Tijdelijke importlimiet voor buitenlands afval

Vuilnisoverschot Nederland kampt met een afvaloverschot. Een importplafond voor buitenlands vuil moet dat overschot verhelpen.

Het Amsterdamse Afval Energie Bedrijf (AEB).Foto Robin Utrecht / ANP
Het Amsterdamse Afval Energie Bedrijf (AEB).Foto Robin Utrecht / ANP

Nederlandse afvalbedrijven mogen tijdelijk geen nieuwe contracten afsluiten voor de import van vuilnis uit het buitenland, om dat hier tegen betaling te verbranden. Die maatregel kondigde staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) woensdag aan. Het importplafond moet het vuilnisoverschot bestrijden waar Nederland mee kampt sinds het Afval Energie Bedrijf Amsterdam (AEB) begin vorige maand zijn ovens voor een groot deel stillegde.

De verbrandingsinstallaties van het AEB, de grootste afvalverbrander van het land, kampen met technische problemen. Vier van de zes ovens draaien daardoor niet, en de overige twee slechts op gedeeltelijke kracht. De mankementen repareren duurt zeker een half jaar, schat het AEB, en gaat vele miljoenen kosten. De elf andere bedrijven in Nederland die vuilnis verbranden, kunnen het overschot amper aan. De Vereniging Afvalbedrijven spreekt daardoor van een „nationale afvalcrisis”.

Het weigeren van nieuw buitenlands vuilnis is een van de meest voor de hand liggende oplossingen voor de problemen in de Nederlandse afvalverwerking. Een kwart van al het vuilnis dat in Nederlandse ovens verbrand wordt, is afkomstig uit het buitenland. Met name uit het Verenigd Koninkrijk wordt veel afval geïmporteerd. Afval laten verbranden in Nederland is goedkoper, aangezien buitenlands afval vrijgesteld is van de belasting op afvalverbranding.

Het door Van Veldhoven aangekondigde importplafond houdt in dat er geen nieuwe contracten kunnen worden afgesloten om buitenlands afval in Nederland te verbranden. Het plafond gaat „zo snel mogelijk” in en geldt tot wanneer de Nederlandse ovens weer genoeg verbrandingscapaciteit hebben, zegt haar woordvoerder.

Van Veldhoven: „Afvalbeleid is een verantwoordelijkheid van gemeenten, maar de problemen bij het AEB laten zien dat ook een lokale crisis landelijk tot zorgen kan leiden. Ik vind dat ons afvalbeheer toekomstbestendiger moet worden, en ik ga bezien wat daarvoor nodig is.”

Door het afvalprobleem kampt het AEB met acute financiële problemen. Het ging al jaren niet goed met het bedrijf, maar nu het een groot deel van zijn inkomsten mist, verergert de geldnood. Het college van burgemeester en wethouders in Amsterdam schreef dinsdag aan de gemeenteraad dat het bedrijf waarschijnlijk miljoenen euro’s nodig heeft om faillissement te voorkomen.

Banken en de gemeente Amsterdam sprongen vorig maand al bij met een krediet van 16 miljoen euro. De gemeente betaalde daarnaast de rekening voor verbranden van huisvuil vooruit, wat nog eens 6 miljoen euro kostte.

De Vereniging Afvalbedrijven is blij met Van Veldhovens initiatief, maar zegt in een reactie dat op de korte termijn andere maatregelen nodig zijn. De brancheorganisatie vindt dat de gemeente Amsterdam of het AEB de huidige contracten van andere vuilnisbedrijven voor afvalimport moet afkopen. „Anders kan er vanaf volgende week op sommige plaatsen geen afval meer opgehaald worden.”