Het Brexitspook waart boven de ingezakte markt

Britse auto-industrie De Britse autobranche maakt zich zorgen. Er worden steeds minder auto's verkocht en dan moet de Brexit nog komen.

Nieuwe Honda Civics wachten op transport bij de fabriek in het Britse Swindon. Honda sluit deze fabriek, wat 3.500 banen kost
Nieuwe Honda Civics wachten op transport bij de fabriek in het Britse Swindon. Honda sluit deze fabriek, wat 3.500 banen kost Foto James Beck/Bloomberg

In geen enkele industrie valt het onstuimige optimisme van Boris Johnson zo slecht als in de auto-industrie. De „doubters, the doomsters and the gloomsters” waar het Verenigd Koninkrijk volgens de nieuwe premier zo’n last van heeft, zijn oververtegenwoordigd in de Britse autobranche. Want nee, ook met de nodige goede zin en voorbereiding kan een Brexit, hard of zacht, geen succes worden, vinden autofabrikanten met productielocaties in het Verenigd Koninkrijk. „Niets kan ons goed voorbereiden op een no-deal”, zei de baas van de Britse autobranche-organisatie SMMT, Mike Hawes, vorige week. „No deal is simpelweg geen optie.”

Het slechte nieuws stapelt zich dan ook in hoog tempo op voor de Britse auto-industrie. Afgelopen maand stond het aantal verkochte nieuwe auto’s in het Verenigd Koninkrijk op het laagste niveau sinds 2012 – een nieuw dieptepunt in een trend die al dertien maanden duurt. Fabrikant Ford kondigde aan de fabriek in Bridgend te sluiten, wat 1.700 banen gaat kosten. Honda gaat de fabriek in Swindon sluiten, wat 3.500 banen kost. Nissan verplaatst de productie van een nieuw model van Sunderland naar Japan en Jaguar Land Rover zei 4.500 mensen te gaan ontslaan op diverse plekken in Groot-Brittannië.

Boven die ingezakte markt zweeft ook nog eens het Brexitspook. BMW en PSA, eigenaar van Vauxhall, dreigen het land te verlaten als er eind oktober geen fatsoenlijk akkoord voor uittreding uit de EU is. En vorige week bleek dat autofabrikanten het afgelopen halfjaar nauwelijks nieuwe investeringen hebben gedaan in hun Britse fabrieken.

Geen oplossing

De Britse auto-industrie is een van de belangrijkste voor het eiland, met in totaal 856.000 banen bij fabrikanten, toeleveranciers en garages en in totaal 82 miljard pond aan jaaromzet.

Maar het is niet alleen de aanstaande Brexit waar de sector last van heeft. Alle autofabrikanten in Europa staan voor enorme uitdagingen.

De meest dringende kwestie is dat de vraag naar auto’s wereldwijd stagneert en in Europa, de VS en China zelfs daalt. Dat zijn de drie belangrijkste afzetmarkten voor de Britse industrie, die acht van de tien auto’s voor de export produceert. De dreigende handelsoorlog tussen de VS en China verergert de trend.

Ook moeten fabrikanten veel geld investeren in nieuwe technologieën, om aan de strengere Europese uitstooteisen te voldoen. Daarnaast kampen ze met de naweeën van het dieselschandaal. In Groot-Brittannië daalde de verkoop van dieselauto’s in 2018 met een vijfde.

De Brexit maakt alles erger voor Britse autofabrikanten: hun industrie is zeer verweven met de Europese

Maar de Brexit maakt alles veel erger voor de Britse fabrikanten. De Britse en de Europese auto-industrie zijn zeer verweven met elkaar. Meer dan de helft van de Britse auto’s is bestemd voor de Europese markt, en het overgrote deel van de onderdelen die aan Britse lopende banden worden gebruikt, komt van Europese toeleveranciers. Dat zijn naar schatting 1.100 trucks per dag vol, die tot op de minuut nauwkeurig hun onderdelen moeten afleveren bij Britse fabrieken. Extra douanecontroles belemmeren dat.

Er bestaat geen oplossing voor de verstoringen in de dagelijkse toeleveringsketen bij een no-deal, zei de baas van SMMT dan ook in antwoord op het optimisme van de premier, en er bestaat ook geen oplossing voor de exporttarieven die er gaan komen.

Lees meer over het doel van Boris Johnson om zo snel mogelijk uit de EU te treden, desnoods zonder deal

Thuis voor elektrische auto’s

Te midden van al dat slechte nieuws was er één lichtpunt. Jaguar Land Rover zei in juli toe circa 1 miljard pond te investeren in de productie van elektrische auto’s in Groot-Brittannië. Misschien wordt het Verenigd Koninkrijk wel „het thuis voor elektrische auto’s”, zoals premier Johnson dat in zijn eerste speech voor het parlement optimistisch voorstelde. Het zou een mogelijkheid zijn voor de Britse industrie om te overleven.

Dat is de vraag. De Britse infrastructuur voor elektrisch rijden behoort niet tot de koplopers in Europa. Ook deden de grote autofabrikanten hun investeringen in elektrisch rijden afgelopen tijd niet in het VK, maar in China en op het Europese vasteland. In Britse fabrieken werd niet geïnvesteerd. Volgens SMMT bedroeg het bedrag de afgelopen jaren gemiddeld 2,7 miljard pond, maar afgelopen zes maanden slechts 90 miljoen pond.

Wat wel werd geïnvesteerd – naar schatting 330 miljoen pond – ging zuiver en alleen naar voorbereidingen voor de Brexit, zoals het aanleggen van extra voorraden, het trainen van personeel en verzekeringen. Een vergissing, aldus de SMMT. Het geld had beter naar de ontwikkeling van zuinigere en klimaatvriendelijkere motoren gekund.