Opinie

Roekeloos optreden van India verdient wereldwijde afkeuring

Kashmir

Commentaar

Het schrappen van het zelfbestuur in de deelstaat Kashmir door premier Narendra Modi van India is niet slechts een bureaucratisch besluit voor binnenlandspolitiek gebruik. De maatregel die de regering van India maandag nam, is een volgende stap in het conflict met aartsrivaal Pakistan over deze omstreden regio. Al sinds de opsplitsing van koloniaal Brits-India, 72 jaar geleden, in het overwegend islamitische Pakistan en het overwegend hindoeïstische India, is Kashmir een twistappel die eerder leidde tot drie oorlogen tussen beide landen. Sinds dertig jaar zijn er gewapende opstandelingen actief, met nauwelijks verborgen steun vanuit Pakistan. Dat leidt met enige regelmaat tot grote spanningen tussen beide kernmachten. Oud-president Bill Clinton, zo memoreerde The New York Times woensdag, noemde Kashmir daarom „de gevaarlijkste plek op aarde”.

Natuurlijk, Modi behaalde met zijn hindoe-nationalistische Baratiya Janata Partij (BJP) een klinkende overwinning bij de verkiezingen dit voorjaar. Onder meer met de belofte om eindelijk de autonomie terug te draaien, die in 1954 aan Kashmir werd verleend. Dat beschouwt de BJP als een historische blunder. Dus het gaat hier ook om het inlossen van die verkiezingsbelofte. Maar waarnemers zien de stap van de regering-Modi als een afleidingsmanoeuvre van de vertraging in de economische groei die voor veel burgers gevolgen heeft. Ook het feit dat mensen van buiten Kashmir daar geen grond mogen bezittten, leidt tot veel woede.

Dat maakt het optreden van de Indiase regering de afgelopen dagen niet minder roekeloos. Kennelijk vreest Modi, terecht, dat een gewelddadige reactie niet zal uitblijven. Met het lamleggen van alle telecommunicatie in de omstreden regio, het instellen van een samenscholingsverbod, het opsluiten van lokale politieke leiders en bovendien het zenden van duizenden militairen naar de dertien miljoen inwoners tellende deelstaat, veroorzaakt Modi zelf een escalatie die makkelijk kan leiden tot bloedvergieten en zelfs tot een oorlog met het buurland. Dit verwerpelijke optreden van India staat in geen verhouding tot het beoogde doel: het inlijven van Kashmir binnen een hindoe-nationalistische eenheidsstaat.

Ondertussen wijzen deskundigen erop dat de juridische basis onder het opschorten van het grondswetsartikel 370, waarin de autonomie van Kashmir is geregeld, onzeker is. Het is de vraag of dit wel eenzijdig per presidentieel decreet kan, zoals nu is gebeurd. Hiervoor zou instemming nodig zijn van het parlement van de betrokken deelstaat.

Vanuit Pakistan is al gereageerd met oorlogszuchtige taal. Daar is de herinnering nog vers aan de Indiase luchtaanval in februari dit jaar, als reactie op een grote terreuraanslag in Kashmir. Het valt zeer te hopen dat de Pakistaanse president Imran Khan het hoofd koel houdt.

Veel hangt nu af van de mate waarin de Verenigde Staten en China er in slagen de ontstane spanningen tot bedaren te brengen. Het Amerikaanse State Department heeft maandag gemaand tot kalmte. China, dat ook een deel van het oude Kashmir bestuurt, heeft de regering in New Dehli bekritiseerd. Overigens pikant omdat Beijing zelf kampt met een hevige protestbeweging in een andere voormalige Britse kolonie: Hongkong. De regering-Modi moet één ding duidelijk worden gemaakt: de internationale gemeenschap zal niet zonder meer accepteren dat India mensenrechten in eigen land opschort en de wereldvrede in gevaar brengt door onbekookt gedrag.