Trump probeert regime van Maduro in het hart te treffen

Venezuela Nu niemand meer vooruitgang lijkt te boeken in de politieke crisis, kiezen de VS voor harde sancties.

Protest tegen de Amerikaanse sancties op een muur in Caracas. President Trump zegt een militaire invasie van Venezuela niet uit te sluiten.
Protest tegen de Amerikaanse sancties op een muur in Caracas. President Trump zegt een militaire invasie van Venezuela niet uit te sluiten. Foto Federico Parra/AFP

In een poging om de Venezolaanse president Nicolás Maduro in het hart te raken, kondigde de Amerikaanse president Trump maandag per decreet af dat alle bezittingen van de Venezolaanse regering in de Verenigde Staten bevroren worden. De maatregel geldt niet voor particuliere bedrijven in Venezuela. Wel kunnen internationale ondernemingen die zaken blijven doen met de regering in Caracas in de problemen komen, helemaal als ze ook in de VS actief zijn of daar bankrekeningen hebben.

Deze ingrijpende maatregel, die Venezuela op gelijke voet zet met Cuba, Syrië, Iran en Noord-Korea, moet Maduro verder isoleren. Het doel is dat hij het veld ruimt. De VS en ruim vijftig andere, voornamelijk westerse landen erkennen Maduro niet meer als rechtmatige president, maar steunen oppositieleider en parlementsvoorzitter Juan Guaidó, die zichzelf in januari uitriep tot interim-president. Maduro zou vorig jaar zijn herkozen na frauduleuze verkiezingen waaraan het grootste deel van de oppositie niet mocht deelnemen.

Ondanks de voortvarendheid waarmee Guaidó te werk ging en duizenden Venezolanen op de been kreeg, is hij er nog altijd niet in geslaagd de macht echt naar zich toe te trekken. Maduro heeft nog steun van het leger en is niet van plan te vertrekken. Grootmachten China en Rusland staan nog pal achter de autocratische leider. Guaidó’s poging, eind april, om onder militairen een opstand te creëren en met hen de macht te grijpen, mislukte, net als zijn eerdere pogingen om Amerikaanse hulpgoederen het land binnen te krijgen.

Luister hieronder de Vandaag-podcast die we maakten over de mislukte revolutie eind april.

Hardere maatregelen

Ondertussen lijkt de politieke situatie in het ooit rijke olieland muurvast te zitten. Dinsdag begon een internationale top in Peru op initiatief van de zogeheten Lima-groep, bestaande uit veertien Zuid-Amerikaanse landen die zich sinds 2017 hebben verenigd om een oplossing te vinden voor de Venezolaanse crisis. De VS zijn hierbij aanwezig met onder anderen nationaal veiligheidsadviseur John Bolton en de speciale Venezuela-gezant Elliott Abrams. Circa honderd landen zijn voor deze bijeenkomst uitgenodigd, maar bondgenoten van Venezuela zoals Rusland, China en Turkije zijn niet gekomen.

Verwacht wordt dat Bolton zal proberen verdere steun te vinden voor hardere maatregelen om Maduro van zijn troon te stoten. Trump kondigde eerder aan niets uit te sluiten, ook een invasie niet. Ook Bolton is hier voorstander van.

Maar tot nu toe wordt militair ingrijpen niet gesteund door andere Latijns-Amerikaanse landen, zelfs niet door de rechtse regeringen van Brazilië, Colombia en Chili, hoewel zij pal achter Guaidó staan. Decennialang hebben de VS macht en invloed uitgeoefend in ‘achtertuin’ Latijns-Amerika. Het pijnlijke verleden waarbij in de jaren zeventig en tachtig tal van dictatoriale regimes met steun van de VS de macht grepen, ligt nog vers in het geheugen. Volgens de Venezolaanse regering willen de VS het land vooral binnenvallen omdat ze uit zijn op de olie.

Eerdere sancties waren gericht tegen de olie-industrie en tegen Maduro en individuele regeringsleden. De nieuwe maatregel is volgens Trump nodig wegens de detentie van Venezolaanse burgers, de inperking van de vrije pers en de pogingen om Guaído en het democratisch gekozen parlement te ondermijnen. Tegelijkertijd steunt Trump wel andere regimes in de regio die dit ook doen. Zo is de huidige president Juan Hernandez van Honduras ook niet op rechtmatige wijze gekozen, maar wel een bondgenoot van Trump.

Gesprekken op Barbados

Momenteel vinden op Bardados gesprekken plaats tussen vertegenwoordigers van Maduro en het Guaidó-kamp, onder leiding van een Noorse delegatie. Vooralsnog hebben die niets concreets opgeleverd. De oppositie eist onafhankelijke verkiezingen, maar daarvoor moet eerst de kiesraad worden vernieuwd met onafhankelijke leden.

Voor de dertig miljoen Venezolanen wordt het dagelijks leven met de dag schrijnender. De sancties treffen vooral gewone burgers. Wat er in Peru ook voor resultaat wordt geboekt, een snelle verandering lijkt er voor hen niet in zicht.

Inmiddels neemt ook het vertrouwen in Guaído af en lukt het hem niet meer om grote groepen mensen op de been te krijgen. De Verenigde Naties berekenden dat het aantal vluchtelingen, dat nu al geschat wordt op drie miljoen, kan oplopen tot vijf of zes miljoen.