Ruim helft voetbalclubs in conflict met commissarissen

eredivisie De bestuurscrisis die uitbrak bij voetbalclub ADO Den Haag is geen incident. Er stappen bij eredivisieclubs veel toezichthouders op.

Bij meer dan de helft (55 procent) van de eredivisieclubs is in de afgelopen drie jaar een conflict geweest met de raad van commissarissen. Gevolg is dat ruim een kwart van de commissarissen vertrok vanwege een ruzie, terwijl toezichthouders in stilte de directie zouden moeten controleren en zorgen voor een rustige werkomgeving. Dat blijkt uit een inventarisatie van NRC.

Sinds 2017 stapte bij tien eredivisieclubs (een deel van) de raad van commissarissen op. Het gaat om zowel grote als kleine clubs. Ajax had te maken met onenigheid over de koers van de club, waardoor commissaris Theo van Duivenbode in 2017 opstapte. Bij Feyenoord besloot commissaris Rob Slotboom in datzelfde jaar te vertrekken omdat hij het oneens was met de benoeming van de nieuwe directeur.

Uit gesprekken met negen (ex)-commissarissen blijkt dat voetbalclubs een lastige werkomgeving zijn. „De schijnwerpers staan er altijd vol op, dat maakt het onrustig”, zegt Van Duivenbode. Hans Westerhof, voormalig trainer van onder meer Ajax en PSV, kwam vorig jaar als toezichthouder bij sc Heerenveen terecht in een bestuurscrisis. „Er hebben ontzettend veel mensen invloed binnen een voetbalclub. Directie, managers, sponsors, supporters. Dat maakt de druk groot en de rol van commissaris erg ingewikkeld.”

Rob Slotboom vindt dat er te veel mensen uit het bedrijfsleven als commissaris aan de slag gaan. „Je ziet bij heel veel clubs dat commissarissen verstand denken te hebben van voetbal. Het grote gevaar is dat een goede autoverkoper bij een voetbalclub over spelers gaat meepraten. Daar gaan veel clubs aan onderdoor.”

Afgelopen weekend schreef NRC dat er een bestuurscrisis is uitgebroken bij ADO Den Haag vanwege het getouwtrek over de benoeming van een nieuwe directeur. Ad Melkert, voormalig PvdA-leider en de huidige president-commissaris van ADO, is verstrikt geraakt in een strijd met de Chinese eigenaar van de club.

Een ex-commissaris van een eredivisieclub die anoniem wil blijven was verbaasd toen hij zag dat Melkert begin 2018 begon bij ADO Den Haag. „Ik dacht: bezint eer ge begint. Het is niet zomaar een erebaantje, je moet het heel serieus nemen. Supporters voeren de druk enorm op.”

Het is moeilijk te zeggen of er in het betaald voetbal meer commissarissen opstappen na een ruzie dan in het bedrijfsleven. Hoogleraar corporate governance Mijntje Lückerath van de Tilburg University zocht uit dat tussen 2016 en 2018 ruim een derde van de toezichthouders bij ondernemingen vertrok. Het gaat daarbij ook om toezichthouders die weggingen omdat hun termijn afliep. „Dat een derde van de commissarissen in het bedrijfsleven vertrekt is voor een groot deel het normale verloop. Het lijkt erop dat bij betaald voetbalclubs relatief vaak commissarissen in een conflict verzeild raken, maar een goede vergelijking is niet te maken.”

Voetbalbestuurders pagina 4-5