Denkend aan Holland: André vaart, Johan moppert

Zap Tv-persoonlijkheid is een soort geaardheid, aldus René van der Gijp. Vanaf het water krijg je een heel ander perspectief op Nederland.

In 'Denkend aan Holland' varen Janny van der Heijden en André van Duin door Nederland.
In 'Denkend aan Holland' varen Janny van der Heijden en André van Duin door Nederland. Foto Omroep Max

‘Onbegrijpelijk” en een „belediging ten opzichte van Nederland”, zo vindt Johan Derksen het besluit van Feyenoorder Orkun Kökçü om voor het Turkse elftal uit te komen. Kökçü is immers in Nederland geboren, heeft hier zijn opleiding gehad en heeft van „alle sociale voorzieningen geprofiteerd”. En dan heeft zo’n Turk hem „gek gemaakt” om voor een land te kiezen dat de mensenrechten aan zijn laars lapt. „Nou dat is een kutland”, roept Derksen, die doorgaans zijn vreemdelingenhaat moeilijk kan inhouden.

Vleugje homofobie

De aftrap van het nieuwe seizoen van voetbalpraatprogramma Veronica Inside is natuurlijk niet compleet zonder een vleugje homofobie. Hoe kunnen we nou stellen dat er iets aan de hand is met Nederland, zegt Derksens collega René van der Gijp naar aanleiding van de afgelopen Pride-week. Homoseksualiteit is geaccepteerd en bovendien krijgt iedereen met zinloos geweld te maken. Van der Gijp moet naar eigen zeggen als bekende Nederlander ook zelf op zijn hoede blijven. Tv-persoonlijkheid als een soort geaardheid, zo heeft niemand er eerder naar gekeken.

Van de verhuftering van Nederland naar de beschaafde Omroep Max, die de eerste aflevering van het zomerprogramma Denkend aan Holland uitzond. Janny van der Heijden en André van Duin (eerder samen in Heel Holland Bakt) varen de breede rivieren door oneindig laagland, om Marsman te citeren. Een vaartocht om Nederland te bekijken vanaf het water, een perspectief dat we niet vaak te zien krijgen. Het levert in elk geval prachtige beelden op.

Van der Heijden en Van Duin beginnen in Giethoorn, in het ‘Venetië van het Noorden’. Die bijnaam heeft het niet alleen te danken aan de grachten en de authentieke punterbootjes, maar inmiddels ook aan het massatoerisme. Het dorpje krijgt elk jaar zo’n 350.000 binnen- en buitenlandse dagjesmensen te verwerken. Geen natuurverschijnsel uiteraard, of zoals een inwoner uitlegt: ‘Giethoorn’ is actief gepromoot in Shanghai en Peking. Ondanks de opstoppingen in de grachten en het gebrek aan privacy heeft het de bewoners van Giethoorn bepaald geen windeieren gelegd.

Kookboeken gestolen

‘Stadsmens’ Van Duin verzorgt de voice-over, en dat doet hij met verve. Niet alleen is zijn vertelstem aangenaam, maar hij is ook buitengewoon geestig: „We varen de Beulakerwijde op, of zoals ze hier zeggen ‘Beulakerwiede’, maar dat is niet goed, want je schrijft Beulakerwijde.”

In Blokzijl, ooit de thuishaven van walvisvaarders en VOC-schepen, vertelt Van der Heijden een culinaire anekdote over de legende van Kaatje, een vrouw die daar begin achttiende eeuw een herberg runde. Voor haar gerechten gebruikte ze specerijen uit het Verre Oosten. Op haar zestigste werd ze overvallen (Van Duin: „toen al?”) en werden al haar kookboeken gestolen. „Die kookboeken staan nu bij jou thuis”, grapt Van Duin.

Het is niet alleen de chemie tussen de immer goedgehumeurde Van der Heijden en opgewekte Van Duin die de aflevering kleur geeft, maar ook de broodnuchtere mensen die ze onderweg tegenkomen. Als Van der Heijden door een schipper gewezen wordt op haar veiligheid aan boord zegt ze: „Op het water helpt iedereen elkaar hè?” „Jazeker”, antwoordt de schipper, „want als er iemand in het water valt is het heel veel moeite om ’m er weer uit te krijgen.”

Denkend aan Holland is heerlijke slow television, luchtig, ontspannend en informatief. En met de vaartochten langs de vredige natuurgebieden begrijp je als ‘stadsmens’ meteen het verzet tegen Lelystad Airport.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.