Geelvinck Museum bedreigd door verkoop monumentaal pand

Monumentaal pand Het Geelvinck Muziek Museum in Zutphen moet sluiten. De gemeente wil het historische gebouw verkopen, het lot van de collectie historische fortepiano’s is ongewis.

Directeur Jurn Buisman en echtgenote Dunya Verwey van het Geelvinck Muziek Museum.
Directeur Jurn Buisman en echtgenote Dunya Verwey van het Geelvinck Muziek Museum. Foto Sake Elzinga

Een indrukwekkend monumentaal pand is het, pal in het centrum van Zutphen. Je snapt direct dat Jurn Buisman, directeur van het voormalig Museum Geelvinck Hinlopen Huis aan de Amsterdamse Herengracht, viel voor dit ‘Huis de Wildeman’ toen hij zijn pand in Amsterdam moest verkopen. Het meest unieke deel van de Geelvinck-museumcollectie – de verzameling historische piano’s – werd naar Zutphen overgeheveld en maakte in juli 2017 een doorstart als Geelvinck Muziek Museum.

„Het gebouw is fraai, maar heeft onderhoud nodig”, zegt Buisman. „Het is nog niet zo dat het dak lekt, maar je merkt dat er door de gemeente in tien jaar niks aan is gedaan.”

Twee jaar mocht het Geelvinck Muziek Museum hier huurvrij zijn intrek nemen, met een ondertekende intentieverklaring van de toenmalige wethouders van cultuur en huisvesting om de vestiging permanent te maken – zij het niet meer kosteloos. Inmiddels is echter duidelijk dat de gemeente Zutphen, die kampt met een fiks begrotingstekort, het pand wil verkopen.

Het Muziek Museum heeft tot 1 september respijt gekregen, zodat het Geelvinck Fortepiano Festival met zijn dertig concerten en wetenschappelijk symposium volgende week doorgang kan vinden. „Dat we daarna binnen een week zouden moeten ontruimen is onhaalbaar, dus ik heb uitstel aangevraagd tot half november”, zegt Buisman.

Echtgenote Dunya Verwey: „Hebben we nou voor niks zo hard gewerkt aan een museum dat uitstekend past bij het profiel van Zutphen als cultuur- en muziekstad? In september zou hier een educatieprogramma starten voor basisschoolklassen, de restauratie van diverse zeer bijzondere instrumenten is inpandig nog voortdurend in volle gang.” Een petitie om het muziekmuseum op de huidige locatie te laten blijven, is ruim 3.600 keer ondertekend.

De gemeente Zutphen laat via de woordvoerder van wethouder Laura Werger (VVD) weten dat zij het belang van de Geelvinck-collectie onderschrijft. Ook deelt de gemeente de hoop het museum voor Zutphen te behouden. Maar Werger onderstreept ook dat Museum Geelvinck tevoren wist dat de huurvrije huisvesting maar voor twee jaar was.

Te hoge huur

Een marktconforme huur van tussen de 40.000 en 60.000 euro per jaar kan het Geelvinck, een particulier museum dat op projectbasis steun ontvangt van private en publieke fondsen, niet betalen. En voordat kan worden gezocht naar een partij om het pand aan te kopen, moet duidelijk zijn of het Wijnhuisfonds, een lokale instelling voor monumentenzorg, gebruikmaakt van het eerste recht van koop. Dat besluit valt eind augustus. „Wij zijn een stadsherstelorganisatie, wij oordelen op basis van de conditie van het pand, de exploitatiemogelijkheden en de meerwaarde voor Zutphen”, aldus bestuursvoorzitter Nel Viersen. Het ‘Huis de Wildeman’ vereist een fikse restauratie én heeft een monumentale status die de kans op kostendekkende exploitatie versmalt. Het Wijnhuisfonds zag daarom twee jaar geleden af van aankoop; het is onwaarschijnlijk dat het nu anders beslist. Het Geelvinck Museum zelf heeft voor aankoop geen kapitaal.

Wat er met de instrumentencollectie gebeurt als het museum dit najaar inderdaad sluit, is ongewis. Over een andere historische locatie in Zutphen of daarbuiten wordt ook nagedacht, maar dat proces bevindt zich nog in het startstadium, zegt Buisman: „Als er ergens een historisch gebouw op zoek is naar een museum?

„Als we hier uit moeten, is het meest waarschijnlijke dat de piano’s eerst in depot belanden. Maar we hopen nog steeds op de huidige locatie te blijven. De opbrengst van dit pand gaat de gemeente niet uit de rode cijfers helpen. Wat we nodig hebben is uitstel; tijd om cultuurfondsen te benaderen. Er zijn in Gelderland genoeg voorbeelden van particuliere kleine musea op historische locaties. Maar dan moet de gemeente wel achter je staan.”

Geelvinck Fortepiano Festival ‘Early Piano’, 8 t/m 22/8, Geelvinck Muziek Museum Zutphen en Luther Museum Amsterdam. Inl: earlypiano.nl