El Paso geen warm bad voor Trump

Presidentieel bezoek De Amerikaanse president Trump bezoekt deze woensdag El Paso, na de racistische aanslag van afgelopen zaterdag.

Nabestaanden en sympathisanten herdenken de slachtoffers bij de Walmart-vestiging in El Paso.
Nabestaanden en sympathisanten herdenken de slachtoffers bij de Walmart-vestiging in El Paso. Foto’s Mark Ralston/AFP, Larry W. Smith/EPA

Als de Amerikaanse president Donald Trump deze woensdag in El Paso landt, staat hem geen heel warm welkom te wachten. Al voordat een 21-jarige man er zaterdag in een supermarkt een racistische aanslag pleegde tegen latino’s, was de bevolking van de Texaanse grensstad geen grote fan van de president. Na de moordpartij (22 doden) zeggen veel inwoners dat Trump beter helemaal weg kan blijven.

„We waren hier veilig, totdat [Trump] begon te praten”, zei de 47-jarige legerveteraan John Smith-Davis tegen de Los Angeles Times. „Hij maakte ons tot doelwit met zijn hatelijke retoriek.” Veronica Sanchez, een andere bezoeker van de gedenkplaats voor de getroffen Walmart, stelde in dezelfde krant bondig dat de president „wel genoeg gezegd heeft”.

Toch zal Trump komen, bevestigde burgemeester Dee Margo maandag. De lokale pers meldt dat de president de ziekenhuizen wil bezoeken waar overlevenden liggen. „Hij is de president van de Verenigde Staten”, verdedigde Margo – net als Trump een Republikein – het hoge bezoek. De burgemeester zei rekening te houden met „politieke spin” en al „e-mails en telefoontjes” te krijgen „van mensen met te veel tijd”. Verder wilde hij niet te lang bij alle politieke ophef stilstaan. „Het spijt me. Maar we gaan hiermee door.”

Latino’s bleven ongenoemd

Maandag veroordeelde Trump het racisme van de schutter en deed hij voorstellen om nieuwe aanslagen te voorkomen. Maar in El Paso viel op dat hij in zijn toespraak in het geheel niet sprak over latinos’s of hispanics: het verklaarde doelwit van de aanslag.

Veronica Escobar, die het kiesdistrict van El Paso vertegenwoordigt in het Huis van Afgevaardigden, riep Trump op zijn reisplan in te trekken. „De president heeft mijn gemeenschap en mijn mensen tot vijand gemaakt. Hij vertelde het land dat wij mensen zijn die gevreesd en gehaat moeten worden”, stelde het Democratische Congreslid op MSNBC. „Hij zou hier niet moeten komen terwijl we nog rouwen.” Ook haar voorganger in het Congres, potentieel Democratisch presidentskandidaat Beto O’Rourke, zei „dat deze gemeenschap eerst moet kunnen helen”.

De dader van de aanslag in El Paso deelde een manifest op internetforum 8chan. Dat gebeurt vaker. Lees daarover: 8chan: toevluchtsoord voor extremisten

Maandag konden de laatste doden worden geïdentificeerd. Media berichten nu over hun levens en hoe die zaterdag bruut werden beëindigd. Veel aandacht gaat uit naar Jordan Anchondo (25) en haar man Andre. Deze ouders van drie jonge kinderen kwamen beiden om, maar Jordan wist nog het leven van hun twee maanden oude baby te redden door zich op het kind te werpen. Dat zou – op een gekneusde rib na – gezond zijn.

Door de aanslag is El Paso (680.000 inwoners) tegen zijn wil opnieuw middelpunt geworden van het landelijke nieuws. Dat was het de afgelopen maanden vaker. In februari hield Trump er een rede over migratie en zijn grensmuur. Ook toen was er lokaal verzet tegen zijn bezoek. Dat hield bovendien aan toen bleek dat zijn team de nevenkosten van de campagnebijeenkomst (477.000 dollar) op het stadsbestuur afwentelde.

De president koos El Paso als decor, omdat via de stad momenteel veel Midden-Amerikaanse migranten de VS proberen binnen te komen om asiel aan te vragen. Trump heeft hun komst regelmatig aangeduid als ‘invasie’: dezelfde term die de schutter gebruikte in zijn op het web gepubliceerde haatmanifest.

Nauwe band met Mexico

De bevolking van El Paso heeft voor 80 procent Latijns-Amerikaanse wortels. Zoals meer grote steden is het een Democratische enclave in een verder overtuigd Republikeins stemmend ommeland. In 2016 kreeg Hillary Clinton er bij de presidentsverkiezingen 69 procent, terwijl Trump haar in de hele staat Texas met 9 procentpunt verschil versloeg.

Trump is ook niet erg geliefd wegens zijn herhaalde uithalen naar Mexico, het buurland waarmee veel inwoners zich juist nauw verwant voelen. Trump prijst graag het grenshek dat hier in 2008 werd opgetrokken. Maar wie Mt. Cristo Rey beklimt, een berg aan de westrand van de stad, kan goed zien hoe El Paso in de praktijk één metropool vormt met het grotere Ciudad Juárez in Mexico. Via de vier grensbruggen reizen elke dag tienduizenden mensen op en neer voor werk, school of boodschappen.

Onder de 22 doden zijn zeker acht Mexicanen. Dat hoge aantal lijkt geen toeval. Een ooggetuige verklaarde op tv-zender CNN dat schutter Crusius blanke en zwarte supermarktbezoekers spaarde en doelbewust latino’s uitzocht.

De regering van Mexico, die een gespannen relatie heeft met Trump, voert sinds de aanslag haar kritiek op de VS op. Ze gaat daarbij niet expliciet in op Trumps anti-Mexicaanse retoriek, maar wel op de coulante Amerikaanse wapenwetten en „de xenofobe barbarij” achter de aanslag. Mexico stelt onderzoek in en overweegt juridische stappen, zei minister van Buitenlandse Zaken Marcelo Ebrard maandag na een bezoek aan El Paso. „Wij beschouwen dit als een terreurdaad, uitgevoerd op Amerikaans grondgebied maar gericht tegen Mexicanen.”