Geen enkele club onderging ooit zo'n metamorfose als Manchester City

Premier League Manchester City gaat op jacht naar de derde landstitel in de Premier League op rij, die dit weekeinde begint. Vanwege excessieve uitgaven wordt soms vergeten dat Manchester City ook dramatische jaren heeft gekend.

Beeld uit 1994, toen het stadion van Manchester City aan Maine Road nog een desolate aanblik bood.
Beeld uit 1994, toen het stadion van Manchester City aan Maine Road nog een desolate aanblik bood. Foto Paul Marriott/EMPICS Sport

Vanuit de nok van stadion Maine Road konden supporters van Manchester City vrijwel de hele stad overzien. Bij sommige doordeweekse avondduels zagen ze in de verte zelfs de lampen branden van het Theatre of Dreams, waar, zo wisten ze, Manchester United op dat moment in de Champions League speelde, terwijl hun club weer eens aan het verliezen was van Luton Town of Oldham Athletic in de derde divisie.

Het was eind jaren negentig en Manchester United was alles wat Manchester City waarschijnlijk nooit zou worden: geliefd, rijk en succesvol. „Bij Manchester City praten ze alleen maar over ons”, zei toenmalig United-trainer Alex Ferguson vaak laatdunkend. „Het is een kleine club met een kleine mentaliteit.”

Gezien de ongeremde investeringen die zouden volgen, is het moeilijk voor te stellen dat City destijds zo’n sobere indruk maakte, dat nieuwe spelers hun zaakwaarnemers soms opdroegen snel weer een andere club te zoeken. City was volks, een ongetemde stadsclub die in 1998 van de tweede naar de derde divisie degradeerde, waar spelers trainden in „vieze en goedkope kleding”, zoals spits Niall Quinn bij zijn aankomst ontdekte, en waar gastvrouw Rosie in de perskamer koffie schonk die ze zelf had ingeslagen én had betaald.

Deze kant van de club wordt nauwgezet beschreven in Caught Beneath de Landslide, het eind 2018 verschenen boek van de Britse journalist Tim Rich waarin hij verhaalt over het tijdperk voor de oliedollars, toen supporters zouden fronsen bij het idee dat de club rond wedstrijden een vijfgangenlunch zou serveren in wat The Tunnel Club zou gaan heten, een zaal naast de spelersopgang waarin gasten door een glazen wand naar wachtende voetballers kunnen kijken, voor 750 pond [812 euro] Niet per jaar, maar per keer.

Lees ook: Met financiële trucs werd Manchester City’s spel kunst

Dat Manchester City, zoals Rich het beschrijft, is nog maar moeilijk voor de geest te halen, maar wel de club die nu titels aaneenrijgt. Dat is het vergeten Manchester City.

Sjeik Mansour

Geen enkele club onderging ooit zo'n metamorfose als City nadat het in 2008 door de Abu Dhabi United Group was overgenomen. Vanaf dit weekend, als de Premier League begint, aast het paradepaardje van sjeik Mansour op zijn derde landstitel op rij. Het zou de vierde dit decennium zijn en slechts de zesde in de 139-jarige clubgeschiedenis. Niet alleen Arsenal en Liverpool werden vaker kampioen, ook Everton en Aston Villa pakten in eigen land meer prijzen. In Europese competities geldt hetzelfde voor pakweg Feyenoord of Rode Ster Belgrado.

Bij Manchester City praten ze alleen maar over ons, het is een kleine club met een kleine mentaliteit

Voormalig Manchester United-trainer Alex Ferguson

City is nouveau riche. Uit cijfers van de UEFA blijkt dat inmiddels alleen Barcelona, Real Madrid, Manchester United en Bayern München een hogere omzet halen, terwijl City qua salarishuis alleen de twee Spaanse topclubs voor zich duldt. Van alle geeft City het meest uit aan nieuwe spelers, met een transfersaldo van minus 1,2 miljard euro over de voorbije tien jaar.

Dat wetende is het boek van Rich op meerdere manieren te lezen. Je kunt stellen dat City in de jaren negentig authentiek was. Een volksclub, met betaalbare seizoenkaarten, zonder tafeltennistafels in de sponsorlounges.

Anderzijds kunnen andere voetbalsupporters uit City’s voorgeschiedenis de hoop putten dat ook hun club ooit omhoog wordt gepompt, mits ze het bijkomende poenerige imago voor lief nemen.

Ver voordat investeerders uit Abu Dhabi de zeggenschap kregen, werd Manchester City geleid door Peter Swales, een zakenman die bij zijn aantreden in 1973 droomde van iets dat tegenwoordig gewoon is. Hij wilde dat City elke dag in de krant zou staan. Dat de Manchester Evening News vooral over United schreef, stoorde hem en de fans mateloos.

Swales wilde vooruit, maar zag City slechts schommelen tussen de twee hoogste divisies. Hij ontsloeg elf trainers in twintig jaar en wekte zoveel afkeer dat de politie zijn huis op een dag omsingelde, uit bescherming tegen woedende fans. Wie nu verhaal wil halen, moet daarvoor naar paleizen in de Verenigde Arabische Emiraten, vanwaar sjeik Mansour zijn voetbalimperium leidt, met behulp van alliantieclubs op vier verschillende continenten.

Swales maakte dit niet mee. Hij stierf in 1996, het jaar dat zijn oude club vanuit de Premier League naar de tweede divisie afdaalde. City had destijds ongekwalificeerd medisch personeel, blijkt uit het boek van Rich, en trainde op een gemeentelijk complex waar op sommige ochtenden ook studenten en taxichauffeurs voetbalden.

Etihad Stadion

Tien jaar voor de overname door de sjeiks werd het dieptepunt in de clubgeschiedenis bereikt, met een twaalfde plek in de derde divisie in december 1998.

Lees ook over de duurste verdediger ooit: Harry Maguire is zeldzaam, dus duur

Sportief ging het nadien snel beter, hoewel de club ondanks promotie naar de tweede divisie bleef worstelen met de drinkcultuur in de ploeg. In 2001 lieten de spelers een rekening van duizend pond achter in het hotel waar ze de nacht voor de uitwedstrijd tegen Coventry City verbleven: 52 wodka, 27 gin. Dronken ze echt zoveel?, vroeg het bestuur zich af.

In 2003 verhuisde de club naar het huidige Etihad Stadion en werd Maine Road gesloopt. De club verkocht vierduizend stoelen voor 12 pond per stuk en ving nog 70 pond voor de deur van het trainerskantoor. Een schijntje bij de miljoenen euro’s die in 2008 in de clubkas werden gestort. Miljoenen die niet alleen Manchester City veranderden, maar ook het Engelse voetballandschap herschikten. De verhouding tussen United en City? Die lijkt gedraaid.