Trump doet alsof hij de handelsoorlog aan het winnen is

Verenigde Staten Trump wil dat de ‘Fed’ de dollar laat verzwakken, zoals China deed met de yuan. Hij opereert steeds solistischer en negeert zijn adviseurs.

Wasmachines behoren tot de top 5 van Chinese producten die de VS belast hebben
Wasmachines behoren tot de top 5 van Chinese producten die de VS belast hebben Foto Getty Images

De uitbreiding van het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China naar een ruzie over valuta zien beleggers wereldwijd als een gevaarlijke escalatie. Op de markt zit de schrik erin: investeerders vragen zich af of de Amerikaanse president Donald Trump het conflict uit overmoed te ver opvoert, en met een mogelijke valutaoorlog een economische crisis riskeert.

Aandelenkoersen zijn fors gedaald sinds China de yuan (of renminbi) maandag voor het eerst in ruim elf jaar heeft laten verzwakken tot onder de grens van 7 yuan per dollar. Dat gebeurde in reactie op de plotselinge aankondiging van importheffingen op 300 miljard dollar aan Chinese goederen door Trump, vorige week. De Verenigde Staten hebben China voor het eerst sinds 1994 aangemerkt als een valutamanipulator.

Vanuit het Witte Huis neemt de druk op de Federal Reserve toe om ook de Amerikaanse dollar te verzwakken, door rentetarieven agressiever te verlagen. „Luisteren jullie, Federal Reserve?”, schreef Trump op Twitter. Maar als de handelsruzie overloopt in een valutaoorlog, dreigt volgens waarnemers een neerwaartse spiraal.

„Met de devaluatie probeert China de gevolgen van de heffingen tot een minimum te beperken”, zei Robert Halver, hoofd kapitaalmarktanalyse bij Baader Bank, tegen Reuters. „Het probleem is dat de Federal Reserve zal worden gedwongen om rentetarieven verder te verlagen in reactie op de stappen van China, zodat de dollar verzwakt.”

Fed onder druk

Trump heeft geen geheim gemaakt van zijn verlangen om lagere rentetarieven te zien. Hij heeft al wekenlang zware kritiek op de Federal Reserve, die volgens hem de rente de afgelopen jaren te snel heeft verhoogd. Hoewel de Amerikaanse centrale bank onafhankelijk is, en monetair beleid niet direct door de regering wordt bepaald, heeft de president zich bereid getoond om voorzitter Jerome Powell onder druk te zetten om stappen te nemen waarmee de dollar wordt verzwakt.

Dat is een gevaarlijke ontwikkeling, menen vier oud-voorzitters van de Federal Reserve. In een gezamenlijk opiniestuk in The Wall Street Journal pleitten Paul Volcker, Alan Greenspan, Ben Bernanke en Janet Yellen deze week voor het behoud van de onafhankelijkheid van de Fed. „Het is van groot belang om het vermogen van de Federal Reserve te handhaven om besluiten te nemen die in het belang zijn van het land, niet die van een kleine groep politici”, schreven ze.

Winnende hand

De president zelf doet ondertussen alsof hij aan de winnende hand is in zijn conflict met Beijing. Hoewel hij gevoelig is voor grote verliezen aan Wall Street, dat hij beschouwt als een barometer van zijn economische succes, lijkt hij van mening dat pijn op de korte termijn de moeite waard is om China aan te pakken. Zijn inschatting is dat de Chinese economie meer te lijden heeft dan de Amerikaanse. „We zijn in een zeer sterke positie”, schreef hij dinsdag op Twitter.

Trump lijkt van mening dat zijn strategie bij handelsconflicten werkt: bij zijn betrekkingen met andere handelspartners, waaronder Mexico, Canada en de Europese Unie, dreigt hij vaak onverwachts met importheffingen. Toen hij in juni plotseling importheffingen aankondigde tegen Mexico om het buurland onder druk te zetten iets te doen aan migratie vanuit Midden-Amerika, leidde dat tot een deal.

Daar komt bij dat hij volgens The Washington Post in toenemende mate op eigen kracht vaart bij zijn relaties met China en de adviezen van medewerkers negeert. Gebrek aan matigende stemmen opent de deur naar impulsieve escalaties en oplopende druk op de Fed. De president, die importheffingen inzet bij diplomatieke geschillen, deinst er mogelijk evenmin voor terug om valuta als wapen te gebruiken bij zijn handelsoorlog. Vorige maand zei hij dat hij persoonlijk zou kunnen ingrijpen in de koers van de dollar. „Ik zou dat in twee seconden kunnen doen als ik dat zou willen”, zei hij, wat niet waar is.

Ondertussen negeert Trump dat importheffingen op Chinese producten niet door China, maar door Amerikaanse afnemers worden betaald. Het bedrijfsleven maakt zich toenemend zorgen. Henry Paulson, voormalig minister van Financiën, waarschuwde maandag voor economische schade aan Amerikaanse zijde. „De heffingen die zijn ingesteld op Chinese goederen beginnen te knagen aan de economische groei en welvaart van de VS.”