Salvini deelt de lakens uit, ook in zijn zwembroek

Italië De sterke man van het Italiaanse kabinet wil met een ‘beach tour’ in het zuiden kiezers weglokken bij zijn coalitiepartners van de Vijfsterrenbeweging.

Vice-premier Matteo Salvini op het strand van Milano Marittimo.
Vice-premier Matteo Salvini op het strand van Milano Marittimo. Foto Claudia Greco / AGF / SIPA

Met Matteo Salvini aan de macht is er al veel veranderd in de Italiaanse politiek, maar de leider van de anti-immigratiepartij Lega heeft nu voor een nieuwe primeur gezorgd: politiek bedrijven in een zwembroek.

De afgelopen twee weken was Salvini vooral in een van zijn donkere zwemboxers te zien in de media. Niet omdat paparazzi geld wilden verdienen aan foto’s met veel onbedekt vlees, maar omdat Salvini ervoor koos om zijn rol als politieke spelmaker ook te blijven spelen terwijl hij vakantie vierde in Milano Marittima, in een strandtent van een partijgenoot.

Lees ook: Online onverslaanbaar: de propagandamachine van Salvini

Het is een publicitair succes. Hoewel Italianen op uiterlijkheden zijn gericht, blijken zijn buikje en de paar kilootjes te veel geen probleem. Ze symboliseren eerder dat hij een man van het volk is die, zoals hij op Twitter en Facebook laat zien, ook graag zijn bord volschept met pasta of smult van vettige salami’s.

De mix van zon en zand, politiek, mojito’s, dreunende strandmuziek, dansende schonen en af en toe een gastoptreden als DJ is zo goed bevallen dat hij dit de komende twee weken blijft doen. Salvini begint donderdag aan een ‘beach tour’ die hem naar de belangrijkste stranden in het zuiden van het land brengt.

Met ‘luisteren naar de burger’, een verklaard doel van populisten als Salvini, heeft dit niet zo veel te maken. Het is vooral campagne voeren. Er staan geen landelijke verkiezingen gepland en Salvini zou al zijn tijd kunnen besteden aan zijn taken als minister van Binnenlandse Zaken. Maar de ruzies binnen het populistische kabinet lopen zo hoog op dat al maandenlang wel een paar keer per week wordt gesproken over een mogelijke kabinetscrisis.

Bekijk hieronder de video waarin Salvini aan het werk is als DJ:

Oppermachtig

Salvini voedt die speculaties zelf ook. Hij voelt zich oppermachtig. Regionale verkiezingen in het afgelopen half jaar hebben winst opgeleverd voor zijn partij. De Europese verkiezingen waren bijna een plebisciet voor hem: in een jaar tijd heeft de Lega zijn aanhang verdubbeld, van 17,4 procent van de parlementsverkiezingen in maart 2018 tot 34,3 procent eind mei. En het gaat maar door. In de peilingen staat Salvini nu op rond de 38 procent.

Het laat zien dat zijn strategie succes heeft. Op zijn ministerie in Rome is hij niet veel te vinden – laat staan op vergaderingen in Europees verband, waar hij toch voldoende te discussiëren zou hebben. Salvini is altijd op campagne, gesteund door een socialemediakanon dat per dag tientallen tweets, Instagram- en Facebookposts afvuurt.

Met helikopters en vliegtuigen van politie, brandweer en andere ordediensten, die allemaal onder zijn ministerie vallen, laat hij zich in een moordend tempo over Italië vliegen. Op verwijten dat hij staatsmiddelen gebruikt voor electorale doelen, is het antwoord dat hij in beginsel reist voor een evenement waar hij als minister bij moet zijn. Maar per stop gaat veel tijd naar campagnebijeenkomsten.

Daar hamert hij op zijn hoofdthema: de ongeregelde illegale immigratie moet stoppen. Pikken hulporganisaties bootmigranten op die ze naar de dichtstbijzijnde veilige haven willen brengen? Zoek maar een ander land. Om dit beleid te versterken is maandag, na lange discussie, een nieuwe ‘veiligheidswet’ aangenomen. Die maakt het Binnenlandse Zaken mogelijk hulporganisaties te verbieden de Italiaanse territoriale wateren in te varen. Op overtreding staat een boete van 150.000 tot één miljoen euro. Bovendien kan het schip in beslag worden genomen.

Er zijn nu zeker vier hulporganisaties met schepen voor de kust van Libië. De Duitse organisatie Sea Eye besloot vorige week een confrontatie onder de nieuwe regels uit de weg te gaan en naar Malta te varen.

Hulporganisaties van bootmigranten riskeren tot één miljoen euro boete.

Kiezers weglokken

Met zijn alomtegenwoordigheid beheerst Salvini het debat in Italië. Hoewel hij net de helft van het aantal zetels heeft van zijn coalitiepartner, de Vijfsterrenbeweging, speelt hij hen volledig van het politieke toneel – en zijn strandreis is bedoeld om kiezers weg te lokken van de Vijfsterren, die juist in het zuiden veel steun hadden. Woensdag stemde de Lega in de Senaat vóór de hogesnelheidslijn tussen Lyon en Turijn, terwijl de Vijfsterren van het verzet ertegen een van hun belangrijkste politieke programmapunten had gemaakt.

Het wakkerde opnieuw de speculaties over vervroegde verkiezingen aan. Uiteindelijk is het Salvini die besluit of dat gebeurt of niet. Di Maio, de gebutste leider van de Vijfsterrenbeweging, weet dat halvering dreigt voor zijn partij als er nu opnieuw wordt gekozen. En dat zijn eigen korte politieke carrière, die hem van suppoost in het stadion van Napoli tot vice-premier bracht, dan voorbij is.

Salvini deelt de lakens uit, ook in zijn zwembroek. Pleiten de Vijfsterren voor een minimumloon? De sociale partners willen dat niet, roept hij vanaf het strand. Werkt de minister van Economische Zaken aan een begroting waar Brussel mee kan leven? We moeten meer geld durven uitgeven, zegt Salvini.

Het lijkt of hij alles kan maken. Een naaste medewerker van hem is betrokken geraakt bij een schandaal waarbij Russisch geld via een duistere deal naar de Lega gesluisd zou worden. Salvini loog eerst dat hij de man nauwelijks kende en weigerde daarna een parlementair debat hierover. Als de Italianen in augustus onder de parasol gaan zitten, vergeten ze deze zaak wel weer, is zijn gedachte. Op zijn strandtour zal het over migratie gaan, niet over de contacten met Moskou.