Topbestuurder Schalke 04 legt tijdelijk functie neer na racistische uitspraken

Clemens Tönnies deed volgens critici racistische uitspraken over Afrikanen op een conferentie over verantwoord ondernemen. Voetbalclub Schalke 04 houdt het bij discriminatie.

Clemens Tönnies legt zijn werk als voorzitter van de rvc bij Schalke 04 tijdelijk neer.
Clemens Tönnies legt zijn werk als voorzitter van de rvc bij Schalke 04 tijdelijk neer. Foto Sascha Schuermann/AFP

Clemens Tönnies, voorzitter van de raad van commissarissen van voetbalclub Schalke 04, legt zijn functie drie maanden neer. Hij raakte in opspraak nadat hij op een conferentie over verantwoord ondernemen in Paderborn had gezegd dat het wellicht beter zou zijn om in Afrika te investeren in twintig energiecentrales, dan om met belastingverhogingen klimaatverandering tegen te gaan. „Dan kunnen Afrikanen stoppen met het omhakken van bomen. En misschien stoppen ze dan ook met kinderen maken als het donker is”, zei de 63-jarige Duitser.

De ereraad van de club uit Gelsenkirchen besloot dinsdagavond na een urenlange vergadering dat Tönnies’ uitspraken niet racistisch zijn, maar wel van discriminatie getuigen. Daarmee heeft hij het statuut van de Duitse club overtreden. Tönnies, eigenaar van een miljardenbedrijf in levensmiddelen, zou hiervoor dinsdag zijn excuses hebben aangeboden. Na drie maanden zal worden gekeken of hij zijn werk als voorzitter van de raad van commissarissen - een rol die hij sinds 2001 vervult - kan hervatten.

Geschokt

In de Duitse voetbalwereld werd met verbazing gereageerd op de uitspraken. De in Ghana geboren voormalig Duits international en Schalke-speler Gerald Asamoah zei „een beetje sprakeloos” te zijn. „Zijn opmerkingen verrasten me, schokten me en verwondden me. Hij beledigt mij en alle andere betrokkenen”, aldus Asamoah. Volgens Dagmar Freitag, sportcommissie-voorzitter in het Duitse parlement, kunnen de excuses van Tönnies de schade die zijn uitlatingen hebben aangericht niet goedmaken. „Dat iemand met zo’n prominente positie zoiets zegt, maakt het nog erger”, zei Freitag tegenover de Duitse krant Die Welt.

Op Duitse sociale media ging nadat de uitspraken van Tönnies bekend waren, een foto van een retro Schalke 04-tricot rond. Op het voetbalshirt, dat sinds april dit jaar weer verkrijgbaar is in de Schalke-fanshop, staat de tekst: ‘Mein Freund ist Ausländer’ (‘Mijn vriend is buitenlander’).

Rel rondom Mesut Özil

Ruim een jaar geleden was het Duitse voetbal nog in de ban van de rel rondom middenvelder en inmiddels oud-international Mesut Özil. Reinhard Grindel, voormalig voorzitter van de Duitse voetbalbond DFB, sprak zich in de media uit over een foto van Özil met de Turkse president Recip Tayyip Erdogan. Hij zei dat veel Duitse voetbalfans daar teleurgesteld over waren en „terecht een uitleg over de foto verwachtten”.

Lees ook: Vertrek Özil raakt heel Duitsland

Özil verweet Grindel dat hij hem zou zien „als een Duitser als we winnen, maar als een immigrant als we verliezen”. Daarop besloot de voetballer te stoppen als speler van Die Mannschaft. In een afscheidsbrief verwees Özil onder meer naar een uitspraak van Grindel toen die nog parlementslid was voor het CDU. In de Duitse Bondsdag zei Grindel toen dat multiculturalisme „een mythe” is.

In april dit jaar legde Grindel zijn functie als voorzitter van de DFB neer na beschuldigingen van fraude. De Duitse krant Der Spiegel meldde dat Grindel als voorzitter van de raad van toezicht van een pr-onderneming die werkt voor de DFB 78.000 euro had ontvangen, maar dat bedrag nooit aangaf bij de Duitse belastingdienst. Ook zou hij in 2017 een duur horloge cadeau hebben gekregen van de voormalige voorzitter van de Oekraïense voetbalbond Grigori Surkis.