China heeft de hoop op een snel handelsakkoord verloren

Handelsoorlog China-VS Terwijl de gesprekken muurvast zitten, nemen beide landen steeds agressievere maatregelen. Intussen is de gevreesde ontkoppeling van de economieën al begonnen.

Containers in de haven van Shanghai. De VS gaan vanaf september bijna de volledige Chinese import belasten.
Containers in de haven van Shanghai. De VS gaan vanaf september bijna de volledige Chinese import belasten. Aly Song/Reuters

China heeft de hoop verloren dat het op korte termijn nog een handelsakkoord kan sluiten met de VS. Daardoor neemt het land nu maatregelen die het eerder nog schuwde.

Het gebeurt niet van harte, maar China wil laten zien dat het niet zwicht onder Amerikaanse druk. Hu Xijin, hoofdredacteur van de Global Times, twitterde een paar dagen geleden al: „Ik denk dat de Chinezen het beheersen van de handelsoorlog niet langer als hun prioriteit zien: ze gaan zich richten op de nationale strategie onder een langdurige handelsoorlog.” De krant verwoordt doorgaans het standpunt van de Communistische Partij.

Bij zo’n nationale strategie horen externe en interne maatregelen. Extern deed China maandag iets waarvoor het eerder steeds was teruggeschrokken: het liet de koers van de Chinese munt door de psychologische ondergrens van 7 renminbi per dollar zakken. De VS noemen China nu een wisselkoersmanipulator en hebben hun beklag gedaan bij het Internationaal Monetair Fonds.

De Chinese actie volgde op het donderdag aangekondigde Amerikaanse voornemen om nog eens 300 miljard dollar aan Chinese goederen – het laatste deel van de Chinese export naar de VS dat nog onbelast is – vanaf komende maand met 10 procent te gaan belasten.

Vreemde maatregel

Een heel vreemde maatregel, vindt men in China. Waarom doen de VS zoiets juist op het moment dat beide landen net weer voorzichtig met elkaar rond de tafel zijn gaan zitten? Zijn de Amerikanen dan wel serieus met die onderhandelingen bezig? De Amerikaanse president Trump had bij een eerdere gespreksronde al zo’n zelfde streek uitgehaald: eind juni kondigde hij ook tariefsverhogingen aan, net op het moment dat er een nieuwe onderhandelingsronde zou beginnen. Willen ze in de VS dan wel echt een akkoord? China denkt steeds meer van niet.

China besloot ook om geen landbouwgoederen als sojabonen, gierst, zuivel en vlees meer van de VS af te nemen. Dat is voor China niet gunstig: op de Chinese televisie werd eerder juist omstandig uitgelegd hoe nuttig de import van die goederen was voor de Chinese economie.

Maar de ingreep treft de VS wel. China was de grootste afnemer van Amerikaanse soja, en veel boeren stemden bij de verkiezingen in 2016 op Trump. Hun handel stortte in toen China vorig jaar heffingen oplegde aan de soja-import. De Amerikaanse regering heeft de boeren tot nu toe 8,6 miljard dollar aan compensatie betaald en is bereid tot meer, twitterde Trump dinsdag. Dat zal nodig zijn als de uitvoer naar China helemaal wegvalt.

Lees ook: Trump doet alsof hij aan het winnen is

Ook het verlagen van de koers van de Chinese munt was voor China zelf lange tijd taboe. Het land vond het schadelijk voor zijn imago als betrouwbare en verantwoordelijke internationale financiële partner om aan de koers te sleutelen om politieke redenen. Daarnaast wil China al jaren de binnenlandse consumptie stimuleren en wil het wel degelijk meer evenwicht in de handelsbalans met Amerika. Dan helpt een devaluatie niet.

Als China niet meer gelooft in een spoedig einde van de handelsoorlog, zal dat het land vooral stimuleren om de banden met andere handelspartners nog verder aan te halen. Daar was China toch al mee bezig, maar de noodzaak daartoe wordt alleen maar groter.

Lastig daarbij is wel dat er maar weinig landen zijn die de technologie in huis hebben die China kan helpen om in 2025 een hoogwaardige technologische macht te zijn, een van de belangrijkste plannen van de regering. China richt zich daarom ook steeds meer op het stimuleren van de eigen technologiesector, want op de VS kan het land kennelijk niet bouwen.

De gevreesde ontkoppeling van de Amerikaanse en de Chinese economie is ondertussen in de praktijk al deels begonnen. Zo’n 40 procent van de leden van de Amerikaanse Kamer van Koophandel in China gaf eerder dit jaar aan erover te denken om delen van hun aanvoerketens uit China te verplaatsen, of dat al te hebben gedaan.

Chinese investeringen drogen op

Omgekeerd zijn Chinese investeringen in de VS met 90 procent afgenomen sinds Trump er aan de macht is, zo meldde The New York Times. Overigens komt dat niet alleen door de handelsoorlog, maar ook doordat China strengere eisen stelt aan bedrijven die in het buitenland willen investeren.

Voor China is het ondertussen wel zoeken welke verdere maatregelen het kan nemen als dat nodig is. Het importeert veel minder uit de Verenigde Staten dan andersom, en het verminderen van die import zal zeker in eerste instantie alleen maar schadelijk zijn voor een toch al afzwakkende Chinese economie.

Dit bericht is op 6 augustus geactualiseerd.