod en hun vragen de gezichtssluier af te doen. Vervoersbedrijven laten het aan hun medewerkers of zij dit daadwerkelijk doen. Het is niet de bedoeling dat er ritten voor worden stilgelegd. VVD, CDA en PVV hebben al gezegd dat de wet wat hun betreft strikt gehandhaafd moet worden.

Tot nu toe lijkt de wet niet tot problemen te leiden. Het enige incident – waarbij een nikabdraagster ten onrechte werd geweigerd uit een Nijmeegse speeltuin – liep uit op verontschuldigingen en een vrijkaartje voor de gedupeerde.

Provocerende acties

Tot een aantal jaar geleden droeg Liesbeth Hofman de allesbedekkende sluier. Tot ze in de bijstand terecht kwam en bedacht dat ze zonder nikab meer kansen zou hebben op de arbeidsmarkt. Deze week heeft ze de nikab echter weer te voorschijn gehaald: „Uit protest” tegen de nieuwe wet, zegt ze. Hofman is politicus voor de islamitische Partij van de Eenheid in Den Haag, die erom bekend staat met provocerende acties te benadrukken hoezeer moslims in Nederland zouden worden achtergesteld. Op Twitter kondigt ze een boerka- actie aan, de verslaggever mag mee.

Deze middag in Den Haag blijkt Hofman probleemloos met haar nikab met de tram te kunnen reizen. Als zij aan de Laan van Meerdervoort instapt in lijn 3, geeft de HTM-controleur, recht voor haar neus, geen krimp. Waarom niet? „Wij mogen niet handhaven”, zegt de man met brede schouders en een grijs staartje. „Het enige wat wij kunnen doen, is deze mevrouw erop wijzen dat dit verboden is. Maar daar is ze ongetwijfeld al van op de hoogte. Dus dan heb je een nutteloos gesprek.”

Wel moet de controleur bij de centrale melden dat er een nikabdraagster in de tram is geweest. „Dat ga ik zo doen.” De vervoerders houden bij hoe vaak en waar dragers van gezichtsbedekkende kleding met het openbaar vervoer reizen. Met deze informatie kan de politie later „gerichte acties op handhaving” organiseren, staat in een interne instructie voor OV-personeel.

Een tussenstop bij sportwinkel Decathlon: Hofman zoekt een racefiets voor haar zoontje. In het voorbijgaan schudt een oudere vrouw hevig haar hoofd. Op de hoek van het schap met fietsen knikt een man naar zijn vrouw. „Een boerka. Dat mag toch niet?” Ze zijn even stil. De man: „Zal ik het personeel aanspreken?” De vrouw: „Nee, doe nou niet joh.”

Uit op een rel?

„Oké, nu naar het ziekenhuis”, zegt Hofman. Ze weet: ook daar geldt het verbod. Is ze uit op een rel? Nee, zegt Hofman, je moet het zien als een „daad van verzet” tegen een „belachelijke” wet. Ze is niet de enige, op sociale media staan verschillende filmpjes van vrouwen die filmden hoe zij in nikab met het openbaar vervoer reizen. Hofmans man Arnoud van Doorn, ook van de Partij van de Eenheid, fotografeert hoe ze het HMC Westeinde-ziekenhuis binnenloopt en plaatst de foto meteen op Twitter. Hashtag: #verzet. Daarnaast worden aanstaande vrijdag bij een demonstratie tegen de wet in Den Haag nikabs uitgedeeld.

Drie oudere heren in poloshirts veren op als Hofman en haar kinderen door de ziekenhuishal lopen. Hoe zat het ook alweer met de boerkawet, vragen ze zich af. „Volgens mij mag dit niet hoor.” Zijn buurman: „Een ziekenhuis is toch een overheidsgebouw?”

Hofman trekt een nummertje bij de apotheek. „Zal ik maar een doosje paracetamol kopen?” Alle andere wachtenden zitten op stoelen, zij gaat in het midden van de ruimte voor de balie staan. Verplegend personeel en beveiligers lopen langs haar – niemand spreekt haar aan. Na tien minuten wachten vindt Hofman het wel mooi geweest. „Je kunt hier dus gewoon heen in nikab.” Ze gooit het nummertje weg.