Recensie

Recensie Theater

Op dertig meter diepte wordt ‘Die Zauberflöte’ een duister spektakel

Opera Het Steengroeve Theater in Winterswijk is de gedroomde locatie voor Mozarts opera ‘Die Zauberflöte’. De adaptatie is niet gewaagd, wel spectaculair.

‘Die Zauberflöte’ in het Steengroeve Theater in Winterswijk.
‘Die Zauberflöte’ in het Steengroeve Theater in Winterswijk. Foto Stephan Laarhuis

Magisch en onaards is het hier: we bevinden ons op dertig meter diepte in het Steengroeve Theater in Winterswijk. Het is de gedroomde locatie voor Mozarts opera Die Zauberflöte (1791) die er dertig jaar geleden ook werd opgevoerd met een door de maan beschenen Koningin van de Nacht. Nu beleeft de Nederlandse hertaling van Jan Rot voor een groot publiek in de groeve zijn wereldpremière. Dat Mozart destijds de opera als volksspel liet opvoeren en in het Duits schreef in plaats van het Italiaans, gold als een belangwekkende vernieuwing.

Het Nederlands als operataal past prima. Regisseur Jasper Korving en dirigent Gerben Kruisselbrink kiezen voor een spectaculaire operashow met nadrukkelijke verwijzingen naar nu met urban dance, games, elektronische muziek en actuele tekstaanpassingen.

Het reusachtige podium is V-vormig; de kostuums zijn oogverblindend en de lichteffecten spectaculair. Het duistere rijk van priester Sarastro (bariton Marco Bakker) krijgt een grimmige verbeelding door Jeroen Bosch-achtige figuranten. De Koningin van de Nacht (sopraan Nathalie Denyft) zingt haar befaamde aria De helse woede dwingt mij me te wreken (Der Hölle Rache...) vanaf een hemelhoge stellage. Talloze koorleden en figuranten dragen bij aan een groots, soms duister en dreigend spektakel waarin de strijd tussen het kwade en het goede een louterende, symbolische kracht heeft.

Pulserend ritme

De muzikale arrangementen werpen echter een schaduw over het geheel. Vooral de steeds toenemende elektronische beat, helaas extreem ingezet bij de wraakaria van de Koningin, neemt de pure muzikale schoonheid weg, ondanks schitterend-helse coloratuur van Denyft. Er klinkt meer pulserend ritme dan vloeiende muzikale lijnen.

Een geweldige vondst is de rol van cabaretier en zanger Peter Lusse in de rol van vogelvanger Papageno, oorspronkelijk een buffo-bariton, in het Duits de Spielbariton. Deze geliefde rol beeldt Lusse met humoristische spreekstem, verrassend gloedvolle zangstijl en met de juiste ironie treffend uit. Zijn Papageno, op zoek naar de grote liefde Papagena, balanceert innemend tussen argeloze onschuld en slimme doortraptheid: hij zal en moet Papagena (Miranda Hijink) winnen, zoals prins Tamino (lyrische tenor Jan Kristof Schliep) Pamina uit de onderwereld wil bevrijden. Hiertoe moeten beide jongemannen zware beproevingen doorstaan in helaas nogal lang uitgesponnen, soms wat stroeve scènes.

In vergelijking tot de meer recente regie van Die Zauberflöte door Simon McBurney bij De Nationale Opera (2012), is deze versie in de Steengroeve minder gewaagd, ondanks de elektronica en moderne dans. Het louteringsverhaal blijft op volle kracht, mede door een waardige rol van Marco Bakker die alle helse temperamenten trefzeker weet te temperen, en tot slot het licht aanroept.