Opinie

Snuiven met Maradona

Carolina Trujillo

Aan de hand van Maradona kun je de mensheid in tweeën verdelen: zij die van hem houden en zij die een hekel aan hem hebben. De categorie die niet door hem wordt geraakt, telt niet, helemaal nu heel Nederland met posters van hem volhangt. De nieuwe documentaire van Asif Kapadia is in première gegaan: Diego Maradona, rebel, hero, hustler, god.

Maradona en ik hebben twee dingen gemeen: de rivier waaraan we geboren zijn en de drug waar we het zwaarst aan verslaafd waren. Toen hij in 2004 overdoseerde, snoof ik aan de andere oever van de rivier de grammen die zouden leiden tot mijn eigen opname. Zoiets schept een band, dus toen maandag de film in het Amsterdams Olympisch Stadion in voorpremière ging, stapte ik op de fiets en doorkruiste de stad.

Omdat de vertoning in de buitenlucht was, moesten we wachten tot het donker werd voor de projectie kon beginnen. ‘Wachten tot het donker is om het verhaal te kunnen zien’, het leek een metafoor voor Maradona’s leven. Wat we vooral zagen, was hoe verstikkend roem kan zijn. In nog niet vertoonde beelden stond een jonge Maradona beteuterd de straat in te kijken waar journalisten hem opwachtten, als hij de stad in ging resulteerde dat in opstootjes, stadgenoten werden platgedrukte gezichten tegen zijn autoraam en hij flaneerde in bontjassen terwijl hij zelf de prooi was.

Als het over Maradona gaat, komt vroeg of laat het gezever over zijn teloorgang of aftakeling, alsof niet iedereen vanaf zijn vijfentwintigste aftakelt, alsof niet in elke familie iemand obees werd, in elk huizenblok iemand werd ontslagen en in elke straat iemand verslaafd raakte. Hebben we het over de teloorgang van ome Dirk? De aftakeling van tante Annie? Nee. Ome Dirk jojoot verder, tante Annie regelt een nieuwe baan en verreweg de meeste verslaafden kicken af.

Niemand is teloorgegaan. Alleen Maradona. Het is of fans hem kwalijk nemen dat hij als voetballer niet op zijn hoogtepunt bleef en alsof dat niet irrationeel genoeg is, geven ze cocaïne de schuld. Drugs zijn nooit de oorzaak van problemen, ze stelpen een wond die er al was. Roem was het grote kreng, cocaïne is geen lieverdje, maar die disproportionele verering door hele volksstammen die vooral voetballers ten deel lijkt te vallen, drijft een mens de hoek in. Van cocaïne kun je afkicken, maar van wereldroem is geen weg terug. Tegenwoordig worden topvoetballers ondersteund om in dat adoratiegeweld overeind te blijven, maar Maradona stond alleen. Dat fans naar cocaïne wijzen als aanstichter van wat ze zijn teloorgang noemen, is begrijpelijk. Het is pijnlijk jezelf te herkennen in de bron van het ongeluk van wie je liefhebt.

Maradona trainde tot voor kort jonge voetballers in Mexico en herstelt van een operatie aan zijn knie. Ik tik een stukje naar aanleiding van weer een prachtig werk dat op hem is geïnspireerd. Zolang je leeft ga je niet teloor. Het leven is geen klim omhoog en zeker geen verblijf aan de top, het is een waanzinnig experiment en van al die experimenten is dat van Maradona misschien het waanzinnigste.

Carolina Trujillo is schrijfster.