Hittegolf eiste meer levens dan vorig jaar

CBS Vorige maand stierven 400 mensen meer dan in een gemiddelde zomerweek. De sterfte is hoger dan tijdens twee hittegolven vorig jaar.

Toeristen zitten op een terras met hun voeten in een opblaaszwembad dat is neergezet wegens de hitte.
Toeristen zitten op een terras met hun voeten in een opblaaszwembad dat is neergezet wegens de hitte. Robin Utrecht / ANP

Tijdens de hittegolf vorige maand zijn in Nederland vierhonderd mensen meer overleden dan in een gemiddelde zomerweek. Dat meldt het CBS op basis van voorlopige cijfers.

De sterfte is hoger dan vorig jaar, toen twee hittegolven in juli en augustus volgens het CBS „nauwelijks” tot extra sterfte leidden. „Mogelijk speelt mee dat er in het voorjaar van 2018 een lange koude periode met griep was, waarin veel personen zijn overleden. In het voorjaar van 2019 was dit niet het geval. Ook was de temperatuur tijdens de recente hittegolf hoger”, zo stelt het CBS. Het werd hier en daar zelfs warmer dan 40 graden Celsius, een record.

Lees ook: Tropisch weer is nu gewoon in Nederland

De extra sterfte is per week ongeveer even hoog als in 2006, toen er in juli twee hittegolven waren, waarvan de laatste met een lengte van zestien dagen „een van de langste en meest intense in zeker honderd jaar was”. Destijds stierven naar schatting duizend mensen meer dan in een gemiddelde julimaand.

De extra sterfte trof dit jaar vooral het oosten van het land. Daar waren de temperaturen hoger

Vooral tachtigplussers

Tijdens de recente hittegolf, in week 30, die zes dagen duurde, overleden 2.964 personen. De extra sterfte heeft vooral tachtigplussers getroffen; van deze groep overleden 1.687 personen, driehonderd meer dan in een gemiddelde week in de zomer. Relatief gezien lag de sterfte bij ouderen tijdens de hittegolf van vorige maand lager dan in de hittegolven in 2006, aldus het CBS, maar hoger dan in een normale zomerweek, en ook hoger dan tijdens de hittegolven van vorig jaar. Bij jongere mensen lag het relatieve aantal overledenen juist lager vergeleken met dezelfde periode in eerdere jaren en vergeleken met de hittegolf in 2006.

Hitteplan

Uit eerder onderzoek bleek dat een samenhang bestaat tussen hoge temperaturen en meer sterfgevallen. Maar, zo stelt het CBS: „Tegenwoordig lijkt de samenhang minder sterk. Er is meer besef van wat te doen bij een hittegolf.”

Lees ook: Overal in Europa sneuvelen temperatuurrecords

Dit jaar werd tot twee keer toe al het nationaal hitteplan in werking gesteld, een waarschuwing met voor de hand liggende maatregelen die vooral verpleeghuizen verplicht zijn te nemen, en met tips zoals veel drinken, het mijden van de zon en koelen van de woning. Ook hebben enkele steden een lokaal hitteplan.

De extra sterfte trof dit jaar vooral het oosten van het land. Daar waren de temperaturen hoger, en duurde de hittegolf wat langer dan in de rest van Nederland. In Oost-Nederland was meer extra sterfte dan in de andere landsdelen van Nederland, aldus het CBS, terwijl in Noord-Nederland de sterfte juist lager was dan tijdens de hittegolf in 2018.

De extreme hitte van vorige maand was niet alleen in Nederland uitzonderlijk. In een brede strook van Noord-Algerije tot Noord-Zweden zijn temperatuurrecords gebroken.